Những nẻo đường khởi nghiệp

TQĐT - Chưa khi nào, tinh thần khởi nghiệp lại lan tỏa và tạo được hiệu ứng mạnh mẽ như 2 năm trở lại đây, nhất là tác động của nó đến lớp thanh niên nông thôn. Có thể những dự án khởi nghiệp của thanh niên chưa có hàm lượng công nghệ thật cao, những mô hình quản trị thật tiên tiến nhưng bằng bàn tay, khối óc của tuổi trẻ, nhiều người trẻ ấy đã “biến điều không thể thành điều có thể, điều chưa có thành điều sẽ có”.

Những ý tưởng sinh ra từ làng


Đồng chí Phó Chủ tịch UBND tỉnh Nguyễn Thế Giang     trao giải nhất trong cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn Tuyên Quang năm 2018” cho đại diện Hợp tác xã Thanh niên Thượng Lâm.  Ảnh: Thanh Phúc

Tháng 6-2018, 7 thanh niên ở Thượng Lâm (Lâm Bình), người góp đất, người góp tiền thành lập Hợp tác xã thanh niên Thượng Lâm. Anh Chẩu Văn Đệ, Bí thư Đoàn xã Thượng Lâm chia sẻ, trong số 7 thành viên, người lớn tuổi nhất sinh năm 1987, người nhỏ tuổi nhất sinh năm 1991, điểm chung là hầu như ai cũng có máu kinh doanh trong người, nhưng lại không biết bắt đầu từ đâu, bắt đầu như thế nào. Sau này trong một số cuộc họp đoàn thanh niên, những thanh niên này kết nối với nhau, tìm được tiếng nói chung và cùng góp vốn thành lập nên Hợp tác xã Thanh niên Thượng Lâm. 

Anh Hoàng Văn Minh, Giám đốc Hợp tác xã chia sẻ, mục đích của hợp tác xã là hoạt động đa ngành nghề, với các dịch vụ chính: Thu mua nông sản cho nông dân địa phương, chăn nuôi cá đặc sản và phát triển dịch vụ homestay. Để có vốn hoạt động, mỗi thành viên trong hợp tác xã góp vốn từ 50 đến 100 triệu đồng, người không có đủ tiền sẽ góp vốn theo hình thức chuyển đổi sang đất sản xuất. 

Dịch vụ chính mà Hợp tác xã Thanh niên Thượng Lâm tập trung phát triển là nuôi cá bỗng kết hợp phát triển dịch vụ homestay. Từ mô hình nuôi cá bỗng của anh Chẩu Thanh Ngà, thôn Nà Tông, 1 trong 7 thành viên của hợp tác xã, hợp tác xã quyết định đầu tư 1 khu ao nuôi diện tích 1.500 m2, chỉ tập trung vào loại cá này. Bí thư Đoàn xã Thượng Lâm Chẩu Văn Đệ bảo, điểm đặc biệt của mô hình này chính là diện tích ao nuôi là tài sản góp vốn của Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Văn Minh. Vốn dĩ, thanh niên nông thôn không phải ai cũng sẵn vài chục triệu đồng, nhưng lại rất sẵn quỹ đất. Khi tham gia làm thành viên hợp tác xã, Đoàn xã cũng gợi ý cơ chế mở để các bạn hoạt động, trong đó, không bắt buộc các thành viên phải đóng góp đủ số tiền, chỉ cần các bạn có ý tưởng, có nhiệt huyết và đặc biệt là phải hết lòng vì mục đích chung, thì đều có thể tham gia. 

Thượng Lâm nói riêng, Lâm Bình nói chung hiện đang là điểm đến của nhiều khách du lịch ưa khám phá, trải nghiệm, ngay sau khi thành lập, hợp tác xã đã đứng ra kết nối với các doanh nghiệp lữ hành, các đơn vị có nhu cầu đưa đón khách du lịch. Dù mới đi vào lĩnh vực mới mẻ này, nhưng từ khi thành lập đến nay, hợp tác xã đã kết nối và đưa đón hơn 20 đoàn khách, với gần 1.200 khách du lịch đến với địa phương và sử dụng luôn dịch vụ homestay tại Thượng Lâm. Từ kết quả này, hợp tác xã cũng đang chuẩn bị vốn, quỹ đất xây dựng một số nhà nghỉ theo mô hình homestay tại thôn Nà Tông để mở rộng phát triển dịch vụ này hơn nữa. 

Đồng thời, Hợp tác xã kết nối với một số doanh nghiệp tại Hà Nội, thành phố Tuyên Quang ký kết hợp đồng thu mua lạc vụ đông cho bà con. Giám đốc Hợp tác xã Hoàng Văn Minh phấn khởi, trong cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn Tuyên Quang năm 2018” do Tỉnh đoàn phát động, dự án khởi nghiệp của Hợp tác xã Thanh niên Thượng Lâm được trao giải nhất, khi tham gia vòng chung khảo quốc gia, dự án lọt top 60 ý tưởng và đang tiếp tục hoàn thiện, chinh phục Top 10 ý tưởng thanh niên khởi nghiệp toàn quốc. 

Cùng ở Lâm Bình, câu chuyện khởi nghiệp của chàng trai người Tày Chẩu Thanh Phương, thôn Nà Kẹm, xã Khuôn Hà cũng bắt đầu từ chính làng quê mình. Tận dụng lợi thế là sự tỉ mẩn, sẵn “hoa tay”, Phương đã biến chính nguyên liệu quanh nhà là cây tre, cây nứa tạo nên những sản phẩm mỹ nghệ độc đáo như cốc, bát tre, lược chải tóc đến những đồ dùng thường ngày như thìa, dĩa, ống hút… Xưởng sản xuất của Chẩu Thanh Phương giờ tạo việc làm cho 4 - 5 lao động địa phương, với mức thu nhập bình quân từ 3-5 triệu đồng/người/tháng. Thành công của Chẩu Thanh Phương là ý tưởng của anh đạt giải nhì trong cuộc thi “Ý tưởng khởi nghiệp sáng tạo thanh niên nông thôn Tuyên Quang năm 2018”, và sản phẩm quà tặng lưu niệm từ tre, trúc, nứa khi tham gia cuộc thi “Tìm kiếm sản phẩm du lịch Tuyên Quang” cũng đã được trao giải khuyến khích. 


Vườn cam của Hợp tác xã Cam sành Sơn Nữ. toàn bộ quá trình sản xuất
được thực hiện theo hướng hữu cơ, bảo vệ môi trường.

Những ý tưởng khởi nghiệp của thanh niên nông thôn có điểm mạnh là không bắt đầu ngay với những điều lớn lao, mà nhiều khi là từ những trăn trở, những ý tưởng mới để giải quyết vấn đề thường nhật. Chính những mong muốn, trăn trở ấy đã khuyến khích thanh niên tìm tòi, sáng tạo, tìm con đường riêng của mình. 

Con đường không trải hoa hồng!

Đằng sau sự nhiệt tình, lạc quan, đam mê, tâm huyết, hầu như trong mỗi câu chuyện khởi nghiệp đều chứa đựng cả những giằng xé, quyết tâm và đánh đổi. 

Có trong tay tấm bằng cử nhân ngành tài chính ngân hàng, nhưng Nguyễn Thị Cẩm Ly, thị trấn Na Hang bỏ ngang việc trong một ngân hàng thương mại để về quê tập trung phát triển sự nghiệp… trồng cam hữu cơ. Cái giá của em là nhiều năm liền bố mẹ “không nhìn mặt”, khó khăn, thiếu vốn… đều phải tự vươn vai gánh đỡ một mình. Ly bảo, điểm mạnh nhất của em là sự lỳ lợm, giống như cây xương rồng trong cát, càng khó khăn vất vả càng muốn vươn mình trổ hoa rực rỡ.

Quả ngọt của Ly chính là sau hơn 2 năm thuyết phục bà con ở Hàm Yên trồng cam hoàn toàn theo phương pháp hữu cơ, hiện Ly đã liên kết với 5 hộ trồng cam tại Nhân Mục thực hiện theo phương pháp này. Nguyễn Thị Cẩm Ly đã thành lập Hợp tác xã Cam sành Sơn Nữ, sản phẩm của hợp tác xã hiện được bày bán tại các đại lý khắp 3 miền Bắc - Trung - Nam. Và vui nhất, bố mẹ đã mở rộng vòng tay với Ly, chia sẻ cùng em những khó khăn, vất vả trên con đường khẳng định mình vốn còn dài và nhiều chông gai. 

Hay như câu chuyện của Đặng Thị Hương Giang, Giám đốc Công ty TNHH MTV Hàm Hương, thị trấn Tân Yên (Hàm Yên). Bỏ việc trong một cơ quan nhà nước về thành lập doanh nghiệp, Giang vấp phải sự phản đối của 2 bên gia đình khi chị đã làm vợ, làm mẹ. Thông tin chị nghỉ việc ở cơ quan nhà nước bị nhiều người đồn đoán là bị đuổi việc! Với bố mẹ 2 bên, Giang chọn cách thuyết phục bằng chính công việc của mình, với  những lời đồn đoán không hay, Giang im lặng. Mục tiêu lớn nhất của Giang là tạo được thêm nhiều sản phẩm từ chính quả cam sành - sản vật nổi tiếng của huyện Hàm Yên.

Hiện doanh nghiệp đang tập trung phát triển một số sản phẩm chính như tinh dầu cam, xà phòng cam, si-rô cam, nước rửa chén bát, nước lau nhà hương cam và tới đây sẽ là các sản phẩm mỹ nghệ từ gỗ cam già, như giá đỡ nến, kệ cốc chén… Đồng thời, xây dựng một điểm du lịch sinh thái tại Hàm Yên. Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất với những thanh niên khởi nghiệp như Đặng Thị Hương Giang, hay nhiều bạn trẻ khác là câu chuyện về vốn. Giang tính toán, để đầu tư dây chuyền chế biến các sản phẩm trên thì nguyên tiền vốn cho máy móc đã là hơn 600 triệu đồng. Ngoài nguồn vốn tích lũy, vốn vay ngân hàng, để có kinh phí hoạt động, Đặng Thị Hương Giang chọn bài toán “lấy ngắn nuôi dài”, lấy may trang phục biểu diễn để có chi phí hoạt động. 

Theo anh Nguyễn Mạnh Cường, Trưởng ban Thanh niên nông thôn, công nhân và đô thị, Tỉnh đoàn Tuyên Quang, hiện nay ngoài nguồn vốn Quỹ Quốc gia giải quyết việc làm 120, UBND tỉnh đã quyết định trao gói tín dụng 4 tỷ đồng hỗ trợ thanh niên Tuyên Quang khởi nghiệp. Nguồn vốn này là lời giải cho câu chuyện thiếu vốn, thiếu nguồn lực để người trẻ tự tin thực hiện ước mơ của mình. 

Họ, những người trẻ, cùng những câu chuyện của những người sinh ra từ làng ấy vẫn đang lặng lẽ tô điểm bức tranh khởi nghiệp bằng những gam màu tươi vui từ những ý tưởng kinh doanh mới. Những “nét vẽ” ấn tượng ấy sẽ tạo nên kỳ tích, khi hầu hết các ý tưởng khởi nghiệp đều bắt nguồn từ cộng đồng, chứ không đơn thuần chỉ là câu chuyện làm giàu cho riêng bản thân họ.

Ghi chép: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục