Hợp tác xã nâng tầm nông sản

Giữa xu thế chuyển dịch sản xuất nông nghiệp theo hướng hàng hóa, an toàn và có truy xuất nguồn gốc, mô hình hợp tác xã (HTX) đang ngày càng khẳng định vai trò là “cầu nối” quan trọng giữa người nông dân với thị trường. Thời gian qua, nhiều HTX trên địa bàn tỉnh không chỉ giúp các sản phẩm nông sản đặc trưng của địa phương xây dựng thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ mà còn góp phần nâng cao thu nhập cho người dân khu vực nông thôn.

Thúc đẩy liên kết sản xuất

Năm 2022, HTX Cát Lý, xã Thuận Hòa được thành lập với ngành nghề kinh doanh chính là nuôi bò thịt, giết mổ, sơ chế các sản phẩm từ thịt bò với quy mô: 1 trang trại chăn nuôi bò vỗ béo theo quy trình khép kín 200 con và 1 cơ sở giết mổ, sơ chế và chế biến các sản phẩm từ thịt. Tuy nhiên, để đáp ứng nhu cầu thị trường, cũng như chất lượng thịt bò ngày càng tăng cao, HTX Cát Lý đã triển khai phương án liên kết chăn nuôi với người nông dân theo chuỗi giá trị. Những hộ dân tham gia vào chuỗi liên kết đều tích cực thực hiện theo quy trình đã thống nhất: từ lựa chọn con giống, quy trình nuôi dưỡng, kiểm soát thức ăn đến theo dõi sức khỏe đàn bò. Mỗi hộ là một mắt xích trong chuỗi nhưng được kết nối bằng cùng một tiêu chuẩn và cùng một mục tiêu nâng cao chất lượng sản phẩm. Đến nay, HTX Cát Lý đang chủ trì 5 chuỗi liên kết chăn nuôi với quy mô 3.506 con ở 1.381 hộ trên 16 xã.

Là một trong những hộ tham gia chuỗi liên kết của HTX Cát Lý, anh Thào Thìn Phù, thôn Minh Tiến, xã Thuận Hòa chia sẻ: Trước đây, gia đình tôi chỉ biết chăn nuôi 1 - 2 con bò bằng cách truyền thống cho ăn cỏ, không kiểm tra sức khỏe, dinh dưỡng định kỳ nên thông thường phải trên 3 năm mới cho xuất bán. Sau khi tham gia chuỗi liên kết của HTX Cát Lý, hằng tháng đều có cán bộ đến kiểm tra thức ăn, quy trình chăm sóc... nên bò phát triển nhanh, khỏe mạnh hơn. Gia đình cũng sớm có thu nhập cao hơn.

Ông Thượng Thái Cát, Giám đốc HTX Cát Lý cho biết: Việc liên kết với các hộ vừa giúp HTX đảm bảo, kiểm soát được nguồn thịt bò chất lượng, đồng thời giúp nhiều hộ dân có thu nhập ổn định. Từ việc hình thành chuỗi liên kết này còn là hướng phát triển lâu dài để hoàn thiện chuỗi giá trị cho bò H’Mông. Khi liên kết chăn nuôi được tổ chức bài bản và sản phẩm được chế biến theo tiêu chuẩn, giá trị con bò không dừng lại ở khối lượng mà được nâng lên bằng chất lượng và thương hiệu. Từ đó sẽ giúp nhiều hộ dân tham gia và cải thiện cuộc sống hơn.

Đưa nông sản ra “biển lớn”

Toàn tỉnh hiện có 1.646 HTX hoạt động trên nhiều lĩnh vực; tạo việc làm thường xuyên cho trên 7.900 lao động, trong đó khoảng 3.700 lao động là thành viên HTX, thu nhập bình quân đạt khoảng 104 triệu đồng/người/năm. Thời gian qua, thông qua HTX, nhiều nông sản trên địa bàn đã xây dựng được thương hiệu, mở rộng thị trường tiêu thụ, một số sản phẩm còn vươn ra nhiều thị trường khó tính trên thế giới. Trong đó có sản phẩm chuối Chiêu Yên, xã Lực Hành.

Cây chuối từng là cây trồng chủ lực, mang lại thu nhập ổn định cho người dân xã Lực Hành. Tuy nhiên, với nhu cầu của người tiêu dùng, sản phẩm chuối truyền thống bị mất vị thế, nhiều hộ dân không tiêu thụ được đã tính đến việc chặt bỏ. Trước thực trạng đó, vợ chồng anh Nguyễn Thế Hải, thôn Thọ Sơn đã mạnh dạn tìm hướng chế biến, cho ra đời sản phẩm chuối chiên giòn, chuối sấy dẻo. Năm 2024, sản phẩm chuối chiên giòn và chuối sấy dẻo vinh dự đạt được chứng nhận sản phẩm OCOP 3 sao của tỉnh và là một trong 7 sản phẩm được xuất khẩu sang thị trường Vương quốc Anh.

Anh Nguyễn Thế Hải, Giám đốc HTX Chuối sạch Chiêu Yên cho biết: Hiện HTX liên kết thường xuyên với 3 hộ trồng chuối trong thôn và cây giống do HTX đầu tư. Năm 2025, thu được trên 200 tấn chuối tươi, gần 60 tấn chuối khô, xuất khẩu trên 3.000 hũ chuối sấy khô và chuối sấy giòn sang Vương quốc Anh. Một sản phẩm hết sức bình dân đã được thị trường quốc tế đánh giá cao, khẳng định được sức vươn mình của nông sản Tuyên Quang trên bản đồ xuất khẩu.

Để mô hình liên kết sản xuất theo chuỗi giá trị của HTX trong thời gian tới ngày càng phát triển mạnh, góp phần mở rộng thị trường tiêu thụ sản phẩm, giải quyết việc làm và tăng thu nhập cho các hộ dân, anh Nguyễn Thế Hải chia sẻ thêm: Mong muốn tỉnh tiếp tục hoàn thiện cơ chế, chính sách tạo điều kiện để HTX xã làm tốt vai trò dẫn dắt trong mối liên kết sản xuất, tiêu thụ. Trong đó, chú trọng chính sách tín dụng, đơn giản hóa thủ tục cấp vốn, áp dụng ưu đãi cho các mô hình liên kết theo chuỗi giá trị gia tăng; tạo điều kiện để mối liên kết sản xuất, tiêu thụ diễn ra thông suốt. Tiếp tục quan tâm hỗ trợ các HTX ổn định về cơ sở sản xuất, đảm bảo các quy định về chế biến tiêu thụ sản phẩm.

Thực tế cho thấy, HTX hiện nay không chỉ đóng vai trò là đơn vị thu mua, chế biến hay kinh doanh mà thực sự trở thành “cầu nối” của nông dân trong quá trình chuyển đổi phương thức sản xuất, nâng cao giá trị sản phẩm và ổn định sinh kế. Khi được hỗ trợ đúng hướng và phát huy tốt vai trò, HTX sẽ trở thành động lực quan trọng thúc đẩy phát triển kinh tế nông nghiệp, nâng cao đời sống người dân.

Bài, ảnh: My Ly