Nhiều tác động khách quan khiến diện tích cây vụ đông giảm

TQĐT - Sản xuất vụ đông đã gần kết thúc, hầu hết diện tích cây ngô, rau đậu các loại được bà con thu hoạch để giải phóng đất cho sản xuất vụ xuân. Năm nay, diện tích cây vụ đông bị sụt giảm so với các năm trước do nhiều nguyên nhân...

Người dân thôn Ấp Mới, xã Ninh Lai (Sơn Dương) thu hoạch ớt vụ đông. Ảnh: Cao Huy

Vụ đông 2017, toàn tỉnh gieo trồng được 13.111,2 ha, giảm hơn 1.000 ha so với năm 2016; giảm trên 500 ha so với năm 2015. Trong đó, cây ngô đông trồng được 5.705 ha, giảm 1.000 ha; cây khoai lang trồng được 1.693 ha, giảm gần 900 ha so với năm 2016. Cây rau các loại được đánh giá có giá trị kinh tế cao nhất, song vụ đông vừa qua cũng đã giảm gần 100 ha so với năm trước.

Sơn Dương là huyện có truyền thống trồng cây vụ đông nhưng 4 năm trở lại đây diện tích đều bị sụt giảm. Theo lãnh đạo Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, 5 năm về trước, hầu hết các xã, thị trấn trên địa bàn huyện đều trồng cây vụ đông, trong đó trồng nhiều nhất là các xã: Phúc Ứng, Tuân Lộ, Sơn Nam, Thiện Kế, Ninh Lai, Đại Phú... Thu hoạch vụ mùa xong bà con tiến hành làm đất để trồng ngô, rau màu… Tuy nhiên, hiện nay phong trào trồng cây vụ đông chỉ còn được duy trì nhiều ở 3 xã Sơn Nam, Thiện Kế và Ninh Lai, các xã còn lại diện tích không nhiều.

Ông Phạm Văn Hùng, thôn Lũng Hoa, xã Đại Phú cho biết: Trước đây, vụ đông được gia đình tận dụng tối đa để trồng ngô, kể cả chỗ trũng đáp ứng nhu cầu lương thực và chăn nuôi. Nhưng gần đây do thời tiết bất thuận, giá vật tư nông nghiệp luôn tăng cao làm cây vụ đông hiệu quả thấp nên gia đình đã không trồng nhiều nữa. Theo ông Hùng, trồng 1 sào ngô, năm nào mưa thuận, gió hòa, năng suất cao nhất đạt 160 kg/sào, giá bán 6 nghìn đồng/kg, thu về gần 1 triệu đồng, trừ chi phí giống, phân bón, công lao động, thuốc bảo vệ thực vật chỉ còn lãi trên 300 nghìn đồng/sào, không bằng 2 ngày công đi làm thuê.

Ở các huyện Yên Sơn và thành phố Tuyên Quang, diện tích cây vụ đông cũng rơi vào tình trạng tụt lùi. Theo Phòng Nông nghiệp huyện Yên Sơn, hiện tại chỉ còn 3 xã duy trì được phong trào phát triển cây vụ đông là Chân Sơn, Hoàng Khai và Trung Môn. 

Ông Trần Ngọc Thanh, Trưởng Phòng trồng trọt, Chi cục Trồng trọt và Bảo vệ thực vật tỉnh lý giải nguyên nhân của tình trạng diện tích cây vụ đông bị sụt giảm là do thời tiết diễn biến phức tạp, ảnh hưởng đến tốc độ sinh trưởng, phát triển của cây lúa vụ mùa, dẫn đến thời gian thu hoạch muộn, gây áp lực đến sản xuất vụ đông. Điển hình như năm 2017, mưa lớn và nhiều bất thường kéo dài suốt từ tháng 7 đến tháng 11, gây ngập úng nhiều nơi, nhiều diện tích lúa mùa phải gieo cấy lại lần 2, thậm chí là lần 3, điều này tác động đến tiến độ thu hoạch lúa mùa chậm, bà con không thể giải phóng đất để trồng cây vụ đông.

Bên cạnh đó, giá cả vật tư nông nghiệp như giống, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật luôn ở mức cao, trong khi đó đầu ra sản phẩm nông sản bấp bênh, dẫn đến năng suất thấp, chi phí sản xuất cao, chưa khuyến khích nông dân đầu tư thâm canh. Một vấn đề nữa là, những năm gần đây, với sự phát triển của các khu, cụm công nghiệp, thu hút một lực lượng lớn lao động trẻ vào làm việc tại các doanh nghiệp, vì vậy, lao động nông thôn giảm cả về số lượng và chất lượng. Trở ngại lớn nhất cho sản xuất nông nghiệp nói chung, vụ đông nói riêng trên địa bàn tỉnh là đất đai vẫn còn manh mún, quy mô nhỏ, khó khăn cho việc áp dụng cơ giới hóa, ứng dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật và hình thành vùng sản xuất lớn.  

Để nâng cao hiệu quả sản xuất vụ đông, bảo đảm đưa vụ đông trở thành vụ sản xuất chính, ngoài việc tính toán khung thời vụ, hạn chế tác động xấu từ thời tiết thì giải pháp mang tính bền vững vẫn phải là liên kết sản xuất mới bảo đảm được giá trị sản phẩm, tránh tình trạng được mùa, mất giá. Bởi thực tế, các mô hình liên kết sản xuất giữa doanh nghiệp và người dân để trồng ớt, cây rau đậu và ngô thức ăn gia súc vẫn phát triển tốt ở một số địa phương.

 Đoàn Thư

Tin cùng chuyên mục