Những bước chân tìm đồng đội

Hơn 200 ngày bám trụ trên những dải núi đá tại các điểm cao, Chiến dịch 500 ngày đêm đẩy mạnh tìm kiếm, quy tập và xác định danh tính hài cốt liệt sĩ đã ghi dấu ấn bằng những con số 149 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy. Đằng sau kết quả thiêng liêng ấy là mồ hôi, sự bền bỉ và tấm lòng tri ân sâu sắc của lực lượng làm nhiệm vụ.

Chắt chiu mảnh vỡ chiến trường

Nắng gió biên cương khắc nghiệt, thời gian phôi pha, thiên nhiên phủ lên các điểm cao thuộc xã Thanh Thủy lớp lớp cỏ cây, rêu phong. Thế nhưng, những địa danh lịch sử như điểm cao 685, 772, bình độ 300 hay bình độ 400 chưa bao giờ phai mờ trong ký ức những người lính hôm nay. Đó là những tọa độ từng chứng kiến cuộc chiến đấu kiên cường, ác liệt của cha ông, nay lại trở thành mặt trận mới của cán bộ, chiến sĩ Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ.

Cựu chiến binh Trần Trung Hậu, nguyên Đại đội trưởng Đại đội 5, Tiểu đoàn 2, Trung đoàn 86, Sư đoàn 356 cung cấp thông tin để tìm kiếm hài cốt liệt sĩ tại điểm cao 772.

Từ đầu chiến dịch đến nay, lực lượng chức năng đã tiếp nhận 71 nguồn thông tin, trong đó có những thông tin quý do các cựu chiến binh từng trực tiếp chiến đấu cung cấp. Qua năm tháng, ký ức về vị trí chốt giữ, căn hầm, nơi đồng đội hy sinh vẫn được các nhân chứng gìn giữ, trở thành manh mối giúp lực lượng tìm kiếm xác định địa bàn khảo sát. Mỗi lời kể đều được đối chiếu tỉ mỉ với thực địa, kết hợp với những dấu tích, di vật phát hiện trong quá trình đào tìm để từng bước khoanh vùng. Từ ký ức của người lính đến dấu vết còn lại trong lòng đất, những manh mối được nối lại, mở thêm hy vọng tìm thấy đồng đội.

Tại điểm cao 685, cái nắng gay gắt không làm chùng bước chân của các tổ tìm kiếm, giữa địa hình hiểm trở, vực sâu hang tối, công việc đòi hỏi sức lực bền bỉ và sự tập trung cao độ. Thiếu tá Mạc Văn Cận, cán bộ Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ chia sẻ: “Có những vị trí anh em phải kiên trì bám trụ, khảo sát kỹ lưỡng nhiều ngày mới hé lộ một dấu tích nhỏ. Khi gặp di vật, quy trình càng phải thận trọng hơn bao giờ hết. Từng lớp đất được bóc tách nhẹ nhàng bằng tay, tuyệt đối không để xảy ra sai sót, bởi đó là căn cứ sống còn để mở rộng hướng tìm kiếm”.

Thận trọng là thế, tỉ mỉ là vậy. Một chiếc cúc áo han gỉ, phần đế giày mục nát hay một mảnh bình tông chiến trận tại điểm cao 772 đều được xem xét cẩn trọng như những “mật mã” lịch sử. Những dấu tích bé nhỏ ấy chính là chiếc cầu nối thiêng liêng giúp tái hiện không gian trận đánh, xác định đúng vị trí liệt sĩ hy sinh và nằm lại.

Bám địa bàn, nối dài hy vọng

Để bao quát địa bàn rộng lớn với địa hình hiểm trở, lực lượng làm nhiệm vụ được tổ chức thành 15 tổ công tác bám sát cơ sở. Cụ thể, 4 tổ cắm chốt tại điểm cao 685; các tổ tiếp theo phân bổ tại bình độ 300, 772, 400 thuộc thôn Giang Nam, xã Thanh Thủy. Song song với đó, đơn vị phối hợp chặt chẽ với lực lượng dân quân xã Bạch Đích tìm kiếm tại thôn Phú Lũng; triển khai các tổ thực hiện nhiệm vụ tại điểm cao 1030 (xã Minh Tân), Pao Mã Phìn (xã Tùng Vài), cũng như mở rộng hướng tìm kiếm tại xã Xín Mần, điểm cao 1387 và thôn Nậm Nịch (xã Lao Chải). Trên từng địa bàn, sự phối hợp với lực lượng tại chỗ giúp việc tiếp cận, nắm tình hình và tổ chức tìm kiếm thuận lợi hơn.

Cán bộ Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ thực hiện nhiệm vụ tại điểm cao 400 đá.

Thượng tá Trần Quang Huy, Đội trưởng Đội Tìm kiếm, quy tập hài cốt liệt sĩ, tâm sự: “Chúng tôi luôn đặt tinh thần trách nhiệm và sự an toàn lên hàng đầu. Sự phối hợp chặt chẽ với chính quyền địa phương, nhân chứng và bà con nhân dân chính là điểm tựa lớn nhất để đơn vị duy trì nhịp độ công tác lâu dài, hiệu quả”.

Hơn 200 ngày qua đi là ngần ấy thời gian những người lính mang trên vai sứ mệnh đặc biệt. Trong tổng số 149 hài cốt liệt sĩ được tìm thấy, 53 hài cốt đã được tổ chức truy điệu, an táng trang trọng; 93 hài cốt đang hoàn tất các thủ tục chuẩn bị cho lễ truy điệu và an táng tại Nghĩa trang liệt sĩ Quốc gia Vị Xuyên. Đặc biệt, đơn vị đã bàn giao 5 hài cốt xác định được danh tính cho gia đình và địa phương tổ chức an táng tại nghĩa trang quê nhà chu đáo, ấm cúng nghĩa tình.

Trên những triền núi biên cương, khói sương bảng lảng, nhưng bước chân của những người lính tìm kiếm vẫn không một ngày dừng lại. Từ những nguồn tin còn bỏ ngỏ, từ từng khoảnh đất vừa được lật giở, họ vẫn bền bỉ, lặng lẽ lần tìm. Để rồi từ đây, thêm nhiều người con ưu tú của Tổ quốc được trở về trong khúc ca khải hoàn của sự tri ân và nghĩa tình đồng đội thủy chung.

Bài, ảnh: Thanh Thủy