“Lá chắn thép” trên nền tảng số

Cùng với những lợi ích mang lại, tội phạm mạng và các hành vi xâm phạm an ninh mạng đang ngày càng gia tăng, có tính chất xuyên quốc gia, gây ra những hậu quả nghiêm trọng. Trước yêu cầu cấp thiết đó, Liên hợp quốc đã khởi xướng và thông qua Công ước Liên hợp quốc về chống tội phạm mạng (còn gọi là Công ước Hà Nội) vào ngày 24-12-2024 sau 5 năm đàm phán.

Vào đúng dịp Kỷ niệm 80 năm thành lập Liên hợp quốc (24/10/1945 - 24/10/2025) với chủ đề “Chống tội phạm mạng - Chia sẻ trách nhiệm - Hướng tới tương lai”, Công ước Hà Nội được mở ký vào các ngày 25, 26-10-2025. Đây là văn kiện toàn cầu đầu tiên của Liên hợp quốc trong lĩnh vực phòng, chống tội phạm mạng, tương tự như Công ước về tội phạm có tổ chức xuyên quốc gia (năm 2000) và Công ước về chống tham nhũng (năm 2003).

Từ Hà Nội - Thành phố của hòa bình, thế giới đã chứng kiến một cột mốc mang tầm lịch sử. Công ước Hà Nội - Công ước đa phương toàn cầu về tội phạm mạng được ký kết, đánh dấu bước ngoặt lớn trong nỗ lực xây dựng khuôn khổ pháp lý quốc tế nhằm bảo đảm an ninh mạng, công lý và nhân quyền trong kỷ nguyên số.

Công ước Hà Nội ra đời trong bối cảnh thế giới đang chịu sức ép từ sự bùng nổ công nghệ và những mối đe dọa ngày càng tinh vi của tội phạm mạng. Các vụ tấn công dữ liệu, lừa đảo điện tử, tống tiền bằng mã độc hay lợi dụng tiền mã hóa để rửa tiền gây thiệt hại hàng nghìn tỷ USD mỗi năm. Không gian mạng từ chỗ là nền tảng phát triển đang dần trở thành “mặt trận mới” của các cuộc xung đột phi truyền thống.

Lễ ký kết Công ước Hà Nội diễn ra tại Việt Nam là dịp để vai trò của lực lượng Công an nhân dân được khẳng định trên cả hai phương diện: Tham gia xây dựng chính sách và trực tiếp thực thi, bảo đảm an ninh trật tự.

Nhận thức rõ tầm quan trọng chiến lược của không gian mạng vừa là động lực phát triển, vừa là “mặt trận mới” đầy nguy cơ, Bộ Công an đã chủ động tham mưu để ban hành nhiều chủ trương, chính sách về an ninh mạng từ sớm.

Các văn bản quan trọng đã ra đời như Nghị quyết số 29-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược bảo vệ Tổ quốc trên không gian mạng, Nghị quyết số 30-NQ/TW của Bộ Chính trị về chiến lược an ninh mạng quốc gia, Nghị quyết số 57-NQ/TW của Bộ Chính trị về đột phá phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia là trụ cột song hành với phát triển kinh tế số…

Những nền tảng chính sách đó thể hiện quyết tâm của Việt Nam trong việc kết hợp chặt chẽ giữa xây dựng thể chế trong nước với mở rộng hợp tác quốc tế, tạo nên lá chắn an ninh mạng vững chắc bảo vệ chuyển đổi số quốc gia.

Từ Công ước Hà Nội, thêm một lần khẳng định chủ trương, đường lối đối ngoại đúng đắn của Đảng và Nhà nước Việt Nam - độc lập, tự chủ, đa phương hóa, đa dạng hóa; coi Liên hợp quốc là trung tâm của trật tự quốc tế dựa trên luật lệ và Việt Nam là bạn, là đối tác tin cậy, là thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế.

Với Hà Nội, sự kiện không chỉ nhận được sự quan tâm từ những đơn vị trực tiếp thực hiện công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm mạng, tội phạm sử dụng công nghệ cao mà còn thu hút sự chú ý của đông đảo người dân Thủ đô, tạo nên một sự cộng hưởng mạnh mẽ, thể hiện bản lĩnh của một Hà Nội văn minh, an toàn và chủ động trước những thách thức mới của kỷ nguyên số.