Chuyện cây chè Shan Tuyết ở Sinh Long

TQĐT - Xã Sinh Long được coi là “vựa” chè Shan Tuyết của huyện Na Hang với diện tích trên 1.100 ha. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế của cây chè chưa cao, chưa xứng với tiềm năng, kỳ vọng của người dân. Bài toán tìm hướng đi mới để cây chè Shan Tuyết thực sự là thế mạnh của địa phương đang cần có lời giải.

Tiềm năng lớn 

Ở những xã vùng cao của huyện Na Hang như Sinh Long, Hồng Thái, Sơn Phú, từ lâu cây chè Shan Tuyết đã có mặt ở đây và được xem là một trong những loại đặc sản của bà con địa phương. Năm 2000, để phát huy tiềm năng, đồng thời thực hiện phủ xanh đất trống, đồi núi trọc, tỉnh đã thực hiện dự án trồng rừng bằng chè Shan Tuyết theo Chương trình 327 và 661 ở một số xã trên địa bàn tỉnh với tổng diện tích được trồng là 1.968 ha, trong đó huyện Na Hang có 1.300 ha. Riêng với xã Sinh Long diện tích chè Shan Tuyết được trồng với diện tích trên 1.100 ha, lớn nhất toàn tỉnh. 


Đồng chí Nguyễn Hồng Thắng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy cùng đoàn công tác khảo sát vùng trồng chè Shan Tuyết tại xã Sinh Long, Ảnh: DL

Xã Sinh Long xác định, đây là một trong loại cây trồng để xóa đói, giảm nghèo chủ lực cho bà con. Hiện nay, sản phẩm chè Shan Tuyết Sinh Long đã có thương hiệu và được thị trường trong và ngoài tỉnh chấp nhận. Với một số hộ dân của xã Sinh Long, cây chè Shan Tuyết thực sự là loại cây đem lại thu nhập đáng kể giúp bà con thoát nghèo. Vào thời điểm này, mỗi ngày một người có thể thu hái được 20 kg chè búp tươi. 

Hiện trên địa bàn xã có 2 cơ sở chế biến chè gồm: Công ty TNHH Việt Dũng, công suất chế biến 3 tấn chè búp tươi/ngày; cơ sở chế biến chè của hộ gia đình ông Lương Văn Chúc, thôn Phiêng Thốc với công suất chế biến 1 tấn chè búp tươi/ngày.

Hiệu quả chưa cao

Theo báo cáo của xã Sinh Long, hiện toàn xã có 367 hộ tham gia trồng chè, trung bình mỗi năm đạt sản lượng khoảng 30 tấn chè búp tươi. Sản phẩm chè búp tươi được các cơ sở chế biến thu mua có giá từ 10.000 đến 12.000 đồng/kg. Giá chè sau khi chế biến được bán ra thị trường từ 120.000 đến 150.000 đồng/kg. Trong tổng số 1.100 ha thì hiện mới có 73 ha được chăm sóc. Năng suất trung bình đạt 800 kg/ha.


Người dân thôn Phiêng Ngàm, xã Sinh Long trao đổi kỹ thuật chăm sóc chè Shan Tuyết. Ảnh: Quốc Việt

Một ha chè Shan Tuyết nếu được chăm sóc tốt thì có thể cho năng suất từ 7 đến 8 tấn/ha. Với năng suất chè của Sinh Long chưa đầy 800 kg/ha rõ ràng là quá thấp. Nguyên nhân chủ yếu là cây chè được trồng trên đất dốc, mật độ thưa, việc chăm sóc gặp nhiều khó khăn. Việc chăm sóc, chế biến, bảo quản còn chưa đúng quy trình, giao thông khó khăn nên chưa khuyến khích được người dân sản xuất. 

Năm 2016, với lý do không tìm kiếm được thị trường tiêu thụ, Công ty Việt Dũng đã ngừng thu mua, sản xuất chè. Điều này dẫn đến việc bà con thu hái chè không biết bán cho ai, khiến cho nhiều diện tích chè bị bỏ hoang gây thiệt hại kinh tế, mất nguồn thu của bà con.

Ông Hoàng Văn Sai, Trưởng thôn Phiêng Ngàm cho biết, nếu chè không được đốn thấp, một ngày chỉ hái được hơn 10 kg chè búp, thu nhập chưa cao nên nhiều người không mặn mà với cây chè. Người dân trong thôn rất kỳ vọng vào tương lai cây chè, mong muốn được Nhà nước hỗ trợ khâu kỹ thuật chăm sóc, đốn tỉa, tập huấn kỹ thuật chế biến chè.

Giải pháp

Hiện nay, tỉnh có nhiều cơ chế hỗ trợ đối với việc phát triển cây chè cũng như xây dựng cơ sở chế biến chè. Cụ thể, hỗ trợ 6 triệu đồng/ha đối với việc mở rộng diện tích chè Shan Tuyết; hỗ trợ 50% lãi suất vay mua máy móc đầu tư cơ sở chế biến, hỗ trợ thu mua, chế biến chè… Tỉnh xác định cần thiết phải xây dựng một Chương trình gắn cây chè phát triển thành làng nghề, gắn với Chương trình xây dựng nông thôn mới, xây dựng chỉ dẫn địa lý cho cây chè Shan Tuyết của Sinh Long.

Ông Trần Văn Quý, Giám đốc Công ty cổ phần Chè Mỹ Lâm cho rằng, việc cải tạo, nâng cao hiệu quả cho cây chè Shan Tuyết Sinh Long cần phải có một quá trình đốn, tỉa, trồng dặm để nâng cao mật độ. Mong muốn của công ty sẽ thuê lại một phần diện tích đất của bà con để trồng chè, trước mắt công ty phối hợp với Công ty Việt Dũng trong việc bao tiêu sản phẩm. Sau này có thể liên kết với các hộ trồng chè hỗ trợ về giống, kỹ thuật trồng, chăm sóc chè, thu mua chè búp tươi.

Tại buổi làm việc với xã Sinh Long mới đây, đồng chí Nguyễn Hồng Thắng, Phó Bí thư Thường trực Tỉnh ủy đề nghị, cần thiết phải xây dựng một Dự án về phát triển cây chè cho Sinh Long. Tỉnh kêu gọi sự tham gia tích cực của các doanh nghiệp thực hiện việc liên kết sản xuất, chuyển giao khoa học, kỹ thuật để cây chè thực sự trở thành cây trồng đem lại thu nhập cho người dân địa phương. Làm được như vậy, chắc chắn cây chè Shan Tuyết không chỉ là cây xóa đói giảm nghèo mà còn làm giàu ở xã vùng cao Sinh Long. 

Thanh Phúc

Tin cùng chuyên mục