Từ nhịp cầu hữu nghị đến bình yên biên giới

Tiếng hát “Việt Nam - Trung Hoa” vang lên giữa những cán bộ làm nhiệm vụ quản lý, bảo vệ biên giới hai nước. Có người phát âm chưa thật tròn tiếng, có người vừa hát vừa nhìn sang đồng đội phía bên kia rồi cùng mỉm cười. Khoảnh khắc gần gũi trong chương trình giao lưu tại Tuyên Quang gợi mở câu chuyện lớn hơn về một đường biên giới được gìn giữ bằng trách nhiệm, sự tin cậy và những nỗ lực bền bỉ từ hai phía. Sau mỗi cuộc gặp, lá thư trao đổi hay cuộc điện đàm qua đường dây nóng là sự bình yên của bản làng, là dòng hàng hóa qua cửa khẩu và có khi là hành trình trở về của một con người.

Từ những cuộc gặp đến niềm tin

Trong chương trình giao lưu chính trị, văn hóa, văn nghệ, thể thao năm 2026, cán bộ chiến sĩ Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang và các cơ quan quản lý biên giới, xuất nhập cảnh khu vực châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc) cùng xem lại những hình ảnh tiêu biểu trong quan hệ hợp tác, tham quan Bảo tàng Hà Giang, học bài hát “Việt Nam - Trung Hoa”, thi đấu bóng bàn và biểu diễn văn nghệ… Không khí cởi mở khiến khoảng cách về ngôn ngữ dường như ngắn lại. Những người vốn thường gặp nhau trong các cuộc hội đàm, tuần tra hoặc xử lý công việc tại cửa khẩu có thêm dịp hiểu về văn hóa, con người và cuộc sống của nhau.

Đại tá Đào Hồng Hà, Chính ủy Ban Chỉ huy Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang cho biết, đối ngoại biên phòng được xác định là một trong những biện pháp quan trọng trong thực hiện nhiệm vụ bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, an ninh biên giới quốc gia. Hoạt động giao lưu chính trị được lực lượng quản lý, bảo vệ biên giới hai bên duy trì thường xuyên, tổ chức luân phiên mỗi năm một lần, qua đó tăng cường hiểu biết, tin cậy và tạo thuận lợi cho công tác phối hợp quản lý, bảo vệ biên giới, cửa khẩu. Đây cũng là điều kiện để nhân dân hai bên mở rộng giao lưu, cùng vun đắp đường biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển.

Hai đoàn đại biểu xem triển lãm ảnh về các hoạt động hợp tác tiêu biểu.

Ở nơi mỗi cột mốc, lối mở và đường tuần tra đều gắn với chủ quyền lãnh thổ, niềm tin giữa lực lượng chức năng hai bên được hình thành từ những việc rất cụ thể. Một vấn đề phát sinh được thông báo sớm sẽ có điều kiện xác minh, xử lý ngay từ cơ sở. Một cuộc điện đàm đúng lúc có thể giúp nhận diện đường dây đưa người xuất cảnh trái phép. Một thông tin được chuyển nhanh qua biên giới có thể mở ra cơ hội trở về cho người đang gặp nạn. Phía sau nghi thức ngoại giao là cơ chế phối hợp được duy trì đều đặn, nơi mỗi bên cùng chia sẻ trách nhiệm trước sự ổn định của toàn tuyến.

Trên cơ sở các biên bản ghi nhớ và thỏa thuận đã ký kết, lực lượng chức năng hai bên duy trì thực hiện nghiêm ba văn kiện pháp lý về biên giới trên đất liền Việt Nam - Trung Quốc; phối hợp quản lý cửa khẩu, kiểm soát xuất nhập cảnh, trao đổi tình hình, tuần tra và đấu tranh phòng, chống tội phạm.

Trong kỳ báo cáo, các đơn vị hai bên đã trao đổi 450 thư, thực hiện 198 cuộc điện đàm qua đường dây nóng, gặp gỡ trên biên giới 72 lần với 388 lượt người tham gia và tổ chức 64 cuộc hội đàm với 692 lượt thành viên. Tháng 7 vừa qua, tại châu Văn Sơn, tỉnh Vân Nam (Trung Quốc), Bộ đội Biên phòng tỉnh Tuyên Quang tham dự hội đàm nghiệp vụ với Chi đội Quản lý biên giới Văn Sơn, Trạm Kiểm tra Biên phòng xuất nhập cảnh Thiên Bảo và Trạm Kiểm tra Biên phòng xuất nhập cảnh Mã Quan. Qua mỗi cuộc gặp, hai bên cùng đánh giá tình hình, nhận diện vấn đề mới nảy sinh và thống nhất biện pháp phối hợp phù hợp với từng tuyến, từng địa bàn.

Trên thực địa, hai bên đã tổ chức 3 đợt tuần tra, kiểm soát liên hợp, với 72 đội và 780 lượt cán bộ, chiến sĩ tham gia. Hoạt động này vừa góp phần kiểm tra đường biên, mốc quốc giới, vừa giúp cán bộ trực tiếp trao đổi tình hình và tuyên truyền để cư dân không tiếp tay cho xuất nhập cảnh trái phép, buôn lậu.

Sau mỗi cuộc phối hợp là cuộc sống bình yên

Ý nghĩa của công tác đối ngoại biên phòng được nhìn thấy rõ nhất trong những vụ việc gắn với số phận con người. Thào Thị Mỷ, sinh năm 2002, dân tộc Mông, trú tại xã Mậu Duệ, tỉnh Tuyên Quang, bị lừa bán sang Trung Quốc từ tháng 11/2025. Phía sau dòng thông tin ngắn ngủi là những tháng ngày bất an của một cô gái trẻ nơi đất khách và sự mong ngóng của gia đình ở quê nhà. Khi thông tin về nạn nhân được trao đổi, Đồn Biên phòng Bạch Đích phối hợp với Đồn Công an Biên cảnh Dương Vạn của Trung Quốc tiến hành điều tra, xác minh.

Sau nhiều tháng phối hợp, Thào Thị Mỷ được giải cứu, hoàn tất thủ tục tiếp nhận qua Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy vào tháng 5/2026. Với gia đình, đó là ngày người thân trở về. Với những cán bộ tham gia giải quyết vụ việc, kết quả ấy cho thấy giá trị thiết thực của cơ chế trao đổi thông tin và sự tin cậy được xây dựng qua nhiều năm. Nếu thiếu một đầu mối liên lạc ổn định và sự hợp tác từ phía bên kia biên giới, hành trình tìm kiếm một nạn nhân giữa địa bàn rộng lớn sẽ khó khăn hơn rất nhiều.

Đại biểu hai bên cùng hát bài hát “Việt Nam - Trung Hoa”.

Từ nguồn tin do Đồn Công an Biên cảnh Điền Bồng của Trung Quốc trao đổi trong tháng 6 và tháng 7/2026, Đồn Biên phòng Cửa khẩu Săm Pun đã điều tra, khởi tố 2 vụ án, bắt giữ 4 đối tượng về hành vi tổ chức cho người khác trốn đi nước ngoài và tổ chức cho người khác xuất cảnh trái phép. Hai bên cũng phối hợp trao trả, tiếp nhận 104 vụ với 178 người; trong đó, phía Việt Nam trao trả 6 người, phía Trung Quốc trao trả 172 công dân Việt Nam. Mỗi trường hợp được xác minh, tiếp nhận an toàn vừa bảo đảm quyền lợi của công dân, vừa góp phần giữ vững kỷ cương trên tuyến biên giới.

Hoạt động mua bán người, tổ chức xuất nhập cảnh trái phép vẫn tiềm ẩn phức tạp. Các đối tượng móc nối qua mạng xã hội, thường xuyên thay đổi cung đường, thời gian để né tránh lực lượng chức năng. Thực tế đó đòi hỏi việc trao đổi thông tin phải nhanh, chặt chẽ hơn; tuyên truyền pháp luật cần đi sâu tới từng thôn, bản để người dân nhận diện thủ đoạn của tội phạm và không vì lợi ích trước mắt mà tiếp tay cho vi phạm.

Sự bình yên nơi biên giới còn gắn với sinh kế của cư dân và dòng lưu thông qua cửa khẩu. Hai bên đã phối hợp tháo gỡ vướng mắc, cải cách thủ tục hành chính và làm thủ tục cho 20.468 lượt người, hơn 208.500 lượt cư dân biên giới cùng khoảng 15.000 lượt phương tiện. Sau mỗi chuyến xe được thông quan thuận lợi là hoạt động sản xuất, kinh doanh và đời sống của nhiều gia đình.

Giao thương hiện vẫn tập trung chủ yếu tại Cửa khẩu quốc tế Thanh Thủy - Thiên Bảo, trong khi một số lối mở, cặp chợ biên giới chưa được khôi phục. Vì vậy, cùng với giữ vững an ninh, việc tiếp tục tháo gỡ điểm nghẽn, tạo thuận lợi cho người, phương tiện và hàng hóa hợp pháp qua lại có ý nghĩa trực tiếp đối với đời sống cư dân hai bên.

Thời gian tới, lực lượng hai bên tiếp tục duy trì hội đàm, tuần tra liên hợp, trao đổi thông tin, tuyên truyền pháp luật; tăng cường đấu tranh với tội phạm mua bán người, ma túy, buôn lậu, xuất nhập cảnh trái phép và lừa đảo công nghệ cao. Các hoạt động giao lưu cũng được duy trì để sự hiểu biết, tin cậy tiếp tục được bồi đắp.

Bài hát trong buổi giao lưu rồi sẽ khép lại, các đoàn đại biểu trở về vị trí công tác của mình. Nhưng những điều được tạo dựng từ cuộc gặp vẫn hiện diện trong từng chuyến tuần tra, mỗi cuộc điện đàm và cách hai bên cùng xử lý một vụ việc phát sinh. Trên đường biên giới Tuyên Quang - Vân Nam, bình yên được vun đắp từ những công việc lặng thầm như thế: vừa kiên định bảo vệ chủ quyền lãnh thổ, vừa mở rộng hợp tác, để cột mốc luôn vững vàng, cửa khẩu rộng đường giao thương và bản làng hai bên cùng hướng tới cuộc sống ổn định, tốt đẹp hơn.

Bài, ảnh: Minh Tâm