Xử lý hình sự đối với hành vi gian lận BHYT

Bảo hiểm y tế (BHYT) là một trong những chính sách an sinh xã hội quan trọng, góp phần bảo đảm quyền được chăm sóc sức khỏe của người dân và chia sẻ rủi ro trong cộng đồng. Vì vậy, các hành vi gian lận, trục lợi quỹ bảo hiểm y tế không chỉ làm ảnh hưởng đến quyền lợi của người tham gia mà còn có thể bị xử lý hình sự.

Theo Điều 215 Bộ luật Hình sự, người thực hiện hành vi gian lận BHYT, nếu đáp ứng các điều kiện luật định có thể bị truy cứu trách nhiệm hình sự về Tội gian lận bảo hiểm y tế. Cụ thể, khoản 1 Điều 215 quy định hai nhóm hành vi gồm: Lập hồ sơ bệnh án, kê đơn thuốc khống; kê tăng số lượng hoặc thêm loại thuốc, vật tư y tế, dịch vụ kỹ thuật, chi phí giường bệnh và các chi phí khác mà thực tế người bệnh không sử dụng; hoặc giả mạo hồ sơ, thẻ bảo hiểm y tế, sử dụng thẻ bảo hiểm y tế được cấp khống, thẻ giả, thẻ đã bị thu hồi, thẻ bị sửa chữa, thẻ bảo hiểm y tế của người khác trong khám chữa bệnh để hưởng chế độ bảo hiểm y tế trái quy định. Trường hợp thực hiện một trong các hành vi trên, chiếm đoạt tiền BHYT từ 10 triệu đồng đến dưới 100 triệu đồng hoặc gây thiệt hại từ 20 triệu đồng đến dưới 200 triệu đồng, mà không thuộc trường hợp quy định tại các điều 174, 353 và 355 của Bộ luật Hình sự, người vi phạm có thể bị phạt tiền từ 20 triệu đồng đến 100 triệu đồng, phạt cải tạo không giam giữ đến 2 năm hoặc phạt tù từ 3 tháng đến 2 năm.

Đối với các trường hợp phạm tội có tính chất nghiêm trọng hơn, khoản 2 Điều 215 quy định mức xử lý cao hơn. Theo đó, người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 100 triệu đồng đến 200 triệu đồng hoặc phạt tù từ 1 năm đến 5 năm nếu thuộc một trong các trường hợp: có tổ chức; có tính chất chuyên nghiệp; chiếm đoạt tiền bảo hiểm y tế từ 100 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; gây thiệt hại từ 200 triệu đồng đến dưới 500 triệu đồng; dùng thủ đoạn tinh vi, xảo quyệt hoặc tái phạm nguy hiểm.

Ngoài hình phạt chính, khoản 4 Điều 215 còn quy định người phạm tội có thể bị phạt tiền từ 10 triệu đồng đến 100 triệu đồng; cấm đảm nhiệm chức vụ, cấm hành nghề hoặc làm công việc nhất định từ 1 năm đến 5 năm.

Những quy định trên cho thấy pháp luật đã quy định khá cụ thể các hành vi, mức độ vi phạm và chế tài xử lý đối với hành vi gian lận bảo hiểm y tế. Việc sử dụng thẻ BHYT, hồ sơ khám chữa bệnh, thuốc, vật tư y tế và các dịch vụ kỹ thuật phải đúng thực tế, đúng đối tượng, đúng quy định. Mỗi người dân, cơ sở khám chữa bệnh và các tổ chức, cá nhân có liên quan cần nâng cao ý thức chấp hành pháp luật, không tiếp tay cho hành vi gian lận, trục lợi quỹ BHYT; đồng thời chủ động phát hiện, phản ánh các hành vi có dấu hiệu vi phạm, góp phần bảo vệ quỹ BHYT và quyền lợi chính đáng của người tham gia.

Lê Thùy