Mạch ngầm văn hóa ở Khuổi Xoan

Giữ gìn tiếng nói, trang phục, những điệu múa… truyền thống là cách mà CLB văn hóa Cao Lan, tổ dân phố Y Bằng, phường Mỹ Lâm, tỉnh Tuyên Quang đang từng ngày thực hiện để giữ gìn bản sắc dân tộc ở địa phương.

Ông Nguyễn Ngọc Tuyển năm nay đã 70 tuổi, dáng người nhỏ, chân đi chữ bát, khuôn mặt quắc thước, đôi mắt kiên định. Lớp trai tráng ở thị xã Tuyên Quang xưa hay gọi ông là “Tuyển đen”. Họ bảo đua thuyền gặp ông là tinh thần đã giảm đi 1 phần bởi sự tinh quái và cách chỉ huy thuyền đùa vượt qua các con nước với sự am hiểu và rành rọt đến lạ thường.

Dệt thổ cẩm từ lâu đã gắn bó mật thiết với đời sống đồng bào các dân tộc vùng cao, trở thành một phần văn hóa trong sinh hoạt thường ngày. Từ váy áo, khăn, túi đến các sản phẩm lưu niệm, thổ cẩm không chỉ phục vụ nhu cầu sử dụng mà còn thể hiện bản sắc riêng của mỗi tộc người qua hoa văn giản dị, màu sắc hài hòa. Bên khung cửi, người phụ nữ lặng lẽ gửi vào từng đường thoi nét đẹp cần cù, sự khéo léo và bền bỉ.

Giữa những dãy núi đá xám trùng điệp của Cao nguyên đá, khi sương còn bảng lảng nơi mái nhà trình tường, tiếng khèn Mông bỗng ngân lên, trầm bổng như lời gọi từ sâu thẳm núi rừng. Âm thanh ấy không chỉ đánh thức một buổi sớm, mà còn đánh thức cả ký ức, cả nếp sống, cả tâm hồn của một tộc người đã bao đời gắn bó với đá. Ở nơi địa đầu Tổ quốc, cây khèn không chỉ là nhạc cụ, mà là tiếng nói, là linh hồn văn hóa của đồng bào Mông.