Nhân thêm những “mùa vàng”

TQĐT - Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn vừa trao chứng nhận VietGAP cho 5 nhóm hộ, hộ gia đình sản xuất cam sành ở Hàm Yên với diện tích được cấp chứng nhận là 96,5 ha. Con số này, so với tổng diện tích cam xấp xỉ 6.000 ha của toàn huyện vẫn còn khiêm tốn nhưng đã bắt đầu thay đổi thói quen sản xuất của người dân, đồng thời nâng cao giá trị cam sành Hàm Yên trên thị trường.

Sạch vườn, sạch bệnh, khỏe người

Ấn tượng đầu tiên khi đến thăm những vườn cam trồng, chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP là... sạch. Những vườn cam được cắt tỉa gọn gàng, bao bì thuốc bảo vệ thực vật được thu gom sạch sẽ, xóa bỏ hẳn tình trạng “bạ đâu bỏ đấy”. 

Theo ông Nguyễn Hữu Hậu, Trạm trưởng Trạm Bảo vệ thực vật huyện Hàm Yên, sản xuất cam sành theo tiêu chuẩn VietGAP phải đảm bảo các tiêu chí: Ghi nhật ký sổ sách trình tự chăm sóc; đảm bảo vệ sinh môi trường; sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật đúng liều lượng, thời gian, trong danh mục cho phép...

Đến thời điểm này, trên địa bàn huyện đã có 131,1 ha cam được cấp chứng nhận VietGAP. Cuối năm 2016, có 5 nhóm, hộ gồm: Tổ hợp tác sản xuất cam an toàn thôn Bản Ban, tổ hợp tác sản xuất cam an toàn thôn Thôm Táu, xã Phù Lưu; nhóm 11 hộ gia đình tại Đồng Bàng, thị trấn Tân Yên; nhóm 10 hộ gia đình tại xã Bằng Cốc; hộ ông Lương Hồng Công, xã Yên Thuận đã được cấp chứng nhận VietGAP với diện tích 96,5 ha. 

Ông Lê Quý Đáng ở tổ dân phố Đồng Bàng, thị trấn Tân Yên, một trong những người gắn bó với cây cam từ những năm 90 của thế kỷ trước, không giấu được niềm vui, tự hào khi cuối tháng 12-2016, tổ sản xuất cam sành của ông được cấp chứng nhận VietGAP.


Ông Lê Quý Đáng, tổ nhân dân Đồng Bàng, thị trấn Tân Yên, tổ trưởng tổ sản xuất
cam sành kiểm tra quy trình sản xuất cam tại hộ gia đình thành viên.

Tổ sản xuất cam an toàn VietGAP tiền thân là Tổ hợp tác sản xuất cam sành được thành lập từ năm 2014 do ông Đáng làm tổ trưởng. Đầu năm 2016, sau khi được Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật lựa chọn thực hiện trồng, chăm sóc theo tiêu chuẩn VietGAP, ông đã vận động 11 hộ thành viên tham gia thực hiện.

May mắn của tổ hợp tác là trước đấy, từ năm 2014, 2015, các thành viên trong tổ đã được tham gia 2 lớp tập huấn về trồng, chăm sóc cam an toàn do Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh tổ chức. Dù không theo tiêu chuẩn VietGAP, nhưng các lớp tập huấn này của chi cục đã hướng dẫn người dân cách ghi chép sổ sách, sử dụng thuốc bảo vệ thực vật đúng cách, đúng liều lượng. Đó là tiền đề quan trọng cho các hộ bắt tay thực hiện sản xuất cam theo chuẩn VietGAP.

Bà Đoàn Thị Thơm, thành viên tổ hợp tác sản xuất cam sành VietGAP ở Đồng Bàng có 2 ha cam sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP cho biết, sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP mới thấy trước đây mình quá liều lĩnh, nhất là trong khâu sử dụng thuốc bảo vệ thực vật. Ấy là hễ thấy cây cam có bệnh là bà ra cửa hàng mua thuốc về phun trừ, hầu như không quan tâm xem thuốc nào nằm trong danh mục cho phép sử dụng cũng không để ý xem thời gian sử dụng mỗi loại thuốc phải cách nhau bao lâu. Nghĩ lại, thấy hoảng... Giờ muốn phun thuốc gì chỉ cần giở nhật ký ghi chép, toàn bộ thông tin trong quá trình chăm sóc cam đều được ghi chép cẩn thận, tỷ mỉ. 

Bà Hứa Thị Đồng, thôn Đồng Nhật, xã Bằng Cốc, một trong những hộ có 3,2 ha cam sành được cấp chứng nhận VietGAP chia sẻ, áp dụng VietGAP có nhiều cái lợi: Vườn sạch, cây sạch, ngay cả mình là người lao động trực tiếp cũng khỏe hẳn ra. Hầu như mọi thói quen trong sản xuất cam trước đây đều bị loại bỏ.

Chị Đồng minh chứng về cách xử lý bao bì thuốc bảo vệ thực vật, trước đây làm đến đâu bỏ vỏ bao bì lại đến đấy, vừa bừa bãi, ảnh hưởng đến môi trường sống, giờ chị xây bể chứa tại vườn, dưới mỗi bể chứa đào thêm một hố chôn chứa đầy cát. Vỏ bao bì thuốc bảo vệ thực vật sau khi được thu gom vào bể chứa, tiếp tục được dội rửa thêm một lần nữa để loại bỏ tồn dư còn trong bao bì, tồn dư này sẽ được lắng lọc tại hố cát, không thấm ra ngoài môi trường. 

Còn nhiều việc phải làm

Năm 2016, giá cam sành bán ra thị trường thấp hơn những năm trước 3 - 4 giá, chỉ khoảng 6.000 đồng/kg bán tại vườn. Trong khi đó, giá cam sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP lại bán được giá cao hơn so với giá cam thường. Với những người trồng cam theo tiêu chuẩn VietGAP, đây là một trong những lợi thế và cũng là động lực để họ tiếp tục duy trì và mở rộng mô hình. Bà Đoàn Thị Thơm chia sẻ, vụ cam vừa rồi gia đình bà thu về 520 triệu đồng, với giá bán bình quân 10.000 đồng/kg, trong đó 10 tấn cam đã được lựa chọn để bán vào các siêu thị tại Hà Nội. 

Ông Nông Văn Âm, tổ trưởng tổ hợp tác sản xuất cam an toàn thôn Thôm Táu, xã Phù Lưu chia sẻ, cái quan trọng nhất trong sản xuất cam theo tiêu chuẩn VietGAP chính là sự đồng thuận của các thành viên. Mỗi cá nhân trong nhóm đều phải ý thức về việc giữ gìn hình ảnh, thương hiệu cam sành và chứng nhận VietGAP đã được cấp, không để “con sâu làm rầu nồi canh”. 

Tuy nhiên, theo ông Nguyễn Hữu Hậu, sản xuất VietGAP tưởng đơn giản nhưng là cả một quá trình hướng dẫn, vận động. Trong đó, lỗi người nông dân hay mắc phải nhất trong quá trình sản xuất theo tiêu chuẩn VietGAP là quên ghi nhật ký. 

Nhóm 10 hộ gia đình sản xuất cam sành do ông Phan Văn Thiệu làm nhóm trưởng ở xã Bằng Cốc lúc đầu có 12 hộ đăng ký tham gia với diện tích trên 25 ha. Tuy nhiên, qua quá trình thực hiện, nhiều hộ gia đình không áp dụng đúng quy trình, quên ghi sổ sách nhật ký... nên đã có 2 hộ bị loại ra.

Ông Thiệu khẳng định, mục tiêu của nhóm là phải đáp ứng đầy đủ, đúng các yêu cầu của cơ quan chuyên môn, vừa để sản phẩm của nhóm đạt tiêu chuẩn, nâng cao giá trị, vừa góp phần giữ gìn thương hiệu, hình ảnh cam sành Hàm Yên trên thị trường. Đối với những hộ chưa thực hiện đúng, nhóm sẽ tiếp tục hướng dẫn, vận động các hộ sản xuất theo đúng quy trình, tới đây sẽ tiếp tục mời các tổ chức cấp chứng nhận VietGAP để kiểm tra, nếu đáp ứng đủ các yêu cầu sẽ bổ sung vào nhóm. 

Ông Nguyễn Hữu Hậu, Trạm trưởng Trạm Trồng trọt và Bảo vệ thực vật Hàm Yên khẳng định: Trong năm 2017, Trạm Bảo vệ thực vật phấn đấu mở rộng diện tích cam theo tiêu chuẩn VietGAP lên thêm 200 ha, trong đó tập trung tại 2 xã Tân Thành, Phù Lưu. Hiện đơn vị đang rà soát các hộ gia đình đủ điều kiện để thực hiện. Đây là hành trình thực hiện sứ mệnh bảo vệ thương hiệu cam sành Hàm Yên để cây cam ngày càng có giá trị, tạo sức cạnh tranh trên thị trường.

Ghi chép: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục