Ngăn chặn hành vi lệch chuẩn trên mạng

Các đối tượng nêu trên thường xuất hiện trên mạng xã hội với hành vi cổ xúy bạo lực, ngôn từ tục tĩu, khoe khoang lối sống ăn chơi nặng về vật chất, tiền bạc,… Điều đáng lo ngại hơn cả là tài khoản mạng của họ có hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu người theo dõi và đang trực tiếp gây ra sự lệch lạc trong nhận thức, lối sống của không ít người, nhất là giới trẻ.

Nhìn sâu hơn vào vấn đề, những đối tượng này biết cách lợi dụng sự tò mò của công chúng để nổi tiếng, chủ yếu bằng những phát ngôn, những hành động “gây sốc”. Bên cạnh đó, xây dựng hệ sinh thái số để lợi dụng thuật toán của mạng xã hội ưu tiên những nội dung có sự tương tác cao. Từ đó, những cá nhân, tổ chức... thu lợi bất chính từ livestream, quảng cáo, bán hàng giả, đưa thông tin sai sự thật, trốn thuế...; thậm chí biến tướng khi huy động tiền từ thiện qua mạng nhưng sử dụng sai mục đích…

Nhiều năm nay, cơ quan chức năng không ngừng yêu cầu các nền tảng mạng xã hội tuân thủ pháp luật khi hoạt động tại Việt Nam. Nghị định số 147/2024/NĐ-CP về quản lý, cung cấp, sử dụng dịch vụ internet và thông tin trên mạng đã có cơ chế khóa tài khoản thường xuyên vi phạm pháp luật Việt Nam (Điều 23 và Điều 35). Tuy nhiên, cơ chế này thường chỉ ngăn chặn khi đã xảy ra sự việc vi phạm, khi các clip, phát ngôn đã lan tỏa rộng rãi.

Do đó, cơ quan nhà nước cần nghiên cứu, bổ sung cơ chế có tính phòng ngừa như đề xuất chủ sở hữu các nền tảng mạng xã hội hạn chế sự khuếch đại, lan tỏa của những tài khoản tái phạm, hoặc được xem là có nguy cơ lan tỏa những yếu tố tiêu cực, trái với thuần phong, mỹ tục. Mặt khác, khi phát hiện các hành vi vi phạm, cần làm rõ đối tượng, tổ chức, hệ sinh thái xây dựng nên những nhân vật nổi tiếng nhưng lệch chuẩn, để xử lý nghiêm tận gốc, đồng thời cảnh tỉnh, cảnh báo để người khác không vi phạm.

Một yếu tố khác chính từ bản thân người sử dụng mạng xã hội, nhất là giới trẻ. Dù thích, hay ghét; vô tình hay cố ý, khi đã tương tác, người dùng đang góp phần giúp những đối tượng xấu được lan tỏa hình ảnh. Do đó, chính quyền, gia đình, nhà trường… cần trang bị kiến thức cho giới trẻ để phân biệt các giá trị đúng chuẩn mực đạo đức, pháp luật; xây dựng, lan tỏa những hình tượng tích cực... Khi kết hợp giữa “chống và xây”, với sự chung tay của cộng đồng, chúng ta mới có thể thật sự lành mạnh hóa môi trường mạng.