Tạo động lực phát triển mới

Trong phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV, Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh phương châm hành động lớn của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân: “Tự chủ chiến lược - Kiên định hai mục tiêu chiến lược 100 năm - Chung sức, đồng lòng, quyết tâm, quyết liệt vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.” Với tỉnh Tuyên Quang mới, được hình thành trên cơ sở sắp xếp toàn bộ diện tích tự nhiên, quy mô dân số của tỉnh Hà Giang và tỉnh Tuyên Quang, chính thức vận hành từ ngày 1/7/2025, tinh thần ấy không chỉ là lời hiệu triệu chung, mà còn là một chỉ dẫn rất thiết thực để kết nối ý chí, khơi dậy sức dân và tạo động lực phát triển mới cho một không gian địa lý, văn hóa và kinh tế lớn hơn, giàu tiềm năng hơn.

Chung sức, đồng lòng - điểm tựa đầu tiên của một giai đoạn phát triển mới

Trong mọi chặng đường phát triển của đất nước, có những nguồn lực nhìn thấy được bằng con số: vốn đầu tư, tài nguyên, hạ tầng, quy mô sản xuất, tốc độ tăng trưởng. Nhưng cũng có một nguồn lực sâu hơn, bền hơn, quyết định hơn, đó là lòng người. Một địa phương có thể có nhiều tiềm năng, có nhiều cơ hội, có nhiều chủ trương đúng, nhưng nếu chưa quy tụ được niềm tin xã hội, chưa tạo dựng được sự đồng thuận thật sự, thì rất khó tạo ra bước phát triển mạnh và bền.

Chính vì vậy, khi Tổng Bí thư Tô Lâm nhấn mạnh yêu cầu “chung sức, đồng lòng”, đó không chỉ là lời kêu gọi đoàn kết theo nghĩa thông thường, mà là một tư duy phát triển rất căn bản: muốn đi nhanh, đi xa, phải bắt đầu từ việc quy tụ lòng dân, khơi dậy trách nhiệm xã hội và làm cho mỗi người dân cảm thấy mình là chủ thể của hành trình phát triển.

PGS, TS Bùi Hoài Sơn, Ủy viên chuyên trách, Ủy ban Văn hóa và Xã hội của Quốc hội.

Đối với tỉnh Tuyên Quang mới, yêu cầu ấy càng mang ý nghĩa đặc biệt. Việc sắp xếp hai tỉnh thành một đơn vị hành chính mới không chỉ là thay đổi về địa giới, tổ chức bộ máy hay quy mô quản lý. Sâu xa hơn, đó là sự hình thành một không gian phát triển mới, lớn hơn về diện tích, đông hơn về dân số, phong phú hơn về bản sắc văn hóa, đa dạng hơn về điều kiện tự nhiên và tiềm năng phát triển. Nhưng một không gian mới chỉ thực sự trở thành động lực mới khi có sự gặp nhau về ý chí, về niềm tin và về khát vọng giữa các cộng đồng dân cư, giữa các vùng miền, giữa đội ngũ cán bộ với Nhân dân, giữa mục tiêu của bộ máy và mong muốn của người dân. Chính sự đồng lòng ấy mới làm cho một quyết định hành chính trở thành một cơ hội phát triển thực chất.

Nhìn rộng ra, điều này hoàn toàn phù hợp với tinh thần mà Tổng Bí thư Tô Lâm đặt ra trong bài phát biểu bế mạc Hội nghị Trung ương 2 khóa XIV. Khi đất nước bước vào giai đoạn phát triển mới với yêu cầu cao hơn về tăng trưởng, về thể chế, về quản trị và về chất lượng sống, thì không thể chỉ trông vào những mệnh lệnh hành chính từ trên xuống. Phải làm sao để người dân hiểu, tin, đồng thuận và tham gia. Phải làm sao để mỗi chủ trương lớn không chỉ hiện diện trên văn bản, mà đi vào cuộc sống bằng sự hưởng ứng tự nguyện, bằng trách nhiệm và bằng niềm tin. Nói cách khác, “chung sức, đồng lòng” không phải là một khẩu hiệu để cổ vũ tinh thần, mà là điều kiện đầu tiên để biến chủ trương thành hiện thực.

Tuyên Quang mới có nhiều lợi thế để khơi dậy tinh thần ấy. Đây là vùng đất hội tụ chiều sâu lịch sử cách mạng, truyền thống đoàn kết, bản lĩnh vùng cao, sức sống của các cộng đồng dân tộc anh em, cùng những giá trị văn hóa đặc sắc được bồi đắp qua nhiều thế hệ. Đó là vốn quý không chỉ để tự hào, mà còn để phát triển.

Một địa phương có lịch sử cách mạng sâu đậm, có tinh thần vượt khó, có truyền thống gắn bó cộng đồng, nếu biết kết nối và phát huy, sẽ có một nội lực rất lớn. Trong bối cảnh sau sắp xếp, điều cần nhất có lẽ không chỉ là tổ chức lại bộ máy cho thông suốt, mà còn là bồi đắp một cảm thức mới về cộng đồng: cùng là người dân tỉnh Tuyên Quang mới, cùng chia sẻ một tương lai chung, cùng góp sức xây dựng một địa phương ổn định hơn, giàu hơn, đẹp hơn và đáng sống hơn. Việc hợp nhất hai tỉnh được xác định nhằm tinh gọn bộ máy, phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh, tạo động lực mới cho phát triển kinh tế - xã hội và bảo đảm quốc phòng, an ninh.

Khơi dậy sức mạnh con người mở ra động lực phát triển bền vững

Nếu “chung sức, đồng lòng” là điều kiện để quy tụ xã hội, thì sức mạnh con người chính là nguồn năng lượng nội sinh để tạo nên động lực phát triển. Trong nhiều cuộc thảo luận về kinh tế - xã hội, chúng ta thường nhấn mạnh tới đầu tư, cơ sở hạ tầng, chuyển đổi số, cải cách thể chế, phát triển công nghiệp hay dịch vụ. Tất cả đều rất cần thiết.

Nhưng sâu xa hơn, mọi động lực tăng trưởng chỉ có thể phát huy tác dụng khi được tiếp nhận, triển khai và làm giàu thêm bởi con người. Công nghệ dù hiện đại đến đâu cũng cần con người sử dụng. Chính sách dù tiến bộ đến đâu cũng cần con người thực thi. Cơ hội dù rộng mở đến đâu cũng cần con người nắm bắt. Bởi vậy, khơi dậy sức mạnh con người không phải là công việc bên lề, mà chính là cốt lõi của chiến lược phát triển.

Điều rất sâu sắc trong phương châm mà Tổng Bí thư Tô Lâm nêu ra là đặt mục tiêu cuối cùng không phải ở các chỉ số tăng trưởng, mà ở cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân. Điều đó cho thấy phát triển không phải là một cuộc chạy đua của những con số, mà là quá trình làm cho con người sống tốt hơn, có cơ hội tốt hơn, an tâm hơn và hạnh phúc hơn. Khi con người vừa là động lực, vừa là đích đến, thì việc khơi dậy năng lực, trách nhiệm, khát vọng và bản lĩnh của mỗi người trở thành nhiệm vụ trung tâm.

Đối với tỉnh Tuyên Quang mới, sức mạnh con người lại càng có ý nghĩa quyết định. Đây là vùng đất có nhiều cộng đồng dân tộc cùng sinh sống, có sự phong phú về văn hóa, nghề nghiệp, kinh nghiệm sản xuất và tri thức bản địa. Trong một không gian phát triển mở rộng như vậy, lợi thế không chỉ nằm ở đất đai, rừng, cảnh quan hay vị trí kết nối, mà còn nằm ở con người - ở những nông dân biết thích nghi với chuyển đổi của nông nghiệp, ở những người trẻ có khát vọng học tập và lập nghiệp, ở đội ngũ trí thức, doanh nhân, cán bộ cơ sở, lực lượng vũ trang, giáo viên, y bác sĩ, nghệ nhân, người làm du lịch, người gìn giữ văn hóa dân tộc. Khi những nguồn lực con người ấy được nhìn nhận đúng, được trao cơ hội đúng và được kết nối bằng một tầm nhìn chung, thì sức bật của địa phương sẽ rất khác. Việc sắp xếp hai tỉnh được kỳ vọng mở ra dư địa mới để phát huy tiềm năng, thế mạnh vùng.

Nhưng muốn khơi dậy sức mạnh con người thì không thể chỉ dừng ở lời kêu gọi. Điều cần hơn là tạo dựng môi trường để con người phát triển. Đó là môi trường giáo dục tốt hơn để thanh niên có tri thức và kỹ năng.

Đó là môi trường công vụ minh bạch hơn để cán bộ dám làm, dám chịu trách nhiệm. Đó là môi trường đầu tư thông thoáng hơn để doanh nghiệp mạnh dạn mở rộng sản xuất, kinh doanh. Đó là môi trường văn hóa lành mạnh hơn để mỗi người sống có trách nhiệm hơn với cộng đồng. Và đó cũng là môi trường xã hội công bằng hơn để nỗ lực chân chính được ghi nhận, sáng tạo được khuyến khích, cái tốt được bảo vệ, cái xấu bị ngăn chặn.

Một địa phương sau sắp xếp muốn có động lực phát triển mới không chỉ cần thống nhất về tổ chức, mà còn phải tạo ra một tâm thế phát triển mới trong xã hội. Tâm thế ấy là gì? Là niềm tin rằng sự thay đổi này mở ra cơ hội mới. Là cảm giác rằng mình không bị bỏ lại phía sau trong quá trình phát triển. Là suy nghĩ rằng mỗi người dân đều có phần trong tương lai của tỉnh mới. Là khát vọng không chỉ giữ gìn những gì mình có, mà còn góp phần làm cho quê hương mạnh hơn, đẹp hơn, văn minh hơn. Khi người dân có tâm thế ấy, thì phát triển sẽ không còn là mục tiêu của bộ máy, mà trở thành động lực tinh thần của toàn xã hội.

Tạo động lực phát triển mới từ đồng thuận xã hội đến hành động thực chất

“Chung sức, đồng lòng” sẽ chỉ thật sự có ý nghĩa khi được chuyển hóa thành hành động thực tế. Nói cách khác, đồng thuận xã hội phải trở thành động lực phát triển. Đây cũng là tinh thần xuyên suốt trong phát biểu của Tổng Bí thư Tô Lâm: không chỉ có quyết tâm, mà phải có hành động quyết liệt; không chỉ có mục tiêu, mà phải có tổ chức thực hiện đến cùng; không chỉ có định hướng đúng, mà phải có kết quả cụ thể trong đời sống của người dân.

Với tỉnh Tuyên Quang mới, động lực phát triển mới trước hết phải thể hiện ở chất lượng của bộ máy sau sắp xếp. Tinh gọn hơn nhưng phải hiệu quả hơn. Gần dân hơn nhưng phải chuyên nghiệp hơn. Phân cấp rõ hơn nhưng phải gắn với trách nhiệm và kiểm soát tốt hơn.

 Sau ngày 1/7/2025, chính quyền địa phương tỉnh mới chính thức hoạt động; cùng với đó là quá trình công bố các nghị quyết, quyết định của Trung ương và địa phương về hợp nhất, sáp nhập cấp tỉnh, cấp xã, kết thúc hoạt động cấp huyện và kiện toàn tổ chức bộ máy. Những chuyển động ấy chỉ thực sự có giá trị khi người dân cảm nhận được sự thuận lợi hơn trong giải quyết công việc, sự thông suốt hơn trong điều hành, và sự gần gũi hơn của chính quyền với cuộc sống thực tế.

Động lực phát triển mới cũng phải thể hiện ở tư duy phát triển mới. Không thể lấy một mô hình duy nhất áp cho toàn bộ không gian mới sau sắp xếp. Một tỉnh rộng hơn, đa dạng hơn về địa hình, dân cư, điều kiện sống và trình độ phát triển đòi hỏi cách tiếp cận linh hoạt hơn. Khu vực đô thị phải có động lực riêng.

Khu vực nông thôn, miền núi, vùng đồng bào dân tộc thiểu số phải có cách đi phù hợp với đặc trưng của mình. Kinh tế cửa khẩu, kinh tế rừng, nông nghiệp đặc sản, du lịch sinh thái, du lịch văn hóa, công nghiệp chế biến, dịch vụ logistics, kinh tế số… mỗi lĩnh vực đều cần được nhìn trong một chỉnh thể liên kết mới. Việc hợp nhất hai tỉnh được xác định nhằm phát huy tối đa tiềm năng, thế mạnh của không gian mới.

Nhưng nói đến phát triển mới, không thể chỉ nói đến kinh tế. Một động lực phát triển bền vững phải đi cùng chất lượng sống, đi cùng giữ gìn bản sắc, đi cùng công bằng xã hội. Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh rất rõ rằng mọi nỗ lực cuối cùng đều phải hướng tới cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân. Vì vậy, tỉnh Tuyên Quang mới cần một cách tiếp cận phát triển lấy con người làm trung tâm. Tăng trưởng phải tạo việc làm tốt hơn.

Đầu tư phải mở ra cơ hội sinh kế bền vững hơn. Hạ tầng phải kết nối tốt hơn giữa các vùng. Dịch vụ công phải đến gần hơn với người dân ở vùng sâu, vùng xa. Văn hóa phải được gìn giữ như nền tảng tinh thần của cộng đồng. Và đặc biệt, sự đồng lòng phải được duy trì bằng công bằng, bằng minh bạch, bằng thái độ phục vụ và bằng niềm tin mà bộ máy tạo dựng được trong xã hội.

Suy cho cùng, “chung sức, đồng lòng để tạo động lực phát triển mới” không chỉ là một chủ đề mang tính động viên, mà là một yêu cầu chiến lược đối với tỉnh Tuyên Quang mới trong giai đoạn hiện nay. Tỉnh mới lớn hơn, nhưng nếu lòng người không gặp nhau thì quy mô ấy chưa chắc đã trở thành lợi thế. Không gian mới rộng hơn, nhưng nếu nguồn lực con người không được khơi dậy thì tiềm năng ấy vẫn có thể nằm yên. Chỉ khi sự thay đổi về tổ chức được đi kèm với thay đổi về tư duy, khi sự sắp xếp hành chính đi cùng với sự thống nhất về ý chí và hành động, khi người dân thực sự trở thành chủ thể của quá trình phát triển, thì động lực mới mới hình thành và lan tỏa.

Đó cũng là chiều sâu của phương châm mà Tổng Bí thư Tô Lâm đã nhấn mạnh. Chung sức, đồng lòng không phải để có cảm giác thống nhất bề ngoài. Chung sức, đồng lòng là để mở ra một năng lượng phát triển mới, được nuôi dưỡng từ lòng dân, được dẫn dắt bởi tầm nhìn đúng đắn, và được kiểm chứng bằng những đổi thay cụ thể trong cuộc sống của Nhân dân.

Với tỉnh Tuyên Quang mới, đây chính là thời điểm để biến một quyết định lịch sử về sắp xếp đơn vị hành chính thành một cơ hội lịch sử cho phát triển. Và muốn làm được điều đó, không có con đường nào khác ngoài việc quy tụ niềm tin, khơi dậy sức người và cùng nhau đi tới tương lai bằng một tinh thần chung: đồng lòng để phát triển, đồng lòng để vươn lên, đồng lòng vì cuộc sống ấm no, hạnh phúc của Nhân dân.

Bùi Hoài Sơn