Có cần quy định về tần số cho thiết bị thông minh?

Thiết bị thông minh bị can nhiễu, không hoạt động

Bộ báo cháy tại một trung tâm ngoại ngữ trên phố Thâm Tâm, phường Yên Hòa bị lỗi gây can nhiễu, khiến các thiết bị khóa thông minh quanh khu vực không sử dụng được. Ảnh: Cục Tần số vô tuyến điện

Thông tin từ Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ), hiện tượng các thiết bị gây can nhiễu ngày càng nhiều, tập trung tại khu trung tâm đô thị.

Tại Hà Nội, trong ngày đầu của kỳ nghỉ lễ 30-4 và 1-5, Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I (Cục Tần số vô tuyến điện) đã xử lý một vụ can nhiễu sóng vô tuyến ở khu vực ngõ 10, phố Lưu Quang Vũ, phường Yên Hòa.

Cụ thể, bộ báo cháy tại một trung tâm ngoại ngữ bị lỗi, gây can nhiễu, khiến hàng loạt xe máy, ôtô tại khu vực này không thể nhận tín hiệu chìa khóa thông minh và không sử dụng được. Cơ quan chức năng xác định, thiết bị báo cháy liên tục phát xạ trên tần số 434.0125 MHz - sát với dải tần hoạt động của nhiều loại smartkey phổ biến trên thị trường, khiến thiết bị thu trên xe không thể nhận diện được tín hiệu từ chìa khóa.

Các thiết bị gọi phục vụ không dây gắn trên bàn tại quán cafe khu vực Mễ Trì Thượng bị lỗi kỹ thuật, ảnh hưởng đến tần số hoạt động của các thiết bị chìa khóa thông minh. Ảnh: CTS

Trước đó 2 tuần, hàng loạt khóa thông minh của ô tô, xe máy quanh khu vực số 1 đường Mễ Trì Thượng, phường Từ Liêm không hoạt động được. Nguyên nhân được xác định là do một quán cafe trong khu vực đã sử dụng thiết bị gọi phục vụ không dây, phát tín hiệu trên tần số 433.91 MHz, trùng với tần số hoạt động của smartkey, gây nên hiện tượng nhiễu sóng.

Mới nhất, ngày 10-6, remote điều khiển quạt trần của một gia đình tại đường 19A, phường Tân An, tỉnh Đắk Lắk, bị lỗi gây nhiễu sóng khiến một loạt ô tô xe máy sử dụng smartkey quanh khu vực không thể hoạt động.

Theo Cục Tần số vô tuyến điện, từ năm 2023 đến nay, đã có 59 vụ thiết bị gây can nhiễu; riêng 6 tháng đầu năm nay đã có 9 vụ. Nguồn gây nhiễu thường là thiết bị không dây gặp lỗi như thiết bị rung trong quán cà phê, chìa khóa cửa cuốn, công tắc máy bơm nước...

Đáng chú ý, phần lớn thiết bị không hợp quy, được người dân mua trôi nổi trên thị trường…

Người dân cần mua thiết bị hợp chuẩn, hợp quy

Đội ngũ kỹ thuật của Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I xử lý can nhiễu tại Mễ Trì Thượng. Ảnh: CTS

Liên quan đến việc quản lý tần số và giảm thiểu ảnh hưởng của hiện tượng can nhiễu, ông Phùng Nguyên Phương, Trưởng phòng Kiểm soát tần số - Cục Tần số vô tuyến điện (Bộ Khoa học và Công nghệ) cho biết, thiết bị gây can nhiễu thường không đáp ứng quy chuẩn kỹ thuật hoặc sử dụng trái các quy định. Ngoài ra, có thiết bị sử dụng lâu ngày, bị hỏng và gây nhiễu.

Ở góc độ quản lý, thiết bị gây nhiễu đều phải loại bỏ để bảo vệ hệ thống vô tuyến điện hiện hữu.

Về giải pháp, đại diện Cục Tần số vô tuyến điện cho hay, thời gian qua, Cục Tần số vô tuyến điện đã tăng cường tuyên truyền quy định sử dụng tần số, thông qua các hình thức, như nhắn tin cảnh báo, phát tờ rơi, sử dụng loa truyền thanh, mạng xã hội và phối hợp với chính quyền cơ sở.

Gần đây cơ quan quản lý tần số mở rộng thêm các hình thức mới như truyện tranh, clip ngắn,

Cùng với đó, Cục tăng cường giám sát và chủ động xử lý nguồn nhiễu, trong đó có nhiễu sóng mạng thông tin di động. Năm 2025, Cục đã đưa giải pháp hệ thống phát hiện nhiễu thông tin di động (iSpectra) vào hoạt động, giúp cơ quan quản lý chủ động phát hiện và xử lý nhiễu thông tin di động, thay vì chờ nhà mạng báo cáo.

Đội ngũ kỹ thuật Trung tâm Tần số vô tuyến điện khu vực I đến hiện trường xử lý can nhiễu. Ảnh: Cục Tần số vô tuyến điện

Cục Tần số vô tuyến điện cũng tăng cường xử lý vi phạm hành chính tổ chức, cá nhân sử dụng các thiết bị vô tuyến điện bất hợp pháp, loại bỏ nguồn gây nhiễu. Qua nắm thông tin cho thấy, đa phần do người dân thiếu hiểu biết, không ghi nhận hiện tượng tái phạm đối với các tổ chức, cá nhân đã bị xử lý.

Cục Tần số vô tuyến điện đã phối hợp với Bộ Công Thương để kiểm soát các thiết bị không đạt chuẩn, gỡ bỏ quảng cáo và sản phẩm vi phạm trên thị trường, ngăn chặn các thiết bị bất hợp pháp trong lưu thông.

Cục Tần số vô tuyến điện khuyến cáo, người dân chỉ mua, sử dụng các thiết bị vô tuyến điện, thiết bị điện, điện tử có nguồn gốc rõ ràng, đã được chứng nhận hợp quy, công bố hợp quy theo quy định; không sử dụng các thiết bị kích sóng, phá sóng, thiết bị phát sóng không được phép. Khi phát hiện thiết bị có dấu hiệu gây nhiễu, người dân cần dừng sử dụng và thông báo cho cơ quan chức năng để được hướng dẫn xử lý.

Đối với nhà sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh thiết bị, cần bảo đảm thiết bị đáp ứng đầy đủ quy chuẩn kỹ thuật, hoạt động đúng băng tần, đúng công suất, không gây phát xạ ngoài băng hoặc phát xạ không mong muốn vượt mức cho phép.

Cơ quan quản lý cũng kiến nghị nên có tần số riêng cho các thiết bị thông minh.