Tại lễ trao giải Sao Khuê 2026 chiều 28/5, bên cạnh những thành tựu ở tầng ứng dụng thương mại và giao dịch số, Ban Tổ chức Sao Khuê đã thẳng thắn chỉ ra những "khoảng trống chiến lược thượng nguồn". VINASA đã kêu gọi cộng đồng công nghệ trích lập lợi nhuận từ phần ngọn thương mại để đổ bộ nguồn lực vào nghiên cứu và phát triển (R&D), mở lối vào 4 không gian phát triển mới mang tính "sinh tử":
1. Trí tuệ nhân tạo chuyên ngành (Industrial / Vertical AI):
McKinsey dự báo AI sẽ đóng góp 13.000 tỷ USD cho kinh tế toàn cầu vào năm 2030, nhưng dòng tiền thực tế sẽ chảy về thị trường trí tuệ nhân tạo (AI) chuyên ngành (Vertical AI) phục vụ công nghiệp sản xuất và logistics với quy mô 300 tỷ USD.
Doanh nghiệp Việt cần đầu tư và thực hiện R&D những mô hình AI chuyên sâu để lột xác các ngành kinh tế xương sống, nâng tầm vị thế hàng hóa nội địa trên chuỗi cung ứng toàn cầu thay vì chỉ dùng AI để nhận diện hoặc quản lý bán hàng đơn giản.
2. Kinh tế tầm thấp (Low-altitude Economy):
Morgan Stanley khẳng định kinh tế tầm thấp và phương tiện bay tự hành (eVTOL, Drone công nghiệp) sẽ bùng nổ thành ngành công nghiệp trị giá 1.500 tỷ USD vào năm 2040. Riêng mảng quản lý không lưu không người lái (UTM) và điều hướng logistics tầm thấp sẽ chạm mốc 100 tỷ USD vào năm 2030.
VINASA kêu gọi các doanh nghiệp số làm chủ hệ điều hành không lưu, tự chủ và tự thiết kế các hệ sinh thái UAV công nghiệp Make in Vietnam để chiếm lĩnh không phận kinh tế mới này.
3. Robotics và Tự động hóa DeepTech công nghiệp:
Liên đoàn Robot quốc tế (IFR) công bố quy mô thị trường Robot thông minh tự tư duy (AI-driven Robotics) sẽ vượt 50 tỷ USD vào năm 2030, định hình lại cấu trúc của mọi nhà máy thông minh (Smart Factory) trên toàn cầu nhờ sự hội tụ triệt để của công nghệ thông tin và công nghệ vận hành (IT/OT).
Sao Khuê mong muốn vinh danh các giải pháp, công nghệ can thiệp vào tầng lõi cơ điện tử và phần mềm điều khiển robot hạng nặng để tự chủ chuỗi sản xuất quốc gia.
4. Công nghệ lượng tử (Quantum Technology):
Thị trường điện toán lượng tử thế giới đang tăng trưởng với tốc độ CAGR (Compound Annual Growth Rate - tỷ lệ tăng trưởng kép hàng năm) trên 40%, dự kiến vượt 100 tỷ USD vào năm 2030. Khi máy tính lượng tử đạt trạng thái chín muồi, nó có khả năng bẻ gãy mọi thuật toán mã hóa tài chính truyền thống trong vài giây.
VINASA khuyến nghị các doanh nghiệp an ninh mạng phải lập tức lao vào nghiên cứu và ứng dụng Mật mã học hậu lượng tử (Post-Quantum Cryptography - PQC), xây dựng tấm khiên bảo mật thế hệ mới để bảo vệ chủ quyền số quốc gia trước làn sóng điện toán lượng tử.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Trương Gia Bình – Chủ tịch Hội đồng Sáng lập VINASA – đưa ra lời “hiệu triệu” tới các doanh nghiệp công nghệ số Việt Nam: "Luật Công nghiệp Công nghệ số chính thức có hiệu lực từ đầu năm 2026 có thể xem như “bản tuyên ngôn tối thượng” bảo vệ không gian sáng tạo của doanh nghiệp Việt".
Trong bối cảnh đó, Sao Khuê năm nay không chỉ ghi nhận những đỉnh cao đã đạt được, mà còn là hồi trống lệnh giục giã chúng ta hướng tới bầu trời mới. Đừng bằng lòng với những báo cáo doanh thu từ ứng dụng bề nổi.
"Hãy dũng cảm đổ nguồn vốn khổng lồ vào R&D, mở lối vào các công nghệ lõi thượng nguồn như kinh tế tầm thấp, robotics, và AI công nghiệp. Đó không chỉ là bài toán kinh doanh, đó là mệnh lệnh tự cường để bảo vệ chủ quyền số quốc gia", ông Trương Gia Bình kêu gọi các doanh nghiệp công nghệ số.
Ý kiến bạn đọc