Tư duy mới để nâng tầm giá trị

Mỗi dịp Tết đến, Xuân về, những cánh đồng hoa trên địa bàn tỉnh không chỉ tô điểm cho diện mạo quê hương mà còn khẳng định bước chuyển mình mạnh mẽ trong tư duy làm kinh tế của người nông dân. Thay vì canh tác truyền thống, nhiều nhà vườn trồng hoa đã chủ động ứng dụng công nghệ cao, nhạy bén nắm bắt thị hiếu và xây dựng thương hiệu nông nghiệp đặc sắc.

Báo Tuyên Quang trân trọng giới thiệu chùm ý kiến, mang đến cái nhìn đa chiều từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp, người trồng hoa... về việc khai thác giá trị bền vững, biến “sắc màu thời vụ” thành động lực phát triển kinh tế nông thôn hiệu quả và chuyên nghiệp. 

Ông Nguyễn Trung Ngọc
Ủy viên BCH Đảng bộ tỉnh, Giám đốc Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch

Phát triển du lịch mùa hoa

bằng tư duy văn hóa Phát triển làng hoa, cây cảnh, các mùa hoa phục vụ Tết và du lịch không chỉ là bài toán kinh tế, mà còn là bảo tồn và phát huy một không gian văn hóa đặc thù của cộng đồng. Làng hoa, cây cảnh đặc biệt là các làng hoa truyền thống, là nơi hội tụ tri thức canh tác, thẩm mỹ dân gian, nhịp sinh hoạt mùa vụ và những giá trị tinh thần được truyền qua nhiều thế hệ, đồng thời lưu giữ ký ức Tết và nếp sống của người Việt. Mỗi giống hoa, thế cây không chỉ mang giá trị vật chất mà còn chứa đựng câu chuyện văn hóa gắn với vùng đất và con người.

Ngày nay, du khách trải nghiệm tại các làng hoa đang trở thành sản phẩm du lịch phổ biến, nhưng nếu chỉ nhìn hoa như một cảnh quan để ngắm và chụp ảnh, du lịch hoa sẽ rơi vào vòng lặp ngắn hạn và dễ bão hòa. Vì vậy, cần tiếp cận du lịch mùa hoa bằng tư duy văn hóa, trong đó xây dựng chỉ dẫn địa lý cho hoa địa phương, kể câu chuyện văn hóa về các nghệ nhân trồng hoa, về làng hoa và về cộng đồng dân cư để làng hoa trở thành không gian văn hóa mở, chạm vào cảm xúc, ký ức và thẩm mỹ của du khách. Khi nông nghiệp, du lịch và văn hóa cùng được quyện hòa và phát huy sẽ mang lại giá trị lớn hơn cho các làng hoa, mùa hoa.

Ông Nguyễn Hữu Hoạch
Chủ tịch Hội sinh vật cảnh tỉnh Tuyên Quang

Cần có chiến lược lâu dài

Để nâng tầm nghề trồng hoa, theo tôi cần phải ứng dụng khoa học công nghệ hiện đại kết hợp hài hòa với tri thức truyền thống trong bảo tồn, sử dụng bền vững nguồn gene những loài hoa quý để góp phần bảo tồn đa dạng sinh học, bảo vệ thiên nhiên, môi trường. Câu chuyện giữ nghề, truyền nghề vẫn luôn là sự trăn trở của bất cứ làng nghề nào trong dòng chảy của đô thị hóa, kinh tế thị trường.

Những năm qua, người nông dân trồng hoa bắt đầu tận dụng lợi thế để phát triển du lịch gắn với nông nghiệp, làng nghề truyền thống dù đã có hiệu quả những vẫn cần phải có chiến lược lâu dài. Đặc biệt, trồng hoa không quá vất vả nhưng cần nhiều thời gian và phải sát sao với cây hoa. Với nghề nghiệp nào cũng phải đam mê. Có đam mê mình mới phát triển được công việc và chuyên môn của mình.

Ông Hoàng Văn Hoàn
Giám đốc Công ty Truyền thông và Dịch vụ du lịch lữ hành Gió Hà Giang

Xây dựng chuỗi sản phẩm trải nghiệm

Trước xu hướng du lịch trải nghiệm ngày càng được ưa chuộng, khai thác du lịch từ các mùa hoa là hướng đi giàu tiềm năng, đặc biệt tại các địa phương miền núi, vùng cao như Tuyên Quang, có khí hậu, thổ nhưỡng phù hợp với các loài hoa đặc trưng như hoa đào, lê, cải, tam giác mạch... là “chất liệu” tốt để xây dựng chuỗi sản phẩm trải nghiệm đa dạng, từ tham quan, chụp ảnh, lễ hội theo mùa đến trải nghiệm canh tác...

Hiện tại, công ty chúng tôi đang khai thác sản phẩm các mùa hoa để phục vụ du khách, đặc biệt các loài hoa nở rộ vào dịp Tết. Tuy nhiên, để du lịch trải nghiệm từ hoa phát triển bền vững, địa phương cần quy hoạch vùng trồng hoa gắn với du lịch, hình thành các làng hoa, tránh phát triển tự phát, manh mún. Xây dựng sản phẩm theo mùa hoa đặc trưng, nối tiếp để phá thế du lịch theo mùa; có câu chuyện, bản sắc riêng, kết nối với văn hóa bản địa, ẩm thực và sinh hoạt cộng đồng. Cùng với đó là đầu tư hạ tầng giao thông, bãi đỗ xe, điểm check-in, khu dịch vụ phụ trợ và chú trọng bảo vệ cảnh quan, môi trường.

Ông Đỗ Tấn Sơn 
Phó Giám đốc Sở Nông nghiệp và Môi trường

Tổ chức lại sản xuất theo tư duy kinh tế nông nghiệp

Sau sáp nhập địa giới hành chính, tỉnh Tuyên Quang có hệ sinh thái đa dạng, với  ba đai sinh thái rõ rệt - vùng thấp, trung bình, cao mở ra dư địa lớn để tổ chức sản xuất hoa theo lợi thế độ cao, khí hậu, thay vì canh tác dàn trải, manh mún như trước. Hoa là ngành hàng có giá trị cao, dễ liên kết với du lịch sinh thái, cảnh quan nông thôn và khởi nghiệp nông nghiệp.

Vì vậy, cần chuyển mạnh từ tư duy sản xuất nông nghiệp sang tư duy kinh tế nông nghiệp, lấy thị trường làm trung tâm, lấy giá trị gia tăng và tính bền vững làm thước đo. Trên nền tảng liên kết chuỗi giá trị sản xuất và mô hình hợp tác xã, mỗi vườn hoa không chỉ tạo ra sản phẩm hàng hóa mà còn trở thành không gian cảnh quan, điểm đến trải nghiệm, biến nông sản thành tài sản kinh tế.

Đây cũng chính là nền tảng để xây dựng nông thôn mới theo hướng hiện đại, xanh và bản sắc, nơi kinh tế và môi trường cùng phát triển song hành.

Bà Trần Hoàng Hương Giang
Tổ 8, phường Nông Tiến, tỉnh Tuyên Quang

Đưa vườn hoa lên không gian số

Gia đình tôi gắn bó với nghề trồng hoa từ nhiều thế hệ, nhưng suốt một thời gian dài, giá trị kinh tế vẫn bó hẹp trong cách làm truyền thống. Năm 2020, khi xây dựng Đảo hoa cầu Tình Húc, tôi hiểu rõ khởi nghiệp nông nghiệp trong bối cảnh mới không thể đứng ngoài công nghệ. Thay vì thụ động chờ khách hàng, tôi chủ động “số hóa” vườn hoa bằng hình ảnh, video, câu chuyện cảm xúc và lan tỏa trên mạng xã hội.

Từ một khu vườn thuần sản xuất, Đảo hoa cầu Tình Húc dần trở thành điểm đến trải nghiệm, nơi du khách không chỉ ngắm hoa mà còn chạm vào không gian, ký ức và cảm xúc. Nhờ cách làm đó, mỗi dịp Tết, Đảo hoa đón từ 7-10 nghìn lượt khách tham quan, check-in, với doanh thu vé 30.000 đồng/lượt.

Khi hoa được định giá bằng cảm xúc và trải nghiệm của du khách, giá trị nông sản sẽ gia tăng, minh chứng cho hiệu quả của kinh tế nông nghiệp đa giá trị. Với tôi, đưa vườn hoa lên không gian số chính là chìa khóa để người trẻ làm nông nghiệp hiện đại, bền vững, tiến tới làm giàu ngay trên chính mảnh đất quê hương.