Đa dạng hóa sinh kế, tạo sức bật giảm nghèo ở Minh Quang

Từ mở rộng ngành nghề thủ công tại chỗ đến khai thác hiệu quả nguồn vốn và kết nối thị trường lao động, xã Minh Quang đang từng bước hình thành những mô hình kinh tế phù hợp với trình độ, tập quán của đồng bào vùng cao. Sự chủ động của người dân, cộng với nguồn lực từ các chương trình mục tiêu quốc gia, đang tạo nên chuyển biến rõ nét trong công tác giảm nghèo bền vững ở địa phương.

Nuôi dê là hướng đi triển vọng giúp nhiều hộ dân xã Minh Quang nâng cao thu nhập, vươn lên thoát nghèo.

Khai thác thế mạnh bản địa

Về thôn Bình Minh, xã Minh Quang những ngày này, không khí lao động tại Tổ hợp tác mây tre đan diễn ra hối hả. Thành lập từ năm 2018 với vài hội viên ban đầu, đến nay Tổ hợp tác đã thu hút gần 20 thành viên tham gia sản xuất thường xuyên.

Chị Ma Thị Liễu, Tổ trưởng Tổ hợp tác mây tre đan xã Minh Quang cho biết, sản phẩm của tổ khá đa dạng, từ nón, giỏ hoa đến thúng, sàng, nia... Trung bình mỗi tháng, tổ sản xuất và bán ra từ 100 - 200 sản phẩm, giá dao động từ 50.000 đến 200.000 đồng/chiếc tùy kích thước và độ tinh xảo, sản phẩm.

Đặc biệt là mô hình này tận dụng hiệu quả thời gian nông nhàn và sức lao động của mọi lứa tuổi. Chị Ma Thị Đoàn, hộ nghèo trong thôn, tranh thủ lúc xong việc đồng áng để đan lát, mỗi tháng thu về 3-4 triệu đồng. Ngay cả những lao động cao tuổi như bà Ma Thị Lan (gần 60 tuổi) cũng đều đặn đan hoàn chỉnh hơn 30 sản phẩm mỗi tháng, có thêm từ 3 - 4 triệu đồng.

Chị Đoàn chia sẻ, trước đây gia đình chỉ trông vào mấy sào ruộng, lúc nông nhàn không có việc làm thêm nên cuộc sống rất chật vật. Từ khi tham gia tổ hợp tác, chị vừa có thể chăm lo việc nhà, đồng áng, vừa tranh thủ thời gian rảnh để đan lát, có thêm nguồn thu ổn định hằng tháng. Chị mong muốn tổ hợp tác tiếp tục duy trì đơn hàng đều đặn để chị em có thêm động lực gắn bó lâu dài với nghề.

Không dừng lại ở cách bán hàng truyền thống, chị Liễu cùng các thành viên đã chủ động đưa sản phẩm lên mạng xã hội như Facebook, Zalo để mở rộng thị trường. Nhờ hình ảnh sản phẩm chỉn chu, nguồn gốc tự nhiên, Tổ hợp tác đã kết nối được nhiều đơn hàng lớn từ các tỉnh Lào Cai, Quảng Ninh, Phú Thọ. Có thời điểm nhận đơn hàng lên tới hàng nghìn sản phẩm, chị em trong tổ phải luân phiên làm đêm mới kịp tiến độ giao hàng. Nhờ đó, nghề truyền thống không chỉ được gìn giữ mà còn trở thành nguồn thu nhập chính của nhiều gia đình.

Chị Ma Thị Liễu (ngoài cùng bên phải) cùng chị em trong Tổ hợp tác làm sản phẩm mây tre đan.

Cú huých từ các dự án hỗ trợ sản xuất

Cùng với phát triển tiểu thủ công nghiệp, các dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững đang phát huy hiệu quả rõ rệt, từng bước thay đổi tư duy sản xuất của người dân Minh Quang.

Gia đình bà Ma Thị Chiếu ở thôn Ngọc Minh, là một trong những hộ được hỗ trợ 8 con dê sinh sản từ dự án giảm nghèo. Sau gần một năm chăm sóc chu đáo, tuân thủ nghiêm quy định phòng dịch, đàn dê của gia đình bà đã sinh thêm 10 con dê con.

Bà Chiếu cho biết, nuôi dê không tốn chi phí thức ăn vì chủ yếu tận dụng nguồn cỏ tự nhiên trên rừng, trên bãi. Có được nguồn con giống ban đầu là điểm tựa lớn để gia đình bà có việc làm ổn định, tạo đà từng bước thoát nghèo vững chắc. Gia đình dự định tiếp tục duy trì và nhân rộng đàn dê trong những năm tới.

Thực hiện Dự án hỗ trợ phát triển sản xuất cộng đồng, xã Minh Quang đã có 65 hộ nghèo, cận nghèo và hộ mới thoát nghèo được thụ hưởng, với tổng số 187 con dê, bò sinh sản. Để nguồn vốn hỗ trợ phát huy tối đa giá trị, xã Minh Quang phân công cán bộ chuyên môn phối hợp với trưởng thôn thường xuyên đến tận hộ kiểm tra, đánh giá tốc độ phát triển của đàn vật nuôi. Việc nắm bắt kịp thời khó khăn về kỹ thuật, chuồng trại hay dịch bệnh giúp chính quyền địa phương có phương án hỗ trợ ngay tại chỗ. Đến nay, hầu hết hộ thụ hưởng đều quản lý tốt nguồn con giống, tổng đàn vật nuôi thuộc dự án đã bắt đầu sinh sản, nhân rộng.

Đồng chí Ma Văn Khắp, Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch HĐND xã Minh Quang đi thăm, kiểm tra một số mô hình phát triển kinh tế trên địa bàn xã.

Đồng bộ giải pháp tạo việc làm

Xác định giải quyết việc làm là khâu then chốt để nâng cao thu nhập, giảm nghèo bền vững, chính quyền xã Minh Quang tập trung triển khai đồng bộ nhiều giải pháp gắn với thực tế địa phương. Tính riêng 7 tháng đầu năm 2026, xã đã tạo việc làm mới cho 937 lao động, đạt và vượt chỉ tiêu đề ra.

Thời gian tới, địa phương tiếp tục đẩy mạnh tuyên truyền nhằm thay đổi nhận thức của người dân về học nghề và chuyển đổi nghề nghiệp. Xã sẽ phối hợp chặt chẽ với các trung tâm giáo dục nghề nghiệp, doanh nghiệp uy tín để khảo sát chính xác nhu cầu sử dụng lao động, từ đó mở các lớp đào tạo sát thực tế, tránh tình trạng đào tạo phong trào, thiếu tính ứng dụng.

Song song với đó, xã tăng cường phối hợp với Ngân hàng Chính sách xã hội, tạo điều kiện thuận lợi cho hộ nghèo, đoàn viên, thanh niên vay vốn ưu đãi để lập nghiệp, mở rộng mô hình chăn nuôi gia súc, phát triển tiểu thủ công nghiệp tại chỗ. Đối với lao động đi làm việc tại các khu công nghiệp trong, ngoài tỉnh và đi làm việc ở nước ngoài theo hợp đồng, xã tổ chức theo sát tình hình việc làm, nắm bắt tâm tư, nguyện vọng để kịp thời tháo gỡ khó khăn, bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp cho người lao động.

Từ nghề mây tre đan đến mô hình chăn nuôi sinh sản, những hướng đi cụ thể, sát thực tế đang giúp Minh Quang từng bước hiện thực hóa mục tiêu giảm nghèo bền vững.

Bài, ảnh: Thùy Chi – Lý Thu