Giữa tầng tầng lớp lớp núi đá tai mèo dựng đứng của xã Sơn Vĩ, thôn Lũng Làn lặng lẽ như một đốm sáng văn hóa, nơi tộc người Xuồng thuộc một nhánh của người Nùng vẫn kiên trì, bền bỉ gìn giữ trang phục, tiếng nói, chữ viết, nghề thêu và kho tàng dân ca sli, lượn, hát đối. Trong nhịp sống hiện đại, Lũng Làn như chiếc nôi gìn giữ ký ức ngàn đời, để bản sắc không bị gió núi phôi pha.

Thôn Nặm Lương, xã Phù Lưu, tỉnh Tuyên Quang nằm nép mình dưới chân núi Cham Chu với gần 100% đồng bào dân tộc Tày sinh sống. Những năm qua, cùng với tập trung phát triển kinh tế, xây dựng nông thôn mới, bà con nơi đây luôn giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc qua những điệu múa, hát Then, đàn Tính truyền thống.

Đồng bào dân tộc La Chí, xã Tiên Yên có hơn 150 hộ với gần 1.000 nhân khẩu. Ngày nay, người La Chí vẫn giữ giá trị văn hóa truyền thống tốt đẹp thông qua những phong tục, tập quán, lễ hội, làn điệu dân ca và nghề thủ công, phản ánh tinh thần lao động cần cù, khát vọng sống no ấm và tình yêu quê hương sâu sắc.

Trong tà váy chàm thẫm màu núi rừng, trong nghi lễ cúng rừng đầu năm hay bữa cơm sum họp cuối mùa gặt… sắc màu văn hóa Cao Lan vẫn rực sáng giữa đời sống hôm nay như ngọn lửa ấm không bao giờ tắt nơi miền sơn cước xã Phú Lương.

Cao Bình là thôn cao nhất của xã Tân Mỹ. Qua đỉnh Tham Và, thôn Cao Bình hiện lên giữa đại ngàn, yên bình và mộc mạc như chính con người nơi đây. Từ một vùng đất cách trở, những năm gần đây, Cao Bình đang từng bước thay đổi, mở lòng đón khách bằng những con đường bê tông mới và những câu chuyện vượt khó đầy nội lực.

Đã ngoài 80 tuổi nhưng bà Vi Thị Sửu, thôn Kim Phú 15, phường Mỹ Lâm, tỉnh Tuyên Quang vẫn hát hay, hát khỏe... Bà bảo: “Khi các cháu biểu diễn văn nghệ, nếu thiếu người thì bà vẫn giúp đánh chiêng, đánh trống được, chỉ có nhảy múa thì giờ chân yếu rồi”.

Tại Tuyên Quang, hát Then, đàn Tính là một sinh hoạt văn hóa rất quen thuộc. Kể từ khi được Unesco ghi danh, hát Then, đàn Tính ngày càng được lan tỏa mạnh mẽ.

Chiều 13-11, tại thôn Khâu Làng, UBND xã Quang Bình tổ chức Lễ hội Nhảy lửa của dân tộc Pà Thẻn. Dự buổi lễ có lãnh đạo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch; lãnh đạo xã Quang Bình cùng đông đảo nhân dân và du khách.

Thôn Nà Tông, xã Thượng Lâm những ngày tháng 11 trời se lạnh, ẩn hiện dưới những đám mây vờn quanh 99 ngọn núi mang hình dáng cánh chim Phượng Hoàng. Ai đến Nà Tông cũng có cảm giác thời gian như chậm lại.

Nằm trên địa bàn xã Đường Thượng, tỉnh Tuyên Quang, Di tích Đồn Pháp và Tường thành Lũng Hồ là một chứng tích lịch sử quan trọng, ghi dấu một thời kỳ đô hộ của thực dân Pháp và tinh thần đấu tranh cách mạng kiên cường của quân và dân địa phương. Tọa lạc ở độ cao 742m so với mực nước biển, di tích này ngày càng trở thành điểm đến không thể bỏ qua trong hành trình khám phá Công viên địa chất toàn cầu UNESCO Cao nguyên đá Đồng Văn.

Sáng sớm, sương giăng mờ khắp Cao nguyên đá Đồng Văn. Trong làn sương bảng lảng, từng tốp người Mông, Dao… khoác sắc phục rực rỡ từ các bản xa chậm rãi xuống núi. Lưng địu gùi, tay xách bó rau, mớ thảo dược, con gà hay chú lợn con - những sản vật tự tay làm ra. Họ đi trong gió lạnh, hướng về trung tâm xã Sà Phìn, nơi phiên chợ lùi đang dần thức giấc.

Ngày 31/10/2025, kỳ họp lần thứ 43 của Đại hội đồng Liên hợp quốc UNESCO đã thông qua nghị quyết vinh danh và cùng tham gia kỷ niệm 300 năm ngày sinh Danh nhân văn hóa Lê Quý Đôn. Đây là tin vui lớn không chỉ đối với cả nước, mà còn đối với Tuyên Quang.

Theo con đường bê tông kéo dài từ trung tâm xã Tân Tiến (cũ), đi qua những vườn bưởi, vườn cam trĩu quả, chúng tôi đến thôn 20, xã Tân Long, nơi có 170 hộ dân sinh sống, trong đó có 41 hộ dân tộc Dao thanh y, chiếm gần 25% tổng số hộ. Bà con dân tộc Dao nơi đây sống quần tụ, đoàn kết và luôn tích cực giữ gìn bản sắc văn hóa dân tộc như tiếng nói, trang phục, phong tục truyền thống...

Có dịp lên miền Công viên Địa chất toàn cầu Cao nguyên đá Đồng Văn, nhiều người sẽ không thể bỏ qua một điểm đến rất đẹp - dốc Thẩm Mã ở xã Phố Bảng. Đây là một trong những con dốc có cảnh quan đẹp nhất trong số các con dốc của miền đá, nơi núi non, mây trời cùng hòa quyện.