Giữa những tầng xanh miên man của núi rừng Thông Nguyên, nơi sương sớm còn quẩn quanh bên triền ruộng bậc thang và tiếng suối róc rách len qua những cánh rừng già, Panhou Retreat hiện lên như một phần của đại ngàn. Không biển hiệu rực rỡ, không những khối bê tông khô cứng, khu nghỉ dưỡng lặng lẽ nép mình dưới tán cây, như thể từ lâu đã thuộc về núi rừng nơi đây.
Giữa nhịp sống hiện đại, khi giá trị truyền thống đứng trước nguy cơ phai nhạt thì Khâu Vai - phiên chợ tình huyền thoại vẫn bền bỉ gìn giữ những giá trị nhân văn riêng có. Từ câu chuyện tình không trọn vẹn, chợ Phong lưu Khâu Vai đã trở thành điểm hẹn văn hóa để con người trân trọng quá khứ, đối diện với ký ức của chính mình. Giữ gìn “lời hẹn” ấy không chỉ là “bến đợi” của những mối tình dang dở mà còn là cách gìn giữ một di sản sống giàu bản sắc của vùng cao Tuyên Quang.
“Sông Lô một dải trong ngần, Thảnh thơi ta rũ bụi trần cũng nên” Câu ca dao xưa mộc mạc như lời mời gọi ta tìm về với dòng sông Lô hiền hòa chảy ngang qua đất Tuyên Quang. Không chỉ mang vẻ đẹp tự nhiên, trong trẻo giúp con người tìm thấy sự bình yên, sông Lô còn là nơi lưu giữ những giá trị văn hóa cội nguồn, là nhân chứng lịch sử và là con đường thủy tự nhiên gắn kết nếp sống giữa đồng bào miền ngược với cư dân miền xuôi. Ngược dòng Lô giang hôm nay, người lữ khách như được thảnh thơi “rũ bụi trần” để lắng nghe câu chuyện về một dòng chảy bền bỉ nối liền những bến bờ di sản.
Giữa trập trùng đá xám của cao nguyên, khi sương đêm còn lãng đãng vắt ngang sườn núi, Khâu Vai lại thức dậy trong một nhịp điệu rất riêng. Ở nơi ấy, có một phiên chợ không ồn ào mặc cả, không nặng chuyện mua bán, mà chỉ lặng lẽ mở ra để con người tìm về với những miền ký ức sâu thẳm nhất của trái tim. Chợ tình Khâu Vai hay còn gọi là chợ phong lưu - không chỉ là một sinh hoạt văn hóa, mà còn là một “cuộc hẹn” của cảm xúc, nơi tình yêu được gọi tên theo cách bao dung và nhân văn nhất.
Ngày hội văn hóa thể thao các dân tộc xã Trung Hà diễn ra từ ngày 23-4 đến ngày 19-5 với nhiều hoạt động hấp dẫn, đa sắc màu với các hoạt động như: Chương trình nghệ thuật, tổ chức thi đấu các môn thể thao bóng đá nam, bóng chuyền hơi nam, bóng chuyền hơi nữ, kéo co, đánh bàm, đánh yến…
Không chỉ sở hữu cảnh sắc thiên nhiên bình yên, thôn Khuổi Xoan (xã Minh Quang) còn là nơi lưu giữ trọn vẹn những mạch ngầm văn hóa độc đáo của người Dao Tiền. Đến đây, du khách sẽ được hòa mình vào nhịp sống của người dân bản địa qua những nghi lễ mời rượu nồng hậu, thi tài thêu thùa và những lễ hội truyền thống đậm bản sắc của người Dao Tiền.
Giữa những dãy núi đá xám trùng điệp của Cao nguyên đá, khi sương còn bảng lảng nơi mái nhà trình tường, tiếng khèn Mông bỗng ngân lên, trầm bổng như lời gọi từ sâu thẳm núi rừng. Âm thanh ấy không chỉ đánh thức một buổi sớm, mà còn đánh thức cả ký ức, cả nếp sống, cả tâm hồn của một tộc người đã bao đời gắn bó với đá. Ở nơi địa đầu Tổ quốc, cây khèn không chỉ là nhạc cụ, mà là tiếng nói, là linh hồn văn hóa của đồng bào Mông.
Sau sáp nhập, xã Nà Hang gồm xã Thanh Tương, xã Năng Khả và thị trấn Na Hang. Nằm ở điểm hội tụ của hai con sông lớn sông Gâm và sông Năng, cùng với những dãy núi trùng điệp; vùng đất này mang một vẻ đẹp hoang sơ, hùng vĩ song cũng rất thơ mộng, hữu tình. Nà Hang không chỉ là điểm đến du lịch mà còn là kho tàng truyện cổ đầy bản sắc, ai đến một lần cũng nhớ.
Trong bối cảnh nguồn lực Nhà nước còn hạn chế, di sản không thể tiếp tục “đứng yên” chờ đầu tư mà cần được kích hoạt như một tài sản có khả năng sinh lợi. Trao đổi với phóng viên Báo và phát thanh, truyền hình Tuyên Quang, NSND Vương Duy Biên, nguyên Thứ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch, Chủ tịch Hiệp hội Phát triển Công nghiệp Văn hóa Việt Nam nhấn mạnh yêu cầu cấp thiết phải thay đổi tư duy trong bảo tồn và phát huy giá trị di sản. Việc mở rộng cơ chế xã hội hóa, đặc biệt là huy động vốn từ cộng đồng, sẽ là chìa khóa để đánh thức tiềm năng văn hóa, tạo sinh kế và phát triển bền vững.
Giữa cao nguyên đá xám bạc, nơi gió len qua từng khe núi và những ngôi nhà trình tường nép mình bên sườn dốc, có một không gian rất khác - ấm áp và lặng lẽ. Ở đó, bên bếp lửa bập bùng, những giọt sáp ong nóng chảy đang được người phụ nữ Mông nâng niu, đưa qua từng nét vẽ trên nền vải lanh.
“Nếu tiếng hát Pu Péo là để cái tai nghe, thì hoa văn trên áo là để cái mắt nhớ” - ông Củng Phủ Xuẩn, người có uy tín ở thôn Chúng Trải, xã Phố Bảng, nói với chúng tôi khi nhắc về bộ trang phục truyền thống của dân tộc mình. Câu nói mộc mạc ấy cũng là cách người Pu Péo gửi gắm ý nghĩa vào bộ trang phục của họ, bộ trang phục không chỉ để mặc cho đẹp, mà còn để nhận ra nếp nhà, cội nguồn.
Về thôn Đồng Tày, xã Xuân Vân, tỉnh Tuyên Quang đường nhựa thênh thang, sạch đẹp, hoa quả sai trĩu cành, xa xa vang tiếng đàn Tính, hát Then. Từ em nhỏ mới 9, 10 tuổi, đến người trung niên, cao tuổi, ai cũng say sưa giữ gìn bản sắc văn hóa của dân tộc.
Không bắt đầu từ những con số hay những bản báo cáo, hành trình du lịch ở Tuyên Quang có lẽ nên được kể bằng những khoảnh khắc rất đời thường: Một buổi sáng thức dậy giữa bản làng vùng cao, tiếng gà gáy vọng qua sườn núi; một buổi chiều lặng bên lòng hồ xanh biếc; hay một tối quây quần bên bếp lửa, nghe câu chuyện về những mùa hoa, mùa đá, mùa người đi qua.
