Xây dựng nông thôn mới: Khơi dậy niềm tự hào trong dân

TQĐT - Đến thời điểm này, chuyện xây dựng nông thôn mới không còn xa lạ với mỗi người dân. Nhiều địa phương đã khéo léo phát huy, khơi dậy niềm tự hào trong dân, để công cuộc xây dựng nông thôn mới “thấm” vào từng cá nhân, hộ gia đình.

Xã Lăng Can (Lâm Bình) hiện đã hoàn thành 15 tiêu chí, 4 tiêu chí còn lại gồm thu nhập, tỷ lệ hộ nghèo, cơ sở vật chất văn hóa, trường học. Trong đó, 2 tiêu chí liên quan trực tiếp đến người dân là thu nhập và tỷ lệ hộ nghèo. Theo UBND xã Lăng Can, bên cạnh việc khuyến khích người dân thay đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi, tận dụng lợi thế địa phương phát triển các loại cây, con đặc sản nâng cao thu nhập, thì việc đưa những giá trị truyền thống thành cơ hội làm giàu của người dân được chính quyền xã ưu tiên, đặt lên hàng đầu. Qua rà soát cuối năm 2017, thu nhập bình quân của người dân trong xã đạt trên 21 triệu đồng/người/năm; trong năm nay, Lăng Can phấn đấu tăng thêm mức thu nhập bình quân của bà con lên 6 -7 triệu đồng. Giải pháp của xã là vận động bà con chuyển dịch cơ cấu cây trồng, vật nuôi, chú trọng phát triển chăn nuôi cây con đặc sản, phát huy tiềm năng về du lịch cộng đồng. 


Khách du lịch nước ngoài tìm hiểu văn hóa, con người tại thôn Nặm Đíp là khu dân cư kiểu mẫu
của xã Lăng Can (Lâm Bình) trong xây dựng nông thôn mới.

Xã Lăng Can là địa điểm tổ chức Lễ hội Lồng tông Lâm Bình từ ngày 26-2 đến ngày 3-3, tức từ ngày 11 đến ngày 16 tháng Giêng. Tại lễ hội này, bên cạnh các hoạt động như trình diễn văn nghệ dân gian, bóng chuyền hơi, trình diễn trang phục dân tộc và nghi lễ nhảy lửa của người Pà Thẻn... thì Lâm Bình tổ chức các gian hàng trưng bày đồ thủ công mỹ nghệ, giới thiệu các sản phẩm nông lâm thủy sản trên địa bàn. Anh Trương Văn Quang, Chủ tịch UBND xã Lăng Can cho biết, thời gian tổ chức lễ hội kéo dài là cơ hội rất lớn để người dân Lâm Bình nói chung và xã Lăng Can nói riêng nâng cao thu nhập cho bà con thông qua việc mua bán nông sản truyền thống và dịch vụ lưu trú. Từ trước Tết Nguyên đán, bà con đã sẵn sàng một số nông sản đặc sản của địa phương như rau bò khai, rau ngót rừng, thịt chua... phục vụ khách du lịch. Bên cạnh đó, xã thành lập và duy trì hoạt động của các câu lạc bộ nghệ thuật truyền thống, trong đó có 1 câu lạc bộ hát Then khối trường học, 1 câu lạc bộ của đoàn thanh niên, 1 câu lạc bộ của thôn Nặm Đíp - một trong những thôn được công nhận là điểm du lịch cộng đồng của xã. Các câu lạc bộ này bên cạnh việc trình diễn trong các ngày lễ, hội, đều kết nối với các gia đình làm dịch vụ homestay tại xã trình diễn phục vụ khách du lịch khi có nhu cầu. Anh Trương Văn Quang, Chủ tịch UBND xã Lăng Can khẳng định, mục tiêu xây dựng nông thôn mới của xã Lăng Can chính là tạo ra những suy nghĩ mới từ chính những con người cũ. 

Trong khi xã Lăng Can tận dụng lợi thế từ văn hóa, truyền thống, thì ở Thái Long (thành phố Tuyên Quang), những giá trị từ lịch sử cũng được bà con lưu giữ, làm điểm tựa để phát triển. Đã từ rất lâu, chiếc kẻng làm bằng vỏ quả bom mà giặc Mỹ thả xuống làng vẫn treo ngay trước nhà văn hóa thôn Tân Thành 2, xã Thái Long (TP Tuyên Quang). Tiếng kẻng đã trở thành một phần không thể thiếu trong đời sống của người dân như lời nhắc nhở cho các thế hệ về sự tàn khốc của chiến tranh. Vì thế, dù làng xưa giờ đã thay da đổi thịt, đường bê tông đến từng ngõ, từng nhà, nhưng chiếc kẻng làng vẫn được người dân Tân Thành 2 gìn giữ.


Khách hàng tham quan, mua hàng nông sản của xã Hùng Đức, Hàm Yên
tại Lễ hội Động Tiên - Chợ quê năm 2018.  Ảnh: Vân Anh

Ông Hoàng Văn Sự, Bí thư Chi bộ, Trưởng thôn Tân Thành 2, người được giao nhiệm vụ đánh kẻng, chia sẻ: Tiếng kẻng đã trở thành quy ước, thói quen ăn sâu vào nếp sống của người dân trong thôn. Nhà văn hóa vừa hoàn thành, được trang bị hệ thống loa phát thanh hiện đại, nhưng chiếc kẻng vẫn được sử dụng thường xuyên. Tùy vào mỗi công việc cần thông báo cho cả thôn, từ việc nhà đến việc nước mà cách đánh khác nhau. Kẻng vang lên hai hồi dài và ba tiếng là thông báo họp dân; kẻng ngân lên hồi dài, khẩn cấp là có hỏa hoạn, trộm cắp; vang lên từng hồi chậm rãi là báo hiệu có người qua đời như để chia buồn... Lâu dần, bà con quen với việc đồng thời có 2 “hệ thống phát thanh” ở thôn, cái để thông tin những chủ trương, chính sách mới của Đảng, Nhà nước; cái để nhắc nhở, thông báo những thông tin dễ hiểu hơn, gần gũi hơn. Ông Sự bảo, đã có nhiều người đến hỏi mua chiếc kẻng, nhưng bà con trong thôn không bán. Với nhiều người, đây đơn thuần chỉ còn là những mảnh sắt gỉ sét, nhưng với người dân Tân Thành 2, đây lại là kỷ vật vô giá với những thanh âm đã ăn sâu vào trong tiềm thức cũng như đời sống của người dân nơi đây. Hơn nữa chiếc kẻng còn mang lại nhiều ý nghĩa, là một vật chứng của lịch sử, là âm thanh gọi bà con đoàn kết.

Tân Thành 2 có 60 hộ dân thì có đến 80% bà con làm nông nghiệp. Cả thôn hiện còn 2 hộ nghèo, 2 hộ cận nghèo. Trong xây dựng nông thôn mới, thôn phát huy sự tự giác, chủ động của bà con trong thực hiện các tiêu chí liên quan, từ vệ sinh đường làng ngõ xóm, xây dựng 3 công trình vệ sinh đạt chuẩn, đến chuyện đóng góp xây dựng các công trình hạ tầng. Như chuyện xây dựng nhà văn hóa, sau khi họp thôn, các hộ thống nhất mỗi nhân khẩu đóng góp 500 nghìn đồng, những hộ còn khó khăn thì được thôn tạo điều kiện thu thành nhiều đợt. Chỉ sau chưa đầy 1 tháng khởi công, nhà văn hóa xây dựng theo mẫu mới hoàn thành, với đủ trang thiết bị. Bên cạnh thu nhập từ trồng lúa, Tân Thành 2 hiện có 6 ha mía, 1 ha cây ăn quả. Đây cũng là một trong những điều kiện đảm bảo nâng cao tiêu chí thu nhập cho bà con nơi đây. 

Để đạt được mục tiêu năm nay tỉnh có thêm 6 xã đạt chuẩn nông thôn mới, nâng mức tiêu chí bình quân các xã lên 13 tiêu chí, bên cạnh việc đầu tư xây dựng hạ tầng, những giá trị truyền thống về văn hóa, lịch sử, con người cũng được các xã khai thác, phát huy triệt để. Qua đó, khơi dậy niềm tự hào trong dân, đáp ứng mục tiêu hình thành con người mới từ nền tảng cũ. 

Bài, ảnh: Trần Liên

Tin cùng chuyên mục