Nâng giá trị hạt lúa

Từ việc liên kết chặt chẽ với nông dân trong sản xuất, áp dụng đồng bộ quy trình kỹ thuật và bao tiêu sản phẩm, Hợp tác xã (HTX) nông nghiệp xanh Yên Trung, xã Quang Bình đang từng bước khẳng định vai trò “bà đỡ” trong sản xuất nông nghiệp với mô hình liên kết sản xuất lúa trên diện tích hơn 8,5 ha, giúp người dân giảm chi phí, tạo đầu ra ổn định, nâng cao giá trị hạt lúa địa phương.

Liên kết cùng phát triển

Có mặt tại vùng sản xuất lúa thôn Tân An của HTX nông nghiệp xanh Yên Trung vào thời điểm bà con đang tập trung chăm sóc lúa, điều dễ nhận thấy là những thửa ruộng được tổ chức sản xuất khá đồng đều. Từ khâu làm đất, gieo mạ đến cấy, chăm sóc, thu hoạch đều có sự hướng dẫn, phối hợp của HTX.

Đây là kết quả của việc tổ chức sản xuất theo hướng tập trung, đồng bộ thay cho cách làm nhỏ lẻ, manh mún trước đây. HTX nông nghiệp xanh Yên Trung, hiện xây dựng vùng trồng và sản xuất lúa trên diện tích hơn 8,5 ha, sử dụng giống lúa tẻ nương Hà Giang. Trong quá trình sản xuất, HTX liên kết với 76 hộ dân, các hộ tham gia liên kết được hỗ trợ giống, phân bón, hướng dẫn kỹ thuật và bao tiêu toàn bộ sản phẩm sau thu hoạch.

Vùng trồng giống lúa tẻ nương Hà Giang của hợp tác xã tại thôn Tân An, xã Quang Bình.

Vụ mùa năm 2026, HTX nông nghiệp xanh Yên Trung ký hợp đồng bao tiêu trên 60 tấn lúa cho người dân, với giá mua là 12.000 đồng/kg. Điểm nổi bật trong phương thức tổ chức sản xuất của HTX là đưa cơ giới hóa và kỹ thuật mới vào nhiều khâu sản xuất; liên kết với các hộ dân thực hiện cấy bằng mạ khay, đồng thời bảo đảm nguyên tắc 5 cùng (cùng làm đất, cùng giống, cùng gieo trồng, cùng chăm sóc và cùng thu hoạch).

Chị Nguyễn Thị Tươi, thành viên liên kết với HTX nông nghiệp xanh Yên Trung chia sẻ: “Từ khi tham gia liên kết, gia đình tôi được các thành viên hợp tác xã hướng dẫn khá cụ thể từ khâu chọn giống, làm đất, gieo mạ, cấy đến chăm sóc, phòng trừ sâu bệnh và thu hoạch. HTX còn hỗ trợ giống, phân bón và thường xuyên kiểm tra đồng ruộng, kịp thời hướng dẫn khi cây lúa có phát sinh sâu bệnh. Đến khi thu hoạch, toàn bộ sản phẩm được HTX thu mua. Nhờ vậy, chúng tôi giảm được chi phí, yên tâm sản xuất, không phải lo đầu ra và có thêm động lực để tăng gia sản xuất, liên kết lâu dài”.

Hướng tới vùng sản xuất tập trung

Từ chỗ sản xuất theo kinh nghiệm và quy mô hộ gia đình, người dân từng bước chuyển sang sản xuất theo kế hoạch, theo quy trình thống nhất và gắn với thị trường tiêu thụ. Đối với 76 hộ dân tham gia liên kết, việc được hỗ trợ giống, phân bón, kỹ thuật và có cam kết bao tiêu sản phẩm giúp giảm đáng kể áp lực trong quá trình sản xuất, có thêm động lực để đầu tư chăm sóc cây lúa.

Từ thực tế triển khai nguyên tắc “5 cùng” đang trở thành yếu tố quan trọng giúp HTX nông nghiệp xanh Yên Trung từng bước hình thành vùng sản xuất tập trung. Cùng giống, cùng thời vụ, cùng quy trình chăm sóc giúp cây lúa phát triển tương đối đồng đều; đồng thời tạo thuận lợi cho việc cơ giới hóa, kiểm soát sâu bệnh và tổ chức thu hoạch. Không dừng lại ở diện tích hơn 8,5 ha hiện có, Hợp tác xã nông nghiệp xanh Yên Trung đặt mục tiêu tiếp tục mở rộng vùng sản xuất tại thôn Tân An, hướng tới xây dựng vùng sản xuất lúa tập trung trên 10 ha. Đây là mục tiêu đòi hỏi HTX tiếp tục nâng cao năng lực tổ chức sản xuất, củng cố mối liên kết với nông dân và thị trường tiêu thụ.

Đồng chí Bùi Xuân Hải, Chủ tịch UBND xã Quang Bình cho rằng: Cái được lớn nhất là sự thay đổi trong tư duy sản xuất của người dân, từ sản xuất riêng lẻ sang liên kết, từ chú trọng sản lượng sang quan tâm chất lượng và thị trường. Đây là hướng đi cần tiếp tục nhân rộng không chỉ với cây lúa mà đối với các cây trồng có thế mạnh khác của xã, góp phần hình thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, nâng cao giá trị sản xuất của người dân trên cùng đơn vị diện tích canh tác.

Bài, ảnh: Hoàng Ngọc