Mang sắc áo Pu Péo đến Đại hội

“Em muốn mặc trang phục dân tộc mình trong những dịp quan trọng”, Củng Thị Mến nói, tay khẽ chỉnh lại chiếc khăn vấn đầu. Sau những ngày dự Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI tại Hà Nội, cô gái Pu Péo sinh năm 2001 trở về thôn Chúng Trải, xã Phố Bảng. Trong hành lý của Mến là bộ trang phục được gấp cẩn thận, từng theo cô vào hội trường Đại hội, mang theo sắc chàm riêng có của người Pu Péo nơi miền đá biên cương.

Củng Thị Mến (hàng đầu, thứ ba từ trái sang) chụp ảnh lưu niệm cùng các đại biểu tại Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI ở Hà Nội.

Mến sinh ra và lớn lên trong ngôi nhà trình tường 5 gian, lợp ngói âm dương, nằm dưới chân núi ở thôn Chúng Trải. Là con gái út trong gia đình, Mến được bà nội, bố mẹ yêu thương, chở che từ nhỏ. Tuổi thơ của cô gắn với tiếng Pu Péo trong những câu chuyện hằng ngày, từ lời dặn dò của người lớn đến chuyện nhà, chuyện bản. Cứ thế, tiếng nói và nếp sống của dân tộc mình trở thành một phần thân thuộc trong Mến.

Từ nhỏ, Mến đã quen với hình ảnh bà và mẹ ngồi khâu váy áo trong căn nhà trình tường. Trên nền vải chàm sẫm, những mảnh vải màu được ghép lại bằng từng đường kim nhỏ, tỉ mỉ và kiên nhẫn. Có bộ trang phục phải làm nhiều tháng mới xong. Mến chia sẻ: “Trong nhà em có vài bộ trang phục Pu Péo, nhưng chuyến đi Hà Nội lần này, em chọn mặc bộ do chính tay mẹ em may”. Với cô, đó không chỉ là bộ trang phục đẹp nhất, mà còn có tình thương của mẹ và ký ức tuổi thơ trong từng đường kim, nếp vải.

Củng Thị Mến nghe cụ cao niên trong thôn giới thiệu về trang phục truyền thống.

Khi còn bé, Mến chỉ thấy trang phục Pu Péo đẹp và được người lớn cất giữ rất cẩn thận. Lớn hơn, cô mới hiểu vì sao bố thường nhắc con cháu phải giữ tiếng nói, giữ trang phục là còn giữ được gốc gác của dân tộc mình.

Từ những năm đi học, Mến đã tích cực tham gia các hoạt động gìn giữ văn hóa dân tộc ở trường. Giai đoạn 2019 - 2023, khi học tại Học Viện Thanh thiếu niên Việt Nam Mến có thêm nhiều cơ hội tham gia phong trào, gặp gỡ bạn bè ở nhiều vùng miền và hiểu hơn giá trị văn hóa quê hương mình. Trở về địa phương, Mến tiếp tục gắn bó với các hoạt động ở thôn Chúng Trải. Vào dịp lễ, Tết hay ngày hội của thôn, cô thường rủ các bạn trẻ mặc trang phục dân tộc, cùng tập múa, tập hát để tiếng nói, điệu múa và sắc áo Pu Péo được gìn giữ trong đời sống cộng đồng.

Khi biết mình tiếp tục được lựa chọn là đại biểu tiêu biểu của tỉnh dự Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI tại Hà Nội, sau lần tham dự Đại hội lần thứ X năm 2024, Mến nghĩ ngay đến bộ trang phục Pu Péo. Chuyến đi từ Chúng Trải xuống Thủ đô không chỉ là một hành trình xa, mà còn là dịp để cô mang theo trang phục truyền thống của dân tộc mình đến một sự kiện lớn của đất nước.

Trước ngày lên đường, Mến mở lại bộ trang phục do mẹ may, kiểm từng chi tiết nhỏ. Cô gấp riêng chiếc khăn vấn đầu, chỉnh lại những đồng xu bạc trên áo, vuốt phẳng những nếp vải còn nhăn. Mọi thứ được chuẩn bị kỹ lưỡng, như thể cùng với bộ trang phục ấy, Mến đang mang theo cả nếp nhà, bản làng và một phần Chúng Trải xuống Hà Nội.

Củng Thị Mến trong trang phục truyền thống của dân tộc Pu Péo khi tham dự Đại hội đại biểu toàn quốc Mặt trận Tổ quốc Việt Nam lần thứ XI tại Hà Nội.

Trong những ngày dự Đại hội, giữa sắc phục của nhiều dân tộc, bộ trang phục Pu Péo của Mến vẫn có nét riêng dễ nhận ra. Chiếc khăn vấn đầu, những đường vải màu và hàng đồng xu bạc nhỏ trên áo làm nổi bật hình ảnh cô gái đến từ thôn Chúng Trải. Ở Hà Nội, Mến không chỉ tham dự một sự kiện quan trọng, mà còn có dịp giới thiệu với mọi người về trang phục, tiếng nói và nếp sống của dân tộc mình.

Với Mến, những bức ảnh chụp tại Đại hội, đặc biệt là khoảnh khắc được chụp cùng lãnh đạoTrung ương, lãnh đạo tỉnh Tuyên Quang, không chỉ là kỷ niệm đặc biệt của chuyến đi. Đó còn là niềm tự hào khi hình ảnh người Pu Péo có mặt trong một sự kiện lớn của đất nước.

Sau chuyến đi Hà Nội, Mến càng thêm tự hào về bộ trang phục của dân tộc mình. Mỗi đường vải màu, chiếc khăn vấn đầu hay hàng xu bạc nhỏ không chỉ làm nên vẻ đẹp riêng của người Pu Péo, mà còn nhắc cô thêm yêu tiếng nói, phong tục và văn hóa truyền thống đã nuôi dưỡng mình từ thôn Chúng Trải.

Bài, ảnh: Cảnh Trực