Những làng cam triệu phú

TQĐT - Tháng 12, cam Phù Lưu (Hàm Yên) đã bắt đầu vào độ chín. Những trái cam mọng nước bắt đầu phủ sắc vàng dọc các sườn đồi. Cây cam đã giúp vùng quê nghèo Phù Lưu trở nên trù phú, xuất hiện nhiều triệu phú...

Những ngôi nhà cao tầng tại thôn Nà Luộc, xã Phù Lưu (Hàm Yên).

Vượt gian khó, có thành công

Thôn Táu nằm ở trung tâm của vùng cam Phù Lưu. Từ cây cam sành, cùng tinh thần lao động cần cù của người dân, thôn Táu hôm nay trở thành một trong những nơi có nhiều triệu phú cam sành nhất huyện Hàm Yên. Hiện nay, toàn thôn có 110 hộ trồng cam, trong đó có 70 hộ mỗi năm thu lãi hơn 100 triệu đồng. Chỉ trong 5 năm trở lại đây, thôn Táu có 15 ngôi nhà sàn bê tông, nhiều nhà xây 2, 3 tầng khang trang được xây dựng nhờ vườn cam cho trái ngọt. 

Anh Nông Văn Sự, một người trồng cam có tiếng trong thôn chia sẻ, cây cam mang đến cho người dân cuộc sống đủ đầy nhưng cũng không ít lần “hết vía” nhưng có vượt gian khó thì mới có thành công như ngày hôm nay.  Người làng vẫn nhớ mãi năm 2007, khi ấy cam Hàm Yên chưa xây dựng được nhãn hiệu, chưa có thương hiệu, cam được mùa nhưng đến vụ thu hoạch không ai mua. Nhìn những quả cam chín rụng xuống đất mà xót xa. Tiếc công rãi rầu mưa nắng, anh Sự mạnh dạn đề xuất với bà con thuê 20 xe tải vận chuyển về chợ đầu mối Long Biên (Hà Nội) để bán, hy vọng vớt vát được phần nào nhưng vì chưa ai biết đến cam Hàm Yên nên ế chỏng trơ, lỗ chồng lỗ vì phải thuê xe, chi phí đi lại… Năm ấy, hộ lỗ ít 10 triệu đồng, có hộ lỗ cả trăm triệu đồng, trong đó có gia đình anh Sự.

Sau cái đận ấy, dân làng Táu bỏ bê việc chăm sóc vườn cam khiến sâu bệnh hoành hành, năng suất thấp, có vườn bị suy thoái không ra trái. Nhiều nhà đã bỏ cam sang trồng cây hoa màu. Anh Sự vẫn kiên quyết gắn bó với cây cam. Để có vốn tái đầu tư, anh vay ngân hàng gần trăm triệu đồng cải tạo vườn cam 2 ha. Anh Sự bộc bạch, khi ấy nợ cũ chưa trả hết, lại thêm tiền vay mới, nếu không thành công có khi phải bán cả nhà để trả nợ.

Nhưng đất đã không phụ công người, vườn cam của gia đình anh đã cho trái ngọt. Đặc biệt, khi huyện Hàm Yên xây dựng thành công nhãn hiệu cam sành, cam dần có thương hiệu trên thị trường và cho giá trị kinh tế thực sự đã “cứu sống” nhiều nông dân như anh. Đến nay, vườn cam của gia đình anh đã lên đến 7,8 ha. Mỗi vụ thu hoạch, gia đình anh lãi từ 700 triệu đến 1 tỷ đồng. Thấy cam được giá, nhiều hộ dân trong thôn Táu đã quay trở lại mở rộng diện tích trồng cam. 

Gia đình anh Hoàng Văn Thám, thôn Táu có 2 thế hệ trồng cam. Từ những ngày còn bé anh đã theo bố mẹ lên đồi chăm sóc cam. Mỗi khi đi làm vườn, bố anh đều chỉ dạy tận tình kỹ thuật trồng, chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và tìm thị trường tiêu thụ cho cây cam. Những kinh nghiệm học được từ người cha, sau này rất có ích với anh. Năm 1997, gia đình anh vỡ thêm đất mở rộng vườn cam 2 ha. Cây cam đã giúp gia đình anh không phải ăn những bữa cơm độn sắn, độn ngô như trước nữa, cuộc sống ngày thêm khấm khá. Năm 2015, anh xây dựng được ngôi nhà sàn trị giá hơn 1,4 tỷ đồng. Hiện tại, gia đình anh có gần 6 ha cam, với 400 gốc từ 18 đến 20 năm tuổi, 800 gốc tuổi từ 6 đến 10 năm tuổi. Mỗi vụ thu hoạch 170 tấn cam, trừ chi phí thu lãi 500 triệu đồng/năm.


Anh Vi Văn Xuyên, thôn Bản Ban, xã Phù Lưu (Hàm Yên) thu hái cam.

Coi trọng chữ tín

Cam Phù Lưu nức tiếng so với các địa phương khác trong tỉnh không chỉ bởi vị ngọt đậm đà mà còn bởi cái tâm của người trồng cam. Chủ tịch UBND xã Phù Lưu Đỗ Hữu Ước bảo, người dân đều ý thức bảo vệ tốt được thương hiệu, nâng cao giá trị cam sành là bảo vệ chính bát cơm của họ. Coi trọng “thượng đế”, trước 1 tháng vào vụ thu hoạch, người dân không phun thuốc bảo vệ thực vật. Trong số hơn 1.500 hộ trồng cam ở Phù Lưu, không có hộ thuộc diện hộ nghèo, trong đó có hơn 300 hộ mỗi năm thu lãi trên 100 triệu đồng. Toàn xã có 40 chiếc xe ô tô con, 20 chiếc xe tải. Những làng có nhiều triệu phú cam sành nhất là Nặm Nương, Lăng Đán, Khuổi Nọi, Nà Có, Nà Luộc, Pắc Cáp, Bản Ban, Pá Han và Táu. 

Theo chân anh La Văn Hiệp, thôn Lăng Đán đi thăm vườn cam rộng gần 4 ha của gia đình, tôi càng thấy được giá trị của nghề trồng cam mang lại cho cuộc sống của người dân nơi này. Những năm 90 của thế kỷ trước, gia đình anh Hiệp bắt tay vào trồng cam. Khi ấy vốn ít, thị trường tiêu thụ nhỏ, gia đình anh trồng 100 gốc cam. Năm 2007, cam được mùa nhưng mất giá anh phải gánh cam đi hàng chục cây số để bán rong nhưng cũng chẳng đủ tiền rau cháo.

Nhiều lần anh có ý định phá bỏ vườn cam để trồng cây khác nhưng lại không đành lòng. Sau này, cam sành có thương hiệu, giá không còn bấp bênh nữa, đường giao thông đi lại thuận tiện, cây cam cho giá trị kinh tế cao. Dừng chân tại vườn cam lưng đồi, anh Hiệp bảo, đây là vườn cam gắn bó với gia đình anh từ khi khởi nghiệp. Nhìn vườn cam đang ở “tuổi 20” mỡ màng trái ngọt khiến anh càng thêm gắn bó với cây cam, nỗ lực làm cam sạch để bảo vệ giá trị cam sành Hàm Yên. Hiện tại, trừ chi phí, 4 ha cam của gia đình anh cho thu lãi 300 triệu đồng. Anh bảo: “Có nhiều cách làm giàu chính đáng nhưng không gì hạnh phúc bằng làm giàu trên chính mảnh đất quê hương mình”.

Chàng trai trẻ Nình Văn Hòa, thôn Pá Han, xã Phù Lưu là điển hình về trồng cam. Mới ở tuổi 30, Hòa đã là ông chủ vườn cam hơn 2.000 gốc. Hòa chia sẻ, giai đoạn đầu vì thiếu tiền nên quyết định đi làm thuê cho những ông chủ vườn cam để vừa tích lũy vốn lại có thêm kinh nghiệm đặt gốc, chăm sóc cam, kỹ thuật tạo quả, giữ quả và phòng trừ sâu bệnh. Năm 2005, sau một thời gian đi làm thuê tích lũy được vốn và kinh nghiệm trồng cam, Hòa quyết định đầu tư trồng 500 gốc cam sành tại khu đồi Tát Trà quê anh. Quyết tâm làm giàu, ham học hỏi, hiện tại anh đã sở hữu vườn cam rộng gần 6 ha, mỗi năm cho thu lãi hơn 500 triệu đồng. Anh trở thành một trong những triệu phú trẻ tuổi nhất Hàm Yên. Hòa luôn tâm niệm: “Làm nghề trồng cây ăn quả muốn bền được thì phải làm bằng cái tâm sạch, chứ vì lợi ích trước mắt thì sẽ mất hết…”.

Trưởng phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn huyện Hàm Yên Đàm Ngọc Hưng cho biết, điểm khác biệt của những triệu phú cam sành ở Phù Lưu là họ luôn coi trọng chữ tín, cung cấp cho thị trường sản phẩm sạch. Đó là cội rễ để họ thành công từ nghề trồng cam n

Phóng sự: Đào Thanh

Tin cùng chuyên mục