Tiếng việt | English

Kiểm soát keo chết héo ở phạm vi hẹp

- Bệnh chết héo trên cây keo xuất hiện trên địa bàn tỉnh từ năm 2006 và đang có xu hướng lan rộng ở tuổi cây từ năm thứ 2 đến năm thứ 4, trên diện tích rừng  trồng chu kỳ 2-3. Đến thời điểm này, toàn tỉnh có khoảng 500 ha keo chết héo. Điều đáng lo ngại là chưa có thuốc điều trị đặc hiệu, nếu không tuân thủ khuyến cáo của cơ quan chuyên môn, thiệt hại gây ra sẽ rất nặng nề.

Tại một số lô keo lai, keo tai tượng, bạch đàn trồng năm 2017 - 2018 của Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn đã có nhiều diện tích bị chết héo, điển hình là đội sản xuất 1082 có 400 ha thì có 10 ha đã chết khô không thể tận thu. Anh Trần Mạnh Huấn, Trưởng Phòng kế hoạch, Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn cho biết, thời tiết nóng, ẩm khiến bệnh phát sinh, lan rộng gây thiệt hại lớn cho đơn bị. Hiện nay có những lô tỷ lệ cây chết lên đến 40 - 50% diện tích. Keo chết nhiều khiến công ty không huy động đủ lực lượng để xử lý.


Công nhân Công ty Lâm nghiệp Yên Sơn chặt bỏ những cây keo bị chết héo.

Ở các đội sản xuất Trung Trực, Xuân Vân, Tân Long, Tân Tiến thuộc Công ty Lâm nghiệp Tuyên Bình (Yên Sơn); đội sản xuất Đông Hữu, Thượng Ấm, Tam Đa thuộc Công ty Lâm nghiệp Sơn Dương cũng đang phải rà soát những diện tích rừng từ 3-5 năm tuổi có tỷ lệ cây chết từ 40-50% để lập phương án thanh lý. Anh Lý Văn Đông, Đội trưởng Đội sản xuất Đông Hữu, Công ty Lâm nghiệp Sơn Dương cho rằng, quyết định thanh lý gỗ non là việc bất đắc dĩ để bảo toàn nguồn vốn đầu tư. Nếu tiếp tục kéo dài thời gian nuôi rừng bệnh chết héo sẽ lan rộng, gây thiệt hại nặng nề.

Báo cáo của Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh, qua phân tích từ mẫu bệnh phẩm keo chết héo là do nấm Ceratocystis gây ra. Khi cây bị tổn thương ở bất kỳ bộ phận nào (rễ, thân, cành), khuẩn nấm xâm nhập và gây hại dẫn đến thối rễ, gỗ bị biến màu và cây không có khả năng phục hồi. Bà Trần Thị Lịch, Chi cục phó Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh cho biết, nấm bệnh có xu hướng lây lan mạnh trong điều kiện thời tiết mưa ẩm, hiện tại chưa có thuốc đặc trị loại nấm gây hại này. Trước tình hình đó, hàng năm chi cục đều có khuyến cáo, hướng dẫn bà con cách phòng bệnh keo chết héo.

Mới đây, Sở Nông nghiệp và Phát triển nông thôn đã có văn bản chỉ đạo các công ty lâm nghiệp, các địa phương trong tỉnh khẩn trương kiểm tra, kiểm soát diện tích keo bị nhiễm bệnh, thực hiện các biện pháp thủ công, hóa học để khoanh vùng, khống chế bệnh keo chết héo. Sở yêu các tổ chức, cá nhân làm rừng khi phát hiện keo chết héo thực hiện chặt bỏ, đào  gốc di chuyển ra khỏi rừng để tiêu hủy. Những diện tích rừng có mầm bệnh, trong quá trình trồng lại phải vệ sinh sạch thực bì, cuốc hố và sử dụng vôi bột để khử trước khi trồng cây non xuống; sử dụng cây sạch bệnh, khác chủng loại để kháng lại nấm khuẩn. Những diện tích rừng 2-5 năm tuổi tuyệt đối không gây tổn thương cho cây; không tỉa cành vào mùa mưa. Nếu tỉa cành nên dùng cưa cắt các cành và bôi thuốc chống nấm vào các vết cắt; phòng trừ côn trùng đục thân cành; bón đủ phân đa lượng và vi lượng chứa boron cho cây sinh trưởng và phát triển tốt. Bón chế phẩm vi sinh bao gồm vi khuẩn nốt sần cố định đạm, vi sinh phân giải lân và vi khuẩn đối kháng với nấm gây bệnh Ceratocystis.

Thực tế, tại một số địa phương bệnh chết héo trên keo đã được khống chế. Điển hình là xã Tiến Bộ, Nhữ Hán, Đội Bình (Yên Sơn) kiểm soát, xử lý sớm khi diện tích rừng bị nhiễm ở phạm vi hẹp, đồng thời thay đổi cơ cấu giống cây từ keo sang bạch đàn nên đã cơ bản, khống chế được bệnh, hạn chế lây lan, giảm thiểu được thiệt hại cho người làm rừng. 


Công ty Lâm nghiệp Sơn Dương trồng bạch đàn trên diện tích rừng keo bị chết héo đã khống chế được nấm Ceratocystis.

Để hạn chế sâu, bệnh hại trên cây keo và một số cây lâm nghiệp khác, người trồng rừng cần tuân thủ chặt chẽ kỹ thuật trồng rừng ngay từ khi xử lý thực bì, cuốc hố và trồng cây; trồng đúng khung thời vụ, bảo đảm mật độ. Thời kỳ đầu cây non, sức đề kháng kém, bà con phải thường xuyên thăm rừng, bón phân cân đối cho cây, phát sạch cỏ dại để rừng được thông thoáng; thay đổi cơ cấu giống để hạn chế nấm bệnh lưu trú, lưu truyền trong môi trường đất.

Bài, ảnh: Đoàn Thư

Tin cùng chuyên mục