Có những câu chuyện được kể bằng trang sách, được lưu giữ trong lịch sử, cũng có những câu chuyện được kể bằng ánh sáng trên phố phường mỗi mùa Trung thu. Từ hình ảnh Bác Hồ với thiếu nhi, cây đa Tân Trào, Cột cờ Lũng Cú đến những nhân vật bước ra từ cổ tích, mỗi mô hình đều mang theo một thông điệp riêng. Qua bàn tay người dân, những ý tưởng ấy được dựng thành hình, thắp sáng phố phường và làm nên sắc màu riêng của Lễ hội Thành Tuyên.

Từ mỗi nếp nhà, dòng họ, thôn bản đến cấp ủy, chính quyền, người dân xã Hòa An đang chung tay gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống. Đó không chỉ là việc bảo tồn di sản, mà còn là mạch nguồn tạo nên sức mạnh nội sinh, thúc đẩy kinh tế - xã hội địa phương.

“Năm 11 tuổi mình được nghe Nghệ nhân Nhân dân Hà Thuấn hát Then trên ti vi, thấy yêu thích và say mê từ đó, ước cũng được vừa đánh đàn vừa hát Then “ngọt” như ông. Vậy là, mình tự tìm thầy để học và gắn bó với cây đàn Tính, điệu hát Then suốt những năm qua...”

Chiều 15- 8, tại Trường Tiểu học Thượng Lâm, tỉnh Tuyên Quang, Câu lạc bộ Tày Roots tổ chức tổng kết hoạt động 1 năm, với sự tham gia của các thành viên Câu lạc bộ, các em học sinh và giáo viên nhà trường.

Trong ngôi nhà sàn của gia đình nghệ nhân Vãi Văn Tới ở thôn Mác Hạ, xã Tân Trịnh, mỗi khi các thành viên quây quần, tiếng đàn tính lại ngân lên hòa cùng câu hát Then. Người cha đệm đàn, cô con gái nhỏ cất tiếng hát, còn người ông lặng lẽ dõi theo. Ba thế hệ, ba độ tuổi cùng hòa trong tiếng đàn, câu hát, gìn giữ và tiếp nối di sản văn hóa của người Tày từ đời này sang đời khác.

Hằng năm, cứ đến ngày mùng 6 tháng 6 (âm lịch), cộng đồng dân tộc Pu Péo, thôn Cháng Lộ, xã Thắng Mố lại tưng bừng tổ chức Lễ cúng Thần rừng truyền thống. Đây là nét sinh hoạt văn hóa tâm linh độc đáo, thể hiện triết lý sống hòa hợp với thiên nhiên và ý thức bảo vệ môi trường sinh thái của đồng bào nơi đây.

Những ngày đầu hè, khi sương sớm còn giăng mờ trên những triền núi đá, tiếng khèn Mông đã vang lên từ nhà văn hóa thôn Sán Sì Lủng. Dưới sự hướng dẫn của các nghệ nhân, những cậu bé người Mông đang tập từng nhịp lấy hơi, từng động tác múa khèn. Giữa nhịp sống hiện đại đang từng ngày len lỏi đến vùng cao, những thanh âm ấy như lời khẳng định về sức sống bền bỉ của văn hóa truyền thống nơi miền đá Khâu Vai.

Giữa miền đá xám cực Bắc, nơi cột cờ quốc gia Lũng Cú hiên ngang trong gió, tiếng trống đồng của người Lô Lô vẫn luôn ngân vang qua bao thế hệ. Âm thanh ấy không chỉ mở đầu một lễ hội hay nghi thức tâm linh, mà còn chuyên chở ký ức cộng đồng, niềm tự hào dân tộc và khát vọng trường tồn của một tộc người giữa miền biên ải.

Với tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số, chiếm 73,5% dân số, Tuyên Quang sở hữu kho tàng văn hóa đặc sắc được gìn giữ qua nhiều thế hệ. Trong mạch nguồn ấy, nhạc cụ dân tộc chính là “bảo tàng ký ức” của cộng đồng, kết tinh bản sắc văn hóa, tâm hồn dân tộc, trở thành sợi dây vô hình kết nối quá khứ với hiện tại, để di sản bừng lên sức sống trong dòng chảy đương đại.

Giữa nhịp sống hối hả, khi những gam màu công nghiệp nhuộm nhoáng lên bề mặt vải vóc những sắc độ rực rỡ nhưng chóng phai, có một người họa sĩ đã chọn cách đi ngược dòng. Trút bỏ sự tiện nghi của bảng màu pha sẵn, họa sĩ Đồng Thanh Phong, tổ dân phố 16, phường Hà Giang 1 lặn lội tìm về những rẻo cao mù sương, nếm trải thứ mùi hăng hắc đặc trưng của bể nhuộm để đi tìm linh hồn của sắc chàm nguyên bản.

Ngày 12-5, trong khuôn khổ Lễ hội Chợ tình Khâu Vai năm 2026 diễn ra vào ngày 13/5 (27/3 âm lịch), tại xã Khâu Vai đã diễn ra nhiều hoạt động văn hóa, thể thao và trò chơi dân gian đặc sắc, thu hút đông đảo nhân dân và du khách tham gia.

Ngày 24/4 (tức mùng 8/3 âm lịch), tại sân Trung tâm lễ hội, Khu Di tích lịch sử Đền Hùng, Ban Tổ chức Giỗ Tổ Hùng Vương tỉnh Phú Thọ năm 2026 tổ chức hội thi gói, nấu bánh chưng và giã bánh dày với sự tham gia của 18 đội đến từ các xã, phường trong tỉnh.

Với mong muốn góp phần bảo tồn giá trị và phát huy bản sắc văn hóa truyền thống của các dân tộc trên địa bàn tỉnh; đẩy mạnh sưu tầm, khai thác và đưa các giá trị văn hóa phi vật thể vào các hoạt động ngoại khóa, sinh hoạt tập thể, văn nghệ, thể thao trong nhà trường, ngày 20-4, tại trường THPT Nguyễn Văn Huyên đã diễn ra hoạt động giáo dục “Em yêu di sản quê em”.

Giữa đại ngàn Việt Bắc, Tuyên Quang như một kho tàng di sản, nơi mỗi nếp nhà, mỗi lễ hội, mỗi làn điệu dân gian đều mang dấu ấn thời gian. Không chỉ là Thủ đô Khu giải phóng gắn với những trang sử hào hùng, vùng đất này còn hội tụ sắc màu văn hóa của 22 dân tộc, kiến tạo nên một không gian di sản phong phú, đa tầng với hệ thống 215 di tích được xếp hạng cấp Quốc gia, 308 di tích cấp tỉnh và 48 di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.