Sản xuất nông nghiệp đang đứng trước một nghịch lý lớn: Vừa là trụ cột của các ngành kinh tế, đảm bảo an ninh lương thực, nhưng cũng lại là "nạn nhân" của phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật - tác nhân của phát thải nhà kính. Trước sức ép của cam kết Net Zero vào năm 2050 và các rào cản thương mại xanh, ngành trồng trọt buộc phải thực hiện một cuộc chuyển mình. Bộ Nông nghiệp và Môi trường đã ban hành Đề án sản xuất giảm phát thải trong trồng trọt giai đoạn 2025 - 2035, tầm nhìn đến năm 2050”. Đây được xem là bước ngoặt chiến lược trong tiến trình xây dựng nền nông nghiệp xanh, an toàn và bền vững.
Phân bón hóa học, thuốc bảo vệ thực vật về lâu dài khiến đất sản xuất tại nhiều địa phương, nhất là những vùng từng là vùng chuyên canh cây ăn quả - bị suy thoái, mất cân bằng và bạc màu. Đất quá tải, cây trồng cũng chịu ảnh hưởng nặng nề, khiến người nông dân mất ăn mất ngủ.
Sản xuất nông nghiệp sạch tại Tuyên Quang đã có những bước phát triển đáng ghi nhận. Nhiều mô hình nông nghiệp hữu cơ, sản xuất hàng hóa và nông sản chất lượng cao đang từng bước chiếm lĩnh thị trường trong và ngoài nước. Tuy nhiên, một thực tế rất đáng lo ngại là việc lạm dụng phân bón hóa học và thuốc bảo vệ thực vật (BVTV) trong canh tác đang gây ô nhiễm môi trường đất nghiêm trọng, phát sinh nhiều hệ lụy cho sức khỏe cộng đồng mà khó có thể khắc phục trong “một sớm, một chiều”.
Những ngày này, trên các cánh đồng, vùng rừng sản xuất hay những khu đất đang được khảo sát quy hoạch công nghiệp ở xã Phú Lương, không khí lao động luôn khẩn trương, sôi động. Từ một địa phương thuần nông, Phú Lương đang từng bước hình thành diện mạo phát triển mới với hai trụ cột rõ nét: nông nghiệp hàng hóa và công nghiệp - dịch vụ. Đây được xem là những “động cơ kép” mở ra kỳ vọng bứt phá cho địa phương vùng phía Nam của tỉnh.
Minh Ngọc là xã đặc biệt khó khăn, kinh tế chủ yếu là nông nghiệp. Những năm gần đây, xã đang từng bước tìm hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế của địa phương, góp phần mở ra cơ hội nâng cao thu nhập và giảm nghèo bền vững cho người dân.
Ở độ cao gần 1.000 m so với mực nước biển, xã Cao Bồ đang sở hữu những cánh rừng chè Shan tuyết cổ thụ hàng trăm năm tuổi. Không chỉ là cây trồng chủ lực giúp người dân nâng cao thu nhập, chè Shan tuyết còn trở thành niềm tự hào của đồng bào Dao nơi đây, góp phần giữ rừng, phát triển du lịch và đưa hương vị núi rừng vươn ra thị trường quốc tế.
Trồng rừng đang đứng trước một bước ngoặt mới. Rừng FSC giúp người trồng rừng chuyển từ tư duy “bán gỗ” sang “làm kinh tế rừng”. Không chỉ tạo sinh kế ổn định cho hàng nghìn hộ trồng rừng, rừng FSC còn giúp địa phương nâng cao hình ảnh trong chuỗi cung ứng toàn cầu, mở ra cơ hội thu hút đầu tư chế biến sâu ngành gỗ, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn.
Thực hiện chủ trương chuyển đổi cơ cấu cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế thấp sang các loại cây trồng, vật nuôi có giá trị kinh tế cao của tỉnh, xã Đồng Tâm đã lựa chọn cây quế là hướng phát triển kinh tế phù hợp với điều kiện thực tế địa phương. Từ những quả đồi từng chủ yếu trồng keo, mỡ với hiệu quả kinh tế thấp, nay những cánh rừng quế xanh tốt đang mở ra kỳ vọng thoát nghèo, làm giàu cho người dân miền núi.
Học tập và làm theo Bác về phong cách nêu gương, nhiều đảng viên ở xã biên giới Minh Tân đã tiên phong phát triển kinh tế, mạnh dạn chuyển đổi cây trồng, vật nuôi, xây dựng mô hình sản xuất hiệu quả để người dân học tập và làm theo, góp phần tạo chuyển biến tích cực trong công tác giảm nghèo tại địa phương.
Giữa vùng quê nghèo thôn Khuôn Làng, xã Tùng Bá, âm thanh râm ran của đàn gà đen dần trở thành tín hiệu của đổi thay. Trong những dãy chuồng rộng hàng nghìn mét vuông, từng đàn gà xương đen nối nhau lớn lên, nuôi dưỡng khát vọng làm giàu của chàng trai người Tày Lương Văn Nam.
Trước mùa mưa bão năm 2026, Tuyên Quang đang khẩn trương triển khai đồng bộ các giải pháp duy tu, gia cố và nâng cấp hệ thống thủy lợi sau thiệt hại nặng nề do bão lũ năm 2025.
Sản xuất nông nghiệp xanh và bền vững đang là xu hướng tất yếu hiện nay. Phương thức này không chỉ góp phần bảo vệ sức khỏe con người, môi trường mà còn từng bước chuyển đổi tư duy từ sản xuất nhỏ lẻ sang kinh tế tuần hoàn. Việc ứng dụng mạnh mẽ khoa học công nghệ đã gia tăng giá trị, sức cạnh tranh, đồng thời gắn kết sản xuất theo chuỗi giá trị, thu hút các doanh nghiệp và hợp tác xã đầu tư vào nông nghiệp.
Nắng nóng gay gắt kéo dài, độ ẩm không khí xuống thấp kỷ lục đã đẩy nhiều cánh rừng vào trạng thái báo động đỏ. Giữa cuộc chiến khốc liệt với thiên tai, bài học về sự chủ động và ý thức con người vẫn là lá chắn vững chắc nhất. Bởi nếu không giữ rừng từ ý thức của mỗi người dân thì mọi nỗ lực của lực lượng chức năng cũng chỉ như muối bỏ bể trước sức nóng của giặc lửa.
Để giúp người dân làm giàu, nâng cao đời sống, hiện nay, có nhiều địa phương trong tỉnh đã bắt đầu xây dựng các mô hình liên kết trồng dâu nuôi tằm; bước đầu mang lại hiệu quả kinh tế cao.
Trong hai ngày 20–21/4, Sở Nông nghiệp và Môi trường tỉnh Tuyên Quang phối hợp với Trung tâm Nghiên cứu và Phát triển cây ăn quả có múi triển khai thí điểm ghép giống cam rốn lồi (Naven Orange) tại các xã Lực Hành và Xuân Giang, nhằm đánh giá khả năng thích nghi và mở hướng chuyển đổi cơ cấu cây trồng.
