Từ khát vọng nhân văn đến hiện thực sinh động

Phó Bí thư Thành ủy, Chủ tịch HĐND thành phố Hà Nội Phùng Thị Hồng Hà giao lưu với các đội tham gia thi gói bánh chưng trong Ngày hội Tết sum vầy - Xuân ơn Đảng tại xã Đan Phượng. Ảnh: LH

"Kiềng ba chân" cho sự an tâm

Khi nhắc đến hạnh phúc trong bối cảnh đô thị hóa, người ta thường dễ bị choáng ngợp bởi sự hào nhoáng của những tòa nhà chọc trời hay những con số thu nhập bình quân đầu người. Tuy nhiên, với Hà Nội, triết lý phát triển trong giai đoạn mới đã mang một màu sắc nhân văn và thực tế hơn rất nhiều: Hạnh phúc được lượng hóa bằng thước đo của sự an tâm.

Từ những dữ liệu về an sinh xã hội, có thể thấy Hà Nội đang kiến tạo một "kiềng ba chân" vững chắc cho đời sống người dân, bao gồm: An cư - An nghiệp - An dưỡng. Cấu trúc này bao quát trọn vẹn vòng đời của một con người tại Thủ đô, từ khi sinh ra, lập nghiệp đến lúc xế chiều. Trong đó, trụ cột "An dưỡng" đang trở thành điểm tựa vững chãi nhất, thể hiện cam kết của một thành phố "không để ai bị bỏ lại phía sau".

Trao đổi về câu chuyện này, ông Nguyễn Ngọc Huyến, Giám đốc Bảo hiểm xã hội thành phố Hà Nội đã ví hệ thống an sinh xã hội như một "tấm lưới đỡ" an toàn cho người dân trước những rủi ro của ốm đau và tuổi già. Ông chia sẻ: "Năm qua, vai trò trụ cột của chính sách bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế càng được khẳng định rõ nét. Hệ thống an sinh của Thủ đô không chỉ trụ vững trước những biến động mà còn phát triển mạnh mẽ cả về chất và lượng".

Minh chứng rõ nét nhất cho nhận định này là tỉ lệ bao phủ bảo hiểm y tế của Hà Nội đã đạt mốc 95,95% dân số. Điều này đồng nghĩa với việc gần như toàn bộ người dân Thủ đô đã có trong tay “tấm thẻ hộ mệnh” về sức khỏe. Đặc biệt, trong bối cảnh già hóa dân số, Hà Nội xác định lương hưu không chỉ là tiền bạc, mà là "phẩm giá và sự tự chủ của người già".

Thành phố đã thể hiện sự bao quát đầy nhân văn khi quyết định chi ngân sách để "mua" sự an tâm cho những người yếu thế. Dưới sự tham mưu của ngành Bảo hiểm xã hội, Nghị quyết số 19/2025/NQ-HĐND đã được ban hành, bổ sung chính sách hỗ trợ cho cả người dân tộc thiểu số và học sinh có hoàn cảnh khó khăn. "Chỉ tính riêng năm 2025, đã có hơn 104.000 người thuộc nhóm người cao tuổi, người khuyết tật nhẹ... được hỗ trợ thẻ Bảo hiểm y tế với số tiền lên tới hơn 115 tỷ đồng" - ông Nguyễn Ngọc Huyến dẫn chứng.

Dòng chảy tài chính an sinh ấy đã len lỏi vào từng ngõ ngách cuộc sống. Với hơn 50.820 tỷ đồng chi trả lương hưu và trợ cấp trong năm qua, hàng trăm ngàn người cao tuổi đã có thể tự chủ tài chính mà không phải phụ thuộc con cháu. Như bà Nguyễn Minh Thêu (cán bộ hưu trí, hiện ở phường Giảng Võ, Hà Nội) tâm sự: "Hạnh phúc với người cao tuổi như chúng tôi đơn giản lắm. Đó là sáng sáng được ra tập dưỡng sinh ở công viên trong không khí trong lành, là khi đi khám bệnh bằng thẻ bảo hiểm y tế được bác sĩ ân cần hỏi han chăm sóc. Thế là an tâm hưởng già". Đó chính là một thước đo chân thực cho đô thị hạnh phúc.

"Kê đơn" cho những điểm nghẽn bằng tư duy mở

Tuy nhiên, để hạnh phúc thực sự trọn vẹn, Hà Nội không thể né tránh những "điểm nghẽn" đang kìm hãm chất lượng sống: Ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường và ngập úng. Thay vì dò dẫm, Hà Nội đã chủ động "vươn ra biển lớn", học hỏi kinh nghiệm từ các siêu đô thị tương đồng.

Chuyến công tác đầu năm 2026 của đoàn đại biểu thành phố Hà Nội tại Trung Quốc là một cuộc "tầm sư học đạo" đầy tính thực tiễn. Bài học từ Bắc Kinh - thành phố từng bị ám ảnh bởi khói bụi nhưng đã lập nên "kỳ tích" giảm nồng độ bụi mịn PM2.5 từ 89,5 µg/m³ xuống còn 27 µg/m³ - đã tiếp thêm niềm tin cho Hà Nội. Một bầu trời xanh cho Thủ đô, nơi mỗi nhịp thở của người dân được trong lành hơn, là điều hoàn toàn có thể hiện thực hóa thông qua việc kiểm soát nguồn phát thải và chuyển đổi năng lượng quyết liệt.

Bên cạnh đó, Hà Nội đang tái cấu trúc không gian Thủ đô theo định hướng đa cực, đa trung tâm. Thành phố đang chuyển mình mạnh mẽ, biến các đô thị vệ tinh thành những cực tăng trưởng mới đầy đủ tiện ích. Mới đây, sáng 2-2, Hà Nội đã khởi công 2 khu đô thị đa mục tiêu rộng 1.400ha tại Đông Anh và Mê Linh, nhằm tạo quỹ nhà tái định cư khi hiện thực hóa trục cảnh quan sông Hồng. Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Vũ Đại Thắng cho biết đây là các dự án có ý nghĩa quan trọng trong chiến lược tái thiết và phát triển Thủ đô theo hướng xanh, thông minh, hiện đại và bền vững. Ông khẳng định việc khởi công hai dự án sẽ góp phần hình thành quỹ nhà ở đủ lớn, phục vụ tái định cư, nhà ở xã hội, nhà ở công vụ, tạo tiền đề triển khai đồng bộ các dự án hạ tầng giao thông và hạ tầng kỹ thuật trọng điểm của Thủ đô, đồng thời, đề nghị các nhà đầu tư, sở, ngành và địa phương phối hợp chặt chẽ, bảo đảm an sinh xã hội và quyền lợi chính đáng của người dân.

Đô thị thông minh: Công nghệ vị nhân sinh

Mảnh ghép quan trọng, và cũng là công cụ đột phá để làm nên bức tranh đô thị hạnh phúc chính là công nghệ. Với Hà Nội, đô thị thông minh không phải là sự phô diễn kỹ thuật, mà phải "có bản sắc riêng và phù hợp thực tiễn", lấy người dân làm trung tâm.

Công nghệ được sinh ra để giải phóng con người. Điều này được thể hiện sống động trong công cuộc chuyển đổi số của ngành Bảo hiểm xã hội Thủ đô. Nếu như trước đây, hình ảnh các cụ hưu trí phải xếp hàng rồng rắn chờ lĩnh lương là "nỗi ám ảnh" mỗi kỳ chi trả, thì nay mọi chuyện đã khác. Ông Nguyễn Ngọc Huyến tự hào thông tin: "Tỉ lệ người nhận lương hưu, trợ cấp qua tài khoản cá nhân (ATM) đã đạt tới 99,53%. Không còn cảnh chờ đợi, tiền chế độ được chuyển nhanh chóng, an toàn và minh bạch".

Hơn 4,4 triệu người dân Hà Nội hiện đã có tài khoản VssID - Bảo hiểm xã hội số, và hơn 8 triệu người đã đồng bộ dữ liệu Căn cước công dân gắn chip để đi khám, chữa bệnh mà không cần thẻ giấy. Chị Dương Minh Ngọc (Tập đoàn công nghệ thông tin đa quốc gia HP) chia sẻ một định nghĩa rất đời thường: "Hạnh phúc là ngồi quán cà phê vỉa hè Hà Nội mà wifi vẫn “căng đét”, làm việc từ xa hiệu quả". Đô thị thông minh chính là tạo ra môi trường sống tiện nghi như vậy, nơi công nghệ giải quyết các "điểm nghẽn" và đáp ứng nhu cầu thường ngày một cách thầm lặng nhưng hiệu quả.

Văn hóa - "neo" giữ tâm hồn trong cơn lốc đô thị

Giữa những biến chuyển của công nghệ và hạ tầng, điều gì giữ cho Hà Nội vẫn là Hà Nội? Đó chính là văn hóa. Một đô thị hạnh phúc không thể thiếu những không gian nuôi dưỡng đời sống tinh thần.

Hà Nội đang học cách ứng xử với di sản theo hướng "bảo tồn thích ứng". Những không gian mới như Cung Thiếu nhi Hà Nội hay Bệnh viện Nhi Hà Nội giai đoạn 1 không chỉ là công trình vật chất, mà là biểu tượng cho sự chăm lo thế hệ tương lai. Hạnh phúc văn hóa là khi một em bé được vui chơi trong không gian hiện đại, một cụ già được nghe chèo cổ giữa phố phường, và người nghệ sĩ được tự do sáng tạo. Thành phố đang tiếp tục tạo nên các dấu ấn của một "Thành phố sáng tạo", nơi công nghiệp văn hóa vừa đóng góp vào GDP, vừa làm giàu thêm niềm tự hào và sự gắn kết cộng đồng.

Có thể khẳng định, mục tiêu "nhân dân hạnh phúc" được xác định trong Văn kiện Đại hội Đảng bộ thành phố lần thứ XVIII không chỉ là khẩu hiệu, mà là cam kết chính trị, là kim chỉ nam cho mọi hành động. Từ việc chi hàng trăm tỷ đồng ngân sách để hỗ trợ thẻ Bảo hiểm y tế cho người nghèo, đến việc kiến tạo tầm nhìn trăm năm về quy hoạch, tất cả đều quy tụ về một điểm: Sự hài lòng và nụ cười của người dân. Một Hà Nội quyết tâm kiến tạo đô thị hạnh phúc chính là nơi "người ta muốn sống, đi xa muốn trở về, bạn bè quốc tế muốn đến". Đó chính là một đô thị hiện đại về hạ tầng, thông minh trong quản trị, nhưng vẫn thấm đẫm tình người và bản sắc văn hóa - một Hà Nội hạnh phúc, bắt đầu từ chính những nỗ lực kiến tạo của ngày hôm nay.