Tiềm năng phát triển cây khoai tây

Trong xu thế phát triển nông nghiệp bền vững và thích ứng với biến đổi khí hậu, việc hình thành vùng nguyên liệu gắn với công nghiệp chế biến đang trở thành hướng đi quan trọng. Tại Tuyên Quang, mô hình liên kết sản xuất khoai tây theo chuỗi giá trị đang mở ra triển vọng nâng cao thu nhập cho nông dân, đồng thời góp phần “xanh hóa” sản xuất nông nghiệp.

Làm nông nghiệp theo cách mới

Mô hình liên kết sản xuất khoai tây giống FL2215 đã được Công ty Thực phẩm PepsiCo Việt Nam phối hợp với Công ty CP Logistics Viettrans triển khai nhiều năm tại các tỉnh phía Bắc nhằm xây dựng vùng nguyên liệu ổn định phục vụ chế biến. Từ khi Nhà máy PepsiCo tại Ninh Bình đi vào hoạt động, nhu cầu khoai tây nguyên liệu phục vụ chế biến tăng mạnh. Điều này tạo động lực để các doanh nghiệp mở rộng liên kết sản xuất với nông dân tại nhiều địa phương.

Khoai tây được trồng và chăm sóc theo quy trình kỹ thuật thống nhất.

Tại Tuyên Quang, đây là năm thứ hai mô hình được triển khai. Vụ Đông Xuân 2025 - 2026, Công ty CP Logistics Viettrans liên kết với nông dân tại phường An Tường và xã Ngọc Đường trồng hơn 22 ha khoai tây giống FL2215, đây là giống khoai tây chuyên phục vụ chế biến công nghiệp, có năng suất cao và chất lượng củ đồng đều. Trong đó, Trung tâm sản xuất giống cây trồng, vật nuôi Đồng Thắm, phường An Tường làm đầu mối tổ chức sản xuất với diện tích 17 ha; xã Ngọc Đường tham gia mô hình với 5 ha.

Doanh nghiệp cung ứng giống, vật tư phân bón, chuyển giao kỹ thuật trồng, chăm sóc và thu hoạch, đồng thời cam kết bao tiêu toàn bộ sản phẩm sau thu hoạch. Mô hình liên kết theo chuỗi giá trị từ khâu đầu vào đến tiêu thụ giúp nông dân yên tâm sản xuất, hạn chế rủi ro về thị trường.

Ông Đào Văn Mạnh, Giám đốc Công ty CP Logistics Viettrans cho biết: Điểm then chốt của mô hình liên kết sản xuất khoai tây là doanh nghiệp cam kết thu mua toàn bộ sản phẩm với giá ổn định ngay tại ruộng. Điều này giúp nông dân yên tâm đầu tư sản xuất, đồng thời đảm bảo nguồn nguyên liệu ổn định cho nhà máy chế biến. “Mô hình không chỉ giúp chủ động nguồn cung nguyên liệu cho nhà máy mới tại Ninh Bình, mà còn góp phần xây dựng nền nông nghiệp hiện đại, giảm tác động môi trường, phù hợp với chiến lược phát triển xanh”, ông Mạnh chia sẻ.

Khoai tây bén đất

Điểm nổi bật của mô hình là toàn bộ quy trình sản xuất được tổ chức theo hướng hiện đại và thân thiện với môi trường. Trên các cánh đồng khoai tây của Trung tâm sản xuất giống cây trồng, vật nuôi Đồng Thắm, các khâu làm đất, lên luống, xuống giống và chăm sóc đều được cơ giới hóa bằng máy móc chuyên dụng. Việc áp dụng cơ giới hóa giúp giảm đáng kể chi phí lao động, đồng thời nâng cao hiệu quả sản xuất.

Bên cạnh đó, hệ thống tưới nhỏ giọt tự động được doanh nghiệp chuyển giao lắp đặt đồng bộ trên toàn bộ vùng sản xuất. Hệ thống này cho phép cung cấp nước và dinh dưỡng chính xác theo từng giai đoạn sinh trưởng của cây trồng, giúp tiết kiệm nước tưới, hạn chế thất thoát phân bón và giảm tác động đến môi trường.

Ông Hoàng Đức Hoành, Giám đốc Trung tâm sản xuất giống cây trồng, vật nuôi Đồng Thắm cho biết: Việc áp dụng khoa học kỹ thuật đã giúp thay đổi rõ rệt phương thức sản xuất của người dân. Trước đây, nhiều khâu sản xuất chủ yếu thực hiện thủ công nên năng suất chưa cao. Khi áp dụng cơ giới hóa và quy trình kỹ thuật đồng bộ, cây khoai tây sinh trưởng đồng đều, hạn chế sâu bệnh, giảm lượng thuốc bảo vệ thực vật sử dụng trên đồng ruộng. Đây cũng là yếu tố quan trọng góp phần xây dựng vùng nguyên liệu theo hướng xanh và bền vững.

Khoai tây trồng theo mô hình liên kết tại phường An Tường cho năng suất cao.

Không chỉ dừng lại ở việc chuyển giao kỹ thuật, các doanh nghiệp còn từng bước đưa công nghệ số vào quản lý sản xuất. Nông dân được hướng dẫn sử dụng thiết bị bay không người lái (drone) để thăm đồng, theo dõi tình hình sinh trưởng của cây trồng; đồng thời quản lý lịch canh tác và điều chỉnh lượng nước tưới ngay trên điện thoại thông minh.

Sau hơn 3 tháng trồng và chăm sóc theo đúng quy trình kỹ thuật, diện tích khoai tây tại phường An Tường và xã Ngọc Đường đã thu hoạch. Kết quả cho thấy năng suất trung bình đạt khoảng 28 tấn/ha. Với giá thu mua tại ruộng từ 7.500 - 8.000 đồng/kg theo hợp đồng liên kết, sau khi trừ chi phí sản xuất, mỗi 1ha khoai tây cho lợi nhuận từ 50 - 60 triệu đồng.

Tại xã Ngọc Đường, địa phương tham gia mô hình liên kết trồng 5 ha khoai tây giống FL2215. Nhiều hộ dân mạnh dạn chuyển đổi diện tích cây màu truyền thống sang trồng khoai tây theo hướng liên kết với doanh nghiệp.

Bà Nông Thị Dương, thôn Nà Xá, xã Ngọc Đường cho biết, gia đình bà tham gia mô hình với diện tích hơn 1.000 m2. Trước đây, gia đình chủ yếu trồng các loại cây màu truyền thống nhưng hiệu quả kinh tế chưa cao, đầu ra bấp bênh. Khi tham gia mô hình liên kết trồng khoai tây, bà còn được hướng dẫn kỹ thuật bài bản và doanh nghiệp bao tiêu toàn bộ sản phẩm nên rất yên tâm sản xuất. “Nhờ được tập huấn kỹ thuật và có cán bộ theo dõi thường xuyên nên cây khoai tây phát triển tốt. Năng suất đạt như dự kiến, thu nhập từ cây khoai tây cao hơn so với các cây trồng trước đây”, bà Dương chia sẻ.

Theo ông Nguyễn Kim Hành, Giám đốc Nông học Công ty TNHH Thực phẩm Pepsico Việt Nam cho biết: “Việc xây dựng vùng nguyên liệu ổn định là yếu tố quan trọng đối với ngành chế biến nông sản. Chúng tôi hướng tới phát triển vùng khoai tây nguyên liệu bền vững tại các tỉnh phía Bắc, trong đó Tuyên Quang có nhiều điều kiện thuận lợi về đất đai và khí hậu. Doanh nghiệp cam kết đồng hành cùng nông dân từ khâu sản xuất đến tiêu thụ để đảm bảo lợi ích hài hòa cho các bên, đồng thời trong sản xuất việc ứng dụng công nghệ số trong nông nghiệp giúp nâng cao hiệu quả quản lý đồng ruộng, giảm chi phí và hạn chế tác động tiêu cực đến môi trường”.

Đối với Tuyên Quang, kết quả bước đầu của mô hình khoai tây FL2215 cho thấy tiềm năng phát triển vùng nguyên liệu phục vụ chế biến trong những năm tới. Trong bối cảnh nhu cầu nguyên liệu cho công nghiệp chế biến ngày càng tăng, việc mở rộng các mô hình liên kết sản xuất gắn với doanh nghiệp sẽ là hướng đi quan trọng để nâng cao giá trị nông sản. Đây cũng là nền tảng để ngành nông nghiệp Tuyên Quang từng bước “xanh hóa” vùng nguyên liệu, phát triển sản xuất bền vững và nâng cao thu nhập cho người dân.

Bài, ảnh: Mai Dung