Nét giản dị, tinh tế trong ký họa

TQĐT - Ký họa là vẽ, ghi nhanh, thậm chí rất nhanh để kịp giữ lại cái thần của nhân vật hay của đối tượng sáng tác, bởi nếu khoảnh khắc ấy qua đi, cái thần khó tìm lại được. Vì vậy, các họa sỹ đã dùng ký họa để phác thảo mẫu nhân vật rồi sắp xếp thành bố cục. Đây được xem là một bước quan trọng trong quá trình hoàn thành một tác phẩm.

Hội viên Phân hội Mỹ thuật, Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh ký họa trong một chuyến sáng tác thực tế. 

Nhiều người thích xem ký họa bởi tính chất sống động của nó. Những chỗ cần nhấn, những chỗ nên lược bỏ luôn được các họa sỹ chú trọng. Trước mỗi đối tượng, cảm xúc của mỗi người ít khi giống nhau. Cùng ký họa về một khung cảnh chợ quê song có họa sỹ vẽ nên bức tranh buồn tẻ, xơ xác, có họa sỹ lại khai thác khía cạnh rộn ràng tạo nên bức tranh đầy sống động. Để thể hiện những tác phẩm ký họa của mình, người họa sỹ có thể tận dụng bút lông, màu nước, bút chì, bút sắt, bút bi, phấn màu, sáp màu, thậm chí than củi, gạch non... 

Vẽ nhanh và mang sự giản dị đặc trưng trong ký họa, vậy mà những nét vẽ của họa sỹ Mai Mạnh Hùng, Chủ tịch Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh vẫn có sức hấp dẫn đặc biệt thể hiện qua con mắt sắc sảo của người họa sỹ. Tuy nhiên, ẩn sau những bức ký họa về chân dung, phong cảnh như: Trên chốt, Nữ dân quân người Mông, Góc bản, Trang phục thiếu nữ Tày... là sự rung động đặc biệt của tác giả. Những cảm xúc buồn, tiếc nuối, đau đáu sự đời được ông lưu lại trong những bức ký họa.

Ông nói, vẽ ký hoạ, đặc biệt là ký họa chân dung cái khó nhất là làm sao toát lên được nét đặc trưng của mỗi người. Vì vậy, phải biết quan sát, tìm ra nét riêng trên gương mặt họ và quan trọng hơn là bắt được cái thần của gương mặt ấy.


Bức ký họa “Góc bản” của họa sỹ Mai Mạnh Hùng. 

Trong bức ký họa Chân dung bà cụ người Tày, người xem nhận thấy sự chắc chắn trong từng nét bút. Ông đã lột tả được cái thần của nhân vật, sự lo toan, vất vả trong cuộc sống hiện lên qua bức ký họa. Vì vậy, ký họa được coi là nghệ thuật của khoảnh khắc, trong khoảnh khắc ấy luôn diễn ra một sự chắt lọc rất tinh tế.  

Nhiều người ấn tượng với cái tên Dương Xuân Quyền, hội viên Phân hội Mỹ thuật, Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh qua những tác phẩm mang thông điệp về bảo vệ môi trường. Trong đó, tác phẩm Ở xóm trọ nhận được giấy khen của Hội Mỹ thuật Việt Nam tại Triển lãm Mỹ thuật khu vực III Tây Bắc - Việt Bắc năm 2011 là một ví dụ. Tuy nhiên, đằng sau tác phẩm ấy là một bản vẽ ký họa, thoạt nhìn qua người xem tưởng như nguệch ngoạc chẳng có chút ý tưởng nhưng thực chất lại rất chi tiết từ bố cục đến đường nét.

Anh chia sẻ, 1 bức tranh đẹp rất quan trọng từ khâu ký họa, người họa sỹ có thể ký họa trực tiếp hoặc ký họa gián tiếp thông qua ảnh được chụp lại hay qua người kể. Tuy nhiên, ký họa trực tiếp dễ bắt được cái hồn của đối tượng hơn, nhất là ký họa chân dung. Những sắc thái biểu cảm, cái thần của nhân vật, nếu họa sỹ ký họa lột tả được thì sẽ cho ra đời một tác phẩm thực sự ấn tượng và được công chúng đón nhận. 

Không đi vào mảng ký họa chân dung, họa sỹ Lương Ánh Hiện, hội viên Phân hội Mỹ thuật, Hội Văn học - Nghệ thuật tỉnh thường ký họa về phong cảnh, về cuộc sống sinh hoạt của người dân. Chị thường vẽ nhanh phong cảnh bằng những đường nét giản lược, tuy nhiên những nét vẽ ấy không phải là cách vẽ theo cảm hứng hay mơ hồ mà đều có hồn và miêu tả được phong cảnh chị đang hướng tới.

Tuy vẽ bằng bút chì đơn giản chỉ có 2 màu đen và trắng nhưng với bàn tay khéo, chị đã mang tới cho người xem những bức ký họa độc đáo và ấn tượng. Nhiều người nhận xét bức ký họa: Phong cảnh làng Bắc Sơn, Tân Trào ngày trở về, Đình Hồng Thái... gợi cho người xem nhiều liên tưởng nhưng điều dễ nhận ra nhất là nét giản dị, chân thực từ thực tế trong những bức ký họa. 

Những bức ký họa đã chiếm được tình yêu của độc giả bởi sự bình dị của con người và cảnh vật trong đó. Cái tài tình của người cầm bút vẽ là dùng những thứ giản đơn nhất để thổi hồn, làm cho nó sống động không kém những bức tranh rực rỡ khác.  

Bài, ảnh: Thúy Nga

Tin cùng chuyên mục