Sản xuất nông nghiệp hữu cơ an toàn, tăng giá trị

TQĐT - Sản xuất nông nghiệp hữu cơ đang là đòi hỏi tất yếu bảo đảm nâng cao giá trị gia tăng của sản phẩm, bảo vệ sức khỏe của người tiêu dùng và nâng cao thu nhập cho người nông dân. Phóng viên Báo Tuyên Quang có cuộc trao đổi với ông Nguyễn Đại Thành, Giám đốc Trung tâm Khuyến nông tỉnh về vấn đề này.

Ông Nguyễn Đại Thành, Giám đốc
Trung tâm Khuyến nông tỉnh

P.V: Ông có thể cho biết, những ưu thế vượt trội của sản xuất nông nghiệp hữu cơ?

Ông Nguyễn Đại Thành: Sản xuất nông nghiệp hữu cơ là hệ thống đồng bộ hướng tới việc thực hiện các quá trình sản xuất với kết quả là bảo đảm hệ sinh thái bền vững, thực phẩm an toàn, dinh dưỡng tốt, chăm sóc chu đáo động vật và công bằng xã hội. Đây là hệ thống sản xuất không sử dụng hoặc loại trừ các chất hóa học tổng hợp trong các vật tư đầu vào, tạo điều kiện cho sự chuyển hóa khép kín vật chất trong hệ canh tác, chỉ được sử dụng các vật tư được quy định của tiêu chuẩn sản xuất hữu cơ.

Như vậy, sản xuất nông nghiệp hữu cơ là quá trình sản xuất được kiểm soát chặt chẽ nước tưới, đất không bị ô nhiễm; không sử dụng vật chất đầu vào là phân hóa học, thuốc trừ sâu, thuốc trừ cỏ và thuốc kích thích sinh trưởng, các chất phụ gia trong chăn nuôi; không dùng giống cây trồng, vật nuôi, sản phẩm là sinh vật biến đổi gen. 

Ưu điểm vượt trội của sản xuất nông nghiệp hữu cơ là sản xuất cho sản phẩm sạch, chất lượng cao, bảo đảm an toàn vệ sinh thực phẩm và sản xuất thân thiện với môi trường. Sản xuất nông nghiệp hữu cơ còn đem lại lợi nhuận cao, không gây mất cân bằng sinh thái, không gây ô nhiễm đất và nguồn nước ngầm; có khả năng canh tác lâu dài, không gây những bệnh tật do đột biến gen…

P.V: Sản xuất nông nghiệp hữu cơ phải tuân thủ những yêu cầu gì, thưa ông?

Ông Nguyễn Đại Thành: Người sản xuất nông nghiệp hữu cơ cần tuân thủ các yêu cầu sau:
Nguồn nước được sử dụng trong canh tác hữu cơ phải là nguồn nước sạch, không bị ô nhiễm. Nơi sản xuất phải được cách ly các nguồn ô nhiễm như nhà máy, khu sản xuất công nghiệp, khu vực đang xây dựng, các trục đường giao thông chính…

Cấm sử dụng tất cả các loại phân bón hóa học, các loại thuốc bảo vệ thực vật hóa học, các chất tổng hợp kích thích sinh trưởng. Các thiết bị phun thuốc đã được sử dụng trong canh tác thông thường thì không được sử dụng trong canh tác hữu cơ. Các dụng cụ đã dùng trong canh tác thông thường phải được làm sạch trước khi đưa vào sử dụng trong canh tác hữu cơ. Nông dân phải duy trì việc ghi chép vào sổ tất cả vật tư đầu vào dùng trong canh tác hữu cơ. 

Không được sản xuất song song: Các cây trồng trong ruộng hữu cơ phải khác với các cây được trồng trong ruộng thông thường. Nếu ruộng gần kề có sử dụng các chất bị cấm trong canh tác hữu cơ thì ruộng hữu cơ phải có một vùng đệm để ngăn cản sự xâm nhiễm của các hóa chất từ ruộng bên cạnh. Cây trồng hữu cơ phải trồng cách vùng đệm ít nhất 1 m. Nếu sự xâm nhiễm xảy ra qua đường không khí thì cần phải có một loại cây khác với loại cây trồng hữu cơ được trồng trong vùng đệm để ngăn chặn bụi xâm nhiễm. Nếu việc lây nhiễm xảy ra qua đường nước thì phải có bờ đất hoặc rãnh thoát nước để tránh sự lây nhiễm do nước bẩn tràn qua.

Các loại cây trồng hàng năm phải qua giai đoạn chuyển đổi 6 tháng nếu khu vực sản xuất được chứng nhận là “đủ điều kiện sản xuất an toàn” hoặc 12 tháng trong trường hợp không có chứng nhận an toàn. Sản phẩm trong thời kỳ chuyển đổi không được bán như là sản phẩm hữu cơ. 

Các loại cây trồng lâu năm được sản xuất theo tiêu chuẩn hữu cơ trọn một vòng đời từ khi kết thúc thu hoạch vụ trước cho đến khi ra hoa và thu vụ tiếp theo. Sản phẩm sau thời gian chuyển đổi có thể được bán như sản phẩm hữu cơ sau khi đã được cấp chứng nhận (PGS). Cấm sử dụng các vật tư đầu vào có chứa sản phẩm biến đổi gen (GMOs). Nên sử dụng hạt giống và vật liệu trồng trọt hữu cơ, nếu không có thì có thể sử dụng các nguyên liệu gieo trồng thường, nhưng cấm được xử lý bằng hóa chất trước khi gieo trồng.

Phân động vật lấy vào từ bên ngoài trang trại phải được ủ nóng trước khi dùng trong canh tác hữu cơ. Cấm sử dụng phân ủ được làm từ rác thải đô thị. Các sản phẩm từ khí sinh học (biogas) gồm nước và chất lắng không được sử dụng trực tiếp mà phải đưa vào ủ một thời gian trước khi đưa ra sử dụng. Nông dân phải có các biện pháp để phòng ngừa, ngăn chặn xói mòn và hiện trạng nhiễm mặn đất.

Một loại cây phân xanh cần được đưa vào cơ cấu luân canh cây trồng trong một năm. Túi và các vật đựng để vận chuyển và cất giữ sản phẩm hữu cơ phải mới hoặc được làm sạch. Tuyệt đối không được sử dụng các túi và vật đựng các chất bị cấm trong canh tác hữu cơ. Hóa chất bảo vệ thực vật bị cấm trong canh tác hữu cơ không được sử dụng trong kho tàng trữ các sản phẩm hữu cơ. Chỉ phân bón, chất dưỡng đất và các đầu vào được liệt kê trong danh mục PGS đã phê duyệt thì mới được sử dụng.

Tỉnh Tuyên Quang đã có Ban vận động thành lập Hội Nông nghiệp hữu cơ của tỉnh, trong thời gian tới sẽ tiến hành đại hội để chính thức thành lập Hội Nông nghiệp hữu cơ của tỉnh. Thời gian qua, hệ thống khuyến nông của tỉnh đã tích cực tuyên truyền lợi ích của nông nghiệp hữu cơ, tổ chức tập huấn giới thiệu về nông nghiệp hữu cơ, các nguyên tắc và yêu cầu khi thực hiện nông nghiệp hữu cơ. Chắc chắn trong thời gian sắp tới, sản xuất nông nghiệp hữu cơ sẽ được triển khai thực hiện trên địa bàn tỉnh, góp phần tạo ra sản phẩm sạch cung cấp cho người tiêu dùng.

P.V: Xin cảm ơn ông!                      

Sơn Anh
(Thực hiện)

Tin cùng chuyên mục