Công nghệ kết nối não - máy tính có thể sớm phổ biến trong 3-5 năm

Công nghệ kết nối não người với máy tính tiến gần ứng dụng thực tế. Ảnh: Sixth Tone

Nhận định trên được ông Yao Dezhong, Giám đốc Viện Khoa học Não Tứ Xuyên, đưa ra khi trao đổi với báo chí trong diễn đàn cấp quốc gia về phát triển khoa học công nghệ. Theo ông, với tiến bộ nhanh trong khoa học thần kinh, trí tuệ nhân tạo và công nghệ bán dẫn, một số sản phẩm dựa trên nền tảng kết nối máy tính với não con người có thể sớm bước ra khỏi phòng thí nghiệm.

Những năm gần đây, Trung Quốc đã đẩy mạnh nghiên cứu và thử nghiệm trong lĩnh vực này. Theo các số liệu công bố gần đây, nước này hiện có hơn 10 thử nghiệm lâm sàng liên quan đến nền tảng kết nối máy tính với não con người và dự kiến tuyển thêm khoảng 50 bệnh nhân tham gia trong năm 2026. Trong một số thử nghiệm ban đầu, bệnh nhân bị liệt đã có thể sử dụng tín hiệu não để điều khiển cánh tay robot hoặc thiết bị hỗ trợ vận động.

Một số liệu pháp liên quan cũng đã được đưa vào các chương trình thử nghiệm bảo hiểm y tế tại Trung Quốc. Các chuyên gia cho rằng bước đi này có thể giúp đẩy nhanh quá trình chuyển giao công nghệ từ nghiên cứu sang ứng dụng, đồng thời tạo điều kiện cho các sản phẩm thương mại trong tương lai.

Việc phát triển nền tảng kết nối máy tính với não con người cũng nằm trong chiến lược thúc đẩy các ngành công nghệ mới của Trung Quốc. Trong các kế hoạch khoa học gần đây, Bắc Kinh đã đưa lĩnh vực này vào nhóm công nghệ chiến lược cùng với trí tuệ nhân tạo, robot hình người, công nghệ lượng tử và 6G. Theo dự báo của tổ chức tư vấn CCID Consulting, thị trường liên quan tại Trung Quốc có thể đạt khoảng 809 triệu USD vào năm 2027.

Trên phạm vi toàn cầu, nhiều quốc gia và doanh nghiệp công nghệ cũng đang tăng tốc nghiên cứu các hệ thống tương tự. Tại Mỹ, công ty Neuralink do tỷ phú Elon Musk sáng lập đang thử nghiệm thiết bị cấy ghép não nhằm giúp bệnh nhân điều khiển máy tính bằng tín hiệu thần kinh. Trong một số thử nghiệm gần đây, người tham gia đã có thể di chuyển con trỏ trên màn hình hoặc thao tác với phần mềm chỉ bằng suy nghĩ.

Bên cạnh các thiết bị cấy ghép, nhiều nhóm nghiên cứu tại châu Âu và Australia đang phát triển các hệ thống không xâm lấn, sử dụng thiết bị đặt bên ngoài đầu để thu nhận tín hiệu não. Các giải pháp này được kỳ vọng có thể giảm rủi ro phẫu thuật và mở rộng khả năng ứng dụng trong y học và các lĩnh vực công nghệ khác.