Đồng minh không còn như trước

Đặc biệt, cuộc chiến tranh hiện tại của Mỹ và Israel với Iran đã nới rộng thêm những rạn nứt trong quan hệ giữa Mỹ với các nước đồng minh. Bởi hiện nay, các nước đồng minh đó tuy không thân thiện và hữu hảo gì với Iran nhưng đều không sát cánh cùng ông chủ Nhà Trắng và Israel trong cuộc chiến với Iran.

Mới đây nhất là việc các đồng minh này từ chối đòi hỏi của ông D.Trump về triển khai quân đội đến vùng eo biển Hormuz để cùng quân đội Mỹ dọn mìn và bảo đảm an toàn cho tàu thuyền đi qua eo biển này. Bởi Hormuz giữ vị trí đặc biệt quan trọng trong tuyến đường vận tải biển để đưa dầu mỏ từ khu vực vùng Vịnh ra thế giới bên ngoài. Ngay cả Nhật Bản, một đồng minh quan trọng của Washington, cũng bày tỏ thái độ không "mặn mà" với đề xuất của ông chủ Nhà Trắng cho dù Thủ tướng nước này, bà Sanae Takaichi hiện đang có chuyến thăm Mỹ.

Lãnh đạo những đồng minh này, có người nói ra và có người im lặng, nhưng đều có chung quan điểm rằng, đây là cuộc chiến của Mỹ. Có ba nguyên nhân khiến đồng minh của Mỹ không cùng chung chiến tuyến. Thứ nhất, tất cả đều ý thức được rằng, Washington và Tel Aviv đã vi phạm và bất chấp luật pháp quốc tế khi phát động cuộc chiến nhằm vào Iran. Thứ hai, những đồng minh này đều không được ông D.Trump tham vấn hay thông báo gì trước khi tiến hành cuộc chiến này. Lãnh đạo các quốc gia đó đều không hài lòng khi ông D.Trump đơn phương gây chiến và sau đó yêu cầu đồng minh phải chịu rủi ro về người và của. Thứ ba, tất cả đều lo ngại sẽ bị sa lầy về chính trị và quân sự, an ninh và tài chính vào khu vực eo biển Hormuz nếu đáp ứng đòi hỏi của ông chủ Nhà Trắng. Bởi hiện nay, khi Tổng thống D.Trump tiến hành tấn công Iran với mục tiêu cuối cùng và ý đồ chiến lược rõ ràng nhưng lại đánh giá quá thấp tiềm năng quân sự của Tehran cũng như không có kế hoạch cho việc chấm dứt cuộc chiến tranh này. Trong khi trước đó, giữa Washington và các đồng minh đã xuất hiện những "rạn nứt" vì những chính sách liên quan đến kinh tế mà ông chủ Nhà Trắng đã áp đặt.

Rõ ràng, trong bối cảnh hiện tại, giới quan sát cho rằng, người đứng đầu nước Mỹ đang không hài lòng với các đồng minh thân thiết của mình. Liên quan đến cuộc chiến của Mỹ và Israel với Iran, ông D.Trump đang ở trong tình cảnh "đã đâm lao nên phải theo lao", chủ động phát động cuộc chiến nhưng dần mất thế dẫn dắt diễn biến tiếp theo và không thể một mình chấm dứt được cuộc chiến tranh này với chiến thắng. Nhưng đối với các nước đồng minh của Mỹ, Washington vẫn còn có nhiều lợi thế và con bài để gia tăng sức ép. Cụ thể, việc áp thuế quan bảo hộ thương mại là một ví dụ. Cùng với đó, những khả năng khác như giảm dần sự hiện diện của quân đội Mỹ cũng như khí tài quân sự ra khỏi châu Âu, Nhật Bản hay Hàn Quốc cũng là một phương án còn để ngỏ. Cùng với đó là Mỹ xích lại gần, tăng cường quan hệ với Nga và Trung Quốc.

Ngoài ra, các đồng minh của Mỹ ở châu Âu không thể không lo ngại về kịch bản Mỹ chấm dứt viện trợ tài chính và quân sự cho Ukraine và phó mặc cho Liên minh châu Âu (EU) và Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) tự giải quyết chuyện đối phó Nga và hậu thuẫn Ukraine.

Đồng minh mà như thế thì không còn là đồng minh như xưa nay nữa rồi.