Cảm xúc mùa xuân trong âm nhạc

TQĐT - Những ca khúc viết về mùa xuân luôn ẩn chứa trong đó niềm vui say, háo hức, rộn ràng. Bởi mùa xuân luôn là khúc hoan ca của đất trời và lòng người, của tuổi trẻ, của đam mê và khát vọng. Và đó cũng là mạch nguồn khơi gợi bao cảm xúc sáng tạo của các nhạc sỹ.

Nếu mùa xuân kháng chiến mọi người hướng về tiền tuyến, mang một tình cảm sâu nặng thì mùa xuân của hòa bình họ tự do trong cảm xúc, vì thế âm nhạc phong phú, đa dạng hơn. Bức tranh mùa xuân trong âm nhạc lộng lẫy luôn làm cho ta có cảm giác trào dâng khát vọng sống. Nhiều ca khúc viết về mùa xuân đã đi cùng năm tháng như: Hoa cỏ mùa xuân - Bảo Chấn; Mùa xuân đến rồi đó - Trần Chung; Cung đàn mùa xuân - nhạc Cao Việt Bách, lời Lưu Trọng Lư; Lời tỏ tình của mùa xuân - Thanh Tùng; Phút giao thừa lặng lẽ - Huy Tuấn và Anh Quân; Một nét ca trù ngày xuân - Nguyễn Cường; Đảng cho ta một mùa xuân - Phạm Tuyên...


Ca khúc “Hoa cỏ mùa xuân” do  diễn viên Trung tâm Văn hóa, Thông tin và Thể thao thành phố biểu diễn
tại chương trình ca, múa nhạc Chào năm mới năm 2019.

Trong âm nhạc, mùa xuân luôn được ưu ái bằng những ngôn từ lãng mạn, sinh động nhất. Nhắc đến những khúc ca xuân phải kể đến ca khúc Mùa xuân đầu tiên của nhạc sỹ Văn Cao: “Rồi dặt dìu mùa xuân theo én về. Mùa bình thường mùa vui nay đã về, mùa xuân mơ ước ấy đang đến đầu tiên, với khói bay trên sông, gà đang gáy trưa bên sông, một tia nắng vui cho bao tâm hồn...”. Ca khúc do nhạc sỹ Văn Cao sáng tác năm 1976 nhưng đến năm 1996 mới chính thức được vang lên rộng rãi. Ca khúc không sôi động mà trầm lắng, bồi hồi, bâng khuâng nhưng lại khiến người nghe có cảm giác nghẹn ngào, cảm động với tiết tấu dìu dặt, êm ái. Càng về sau bài hát càng cuốn hút người nghe hơn với giai điệu da diết: “Từ đây người biết quê người, từ đây người biết thương người, từ đây người biết yêu người…”. Ca khúc được nhiều ca sỹ thể hiện và được biểu diễn trong các chương trình xuân trên sóng truyền hình.

Nhạc sỹ Dương Thụ có nhiều bài hát về mùa xuân như: Hơi thở mùa xuân, Bài hát ru mùa xuân... và Lắng nghe mùa xuân về là một trong những ca khúc của ông được khán thính giả yêu thích nhất. Ca khúc đã trở thành một giai điệu đẹp, hiện đại với một mùa xuân tươi trẻ, ấm áp và đầy lãng mạn: “Phải chăng mầm non mùa xuân đang hé nở. Phải chăng nụ hoa mùa xuân đang hé nở. Phải chăng ngày xuân đầu tiên đang gõ cửa. Khi anh trông em ung dung bên thềm nhà. Kìa tiếng chim rộn hót xa vời, cánh hoa đào bỗng như cười, báo tin mùa xuân về!...”.

Cứ mỗi độ xuân về, ca khúc Một mùa xuân nho nhỏ (thơ Thanh Hải) do nhạc sỹ Trần Hoàn phổ nhạc lại được vang lên. Hình ảnh của một mùa xuân rất Huế của Thanh Hải đã được nhạc sỹ Trần Hoàn đồng cảm đến từng hơi thở: “Mọc giữa dòng sông xanh, một bông hoa tím biếc. Ơi con chim chiền chiện, hót chi mà vang trời, từng giọt long lanh rơi, tôi đưa tay hứng về”. Có lẽ, với một cảnh trí rất đỗi thanh bình của hoa tím, sông xanh, của tiếng chim với ca từ rộn ràng náo nức, phấn chấn của lòng người trước một “Đất nước bốn ngàn năm/Vất vả và gian lao/Đất nước như vì sao/Vững vàng phía trước” để rồi đến những câu kết đậm cảm xúc trước cảnh núi sông liền một dải: “Nước non ngàn dặm mình/Nước non ngàn dặm tình...”. Cả tác giả thơ và nhạc đều lắng nghe tiếng chim hót, cảm nhận màu sắc của vạn vật bằng trái tim, bằng trí tưởng tượng, bằng sự liên tưởng hết sức độc đáo. 

Mùa xuân đang tràn về khắp muôn nơi, mùa xuân mang đến cho các nhạc sỹ nói riêng và văn nghệ sỹ nói chung những xúc cảm dâng trào. Những rung động ấy là động lực khơi gợi sức sáng tạo để từ đó các nhạc sỹ có thêm những tác phẩm tươi mới về mùa xuân đất nước, mùa xuân của tình yêu...

Bài, ảnh: Thúy Nga

Tin cùng chuyên mục