Tiêu thụ xe điện ngày càng phân hóa rõ nét trên toàn cầu

Hạ tầng và chính sách hỗ trợ đóng vai trò lớn đối với tốc độ chuyển đổi phương tiện chạy điện. Ảnh: Electrek.

Theo Benchmark Mineral Intelligence, doanh số ô tô điện toàn cầu đạt 1,1 triệu chiếc trong tháng 2-2026. Tuy nhiên, con số này giảm 11% so với cùng kỳ năm trước và cũng thấp hơn 11% so với tháng 1. Tính chung hai tháng đầu năm 2026, doanh số ô tô điện toàn cầu đạt 2,2 triệu xe, giảm 8% so với cùng kỳ năm 2025.

Tuy mức suy giảm là tin tức nóng, sự chú ý của giới chuyên môn lại đỏ dồn vào sự khác biệt rõ rệt giữa các khu vực. Trong 2 tháng đầu năm 2026, doanh số ô tô điện tại Trung Quốc đạt 1,1 triệu xe, giảm 26%, trong khi châu Âu đạt 0,6 triệu xe, tăng 21%. Bắc Mỹ chỉ đạt 170.000 xe, giảm tới 36%, còn phần còn lại của thế giới đạt 370.000 xe, tăng mạnh 84%.

Trong bức tranh chung, châu Âu dần trở thành động lực tăng trưởng chính của thị trường xe điện toàn cầu. Doanh số ô tô điện tại khu vực này trong tháng 2-2026 tăng 1% so với tháng 1, và tăng 21% so với cùng kỳ năm ngoái. Đức và Pháp hiện dẫn đầu đà tăng trưởng.

Tại Đức, doanh số ô tô điện đã tăng 26% từ đầu năm 2026, sau khi nước này triển khai chương trình trợ cấp mới từ đầu năm. Thị trường Pháp cũng tăng mạnh 30%, nhờ duy trì các chính sách ưu đãi cho xe điện.

Trong khi đó, Italia ghi nhận mức tăng trưởng đặc biệt mạnh, khi doanh số ô tô điện tăng 23% so với tháng trước trong tháng 2, trở thành tháng bán xe điện cao nhất từ trước tới nay của quốc gia này. Tính từ đầu năm, doanh số ô tô điện tại đất nước hình chiếc ủng đã tăng 98%.

Đà tăng này gắn liền với chính sách trợ cấp mới của chính phủ Italia từ tháng 10-2025, được tài trợ từ quỹ phục hồi của Liên minh châu Âu (EU). Theo chương trình này, hộ gia đình có thể nhận trợ cấp tối đa 11.000 euro, trong khi doanh nghiệp nhỏ có thể nhận tới 20.000 euro để mua xe điện.

Trong bối cảnh địa chính trị diễn biến phức tạp, châu Âu tăng tốc chuyển đổi sang phương tiện điện như một giải pháp an toàn. Ảnh: Hoàng Linh

Trái ngược với châu Âu, thị trường Bắc Mỹ đang gặp nhiều khó khăn. Dù doanh số ô tô điện trong khu vực tăng 8% so với tháng trước trong tháng 2, nhưng tính từ đầu năm vẫn giảm tới 36%.

Phần lớn sự sụt giảm đến từ thị trường Mỹ, nơi nhiều hãng xe ghi nhận doanh số ô tô điện giảm mạnh. Cụ thể, doanh số xe điện của Ford giảm 70%, Honda giảm 81%, còn Kia giảm 52% trong những tháng đầu năm 2026. Sự suy giảm này cũng bắt đầu lan sang chuỗi cung ứng. Hãng sản xuất pin SK On gần đây đã phải cắt giảm 37% nhân sự tại nhà máy ở bang Georgia (Mỹ).

Tại Canada, thị trường ô tô điện cũng giảm 23% từ đầu năm. Để kích cầu, nước này đang điều chỉnh chính sách, bao gồm thỏa thuận với Trung Quốc cho phép xe điện sản xuất tại Trung Quốc nhập khẩu vào Canada với mức thuế giảm xuống còn 6,1%. Đợt đăng ký đầu tiên cho giấy phép nhập khẩu mở từ ngày 1-3 và kéo dài 6 tháng, với 24.500 giấy phép được cấp theo nguyên tắc “đến trước, phục vụ trước”.

Trong khi đó, thị trường xe điện Trung Quốc đang điều chỉnh do thay đổi chính sách, với doanh số ô tô điện giảm 32% trong tháng 2 so với cùng kỳ năm trước. Nguyên nhân chủ yếu là việc nước này tái áp dụng thuế mua xe điện lần đầu kể từ năm 2014, đồng thời điều chỉnh chương trình đổi xe cũ. Yếu tố mùa vụ do kỳ nghỉ Tết cũng ảnh hưởng tới doanh số đầu năm.

Dù vậy, xuất khẩu xe điện của Trung Quốc vẫn tăng. Trong 2 tháng đầu năm, các hãng xe Trung Quốc đã xuất khẩu hơn 500.000 xe điện, gấp hơn hai lần so với cùng kỳ năm trước.

Ngoài các thị trường lớn nói trên, phần còn lại của thế giới cũng đang ghi nhận tốc độ tăng trưởng rất nhanh. Doanh số ô tô điện tại nhóm thị trường này tăng 78% trong tháng 2 so với cùng kỳ năm trước.

Hàn Quốc là một ví dụ. Doanh số ô tô điện tại đây tăng hơn gấp ba lần so với tháng trước, đạt 37.200 xe, lần đầu tiên vượt mốc 30.000 xe trong một tháng. Xe điện đang chiếm khoảng 30% thị phần xe mới tại Hàn Quốc, cao nhất từ trước tới nay. Động lực chính đến từ chương trình trợ cấp ô tô điện năm 2026, tập trung khuyến khích các mẫu xe điện nhỏ và giá phải chăng.

Những bất ổn về nguồn cung nhiên liệu có thể thúc đẩy trào lưu điện hóa phương tiện trên toàn cầu. Ảnh: Hoàng Linh

Các chuyên gia cho rằng sự phân hóa hiện nay cho thấy quá trình chuyển đổi sang xe điện trên toàn cầu vẫn tiếp tục diễn ra, nhưng ngày càng phụ thuộc vào chính sách hỗ trợ, trợ cấp và các quy định thương mại của từng khu vực. Trong bối cảnh đó, châu Âu đang nổi lên như trung tâm tăng trưởng mới của thị trường ô tô điện, trong khi Bắc Mỹ đối mặt với nhiều thách thức hơn do các chính sách hỗ trợ bị rút bớt. Về phần mình, Trung Quốc đang bước vào giai đoạn điều chỉnh chiến lược.