Kiến tạo nền tảng phát triển công nghiệp bán dẫn

Phối cảnh nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao của Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội tại Khu công nghệ cao Hòa Lạc. Ảnh: Viettel

Từng bước hình thành hệ sinh thái bán dẫn

Tại Hội nghị công bố Quy hoạch tổng thể Thủ đô Hà Nội tầm nhìn 100 năm và Xúc tiến đầu tư năm 2026 diễn ra cuối tháng 6 vừa qua, UBND thành phố Hà Nội cùng Tập đoàn Công nghệ G-Group, Viện Nghiên cứu Điện tử phân tử MERI (Liên bang Nga), Đại học Bách khoa Hà Nội và Công ty cổ phần Công nghệ An ninh quốc gia đã ký kết hợp tác phát triển công nghệ bán dẫn. Phó Chủ tịch Hội đồng quản trị G-Group Hà Trung Kiên cho biết, giá trị lớn nhất của chương trình hợp tác không chỉ nằm ở các dự án cụ thể, mà còn ở việc kết nối những mắt xích quan trọng nhất của hệ sinh thái bán dẫn. Việc cộng hưởng nguồn lực từ cơ quan quản lý, doanh nghiệp công nghệ Việt Nam, trường đại học và đối tác quốc tế sẽ tạo nền tảng hình thành năng lực công nghệ bền vững, thúc đẩy ngành công nghiệp bán dẫn phát triển bền vững.

Bên cạnh đó, Hà Nội còn mở rộng mạng lưới hợp tác thông qua việc UBND thành phố Hà Nội và Sở Khoa học và Công nghệ Hà Nội ký kết 18 biên bản ghi nhớ với các doanh nghiệp, tổ chức nghiên cứu trong nước và nước ngoài về phát triển hạ tầng số, trí tuệ nhân tạo (AI), bán dẫn, thiết kế vi mạch, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực. Các dự án đầu tư, chương trình hợp tác và mạng lưới liên kết đang từng bước tạo nên những mảnh ghép quan trọng của hệ sinh thái bán dẫn, hiện thực hóa mục tiêu đưa Hà Nội trở thành trung tâm nghiên cứu, thiết kế và phát triển công nghiệp bán dẫn của cả nước.

Trước đó, đầu tháng 1-2026, Tập đoàn Công nghiệp - Viễn thông Quân đội (Viettel) khởi công nhà máy chế tạo chip bán dẫn công nghệ cao đầu tiên của Việt Nam tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc, Hà Nội. Tọa lạc trên diện tích 27ha, nhà máy được định hướng trở thành hạ tầng quốc gia phục vụ nghiên cứu, thiết kế, thử nghiệm và sản xuất chip bán dẫn. Dự án không chỉ đánh dấu bước tiến mới của ngành công nghiệp bán dẫn Việt Nam, mà còn góp phần hoàn thiện mắt xích còn thiếu trong chuỗi sản xuất chip trong nước, tạo nền tảng để từng bước hình thành hệ sinh thái bán dẫn “Make in Vietnam”.

Sự hiện diện của những dự án quy mô lớn như nhà máy chế tạo chip của Viettel cho thấy Hà Nội đang dần trở thành điểm hội tụ của ngành công nghiệp bán dẫn. Thủ đô không chỉ thu hút đầu tư, mà còn chủ động xây dựng hệ sinh thái kết nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học nhằm phát triển ngành công nghiệp chiến lược này.

Tạo nền tảng phát triển lâu dài

Triển khai Chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2050 của Chính phủ, UBND thành phố Hà Nội đã ban hành Kế hoạch số 212/KH-UBND về phát triển công nghiệp bán dẫn đến năm 2030. Theo đó, Hà Nội đặt mục tiêu trở thành trung tâm nghiên cứu, phát triển và đào tạo nhân lực bán dẫn của cả nước, từng bước khẳng định vị thế trong khu vực, đồng thời phát huy mô hình hợp tác công - tư để huy động nguồn lực phát triển.

Hà Nội phấn đấu đến năm 2030, đào tạo tối thiểu 22.000 nhân lực trình độ đại học trở lên phục vụ ngành bán dẫn; xây dựng Trường Đại học Công nghệ quốc tế tại Khu Công nghệ cao Hòa Lạc; hình thành Trung tâm nghiên cứu và phát triển về dữ liệu, bán dẫn cùng Trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn tại Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội; đồng thời thu hút ít nhất 20 doanh nghiệp thiết kế chip và phát triển các dự án đóng gói, kiểm thử công nghệ tiên tiến.

Trên hành trình hiện thực hóa các mục tiêu này, Hà Nội đang sở hữu nhiều lợi thế quan trọng. Thành phố được lựa chọn là nơi đặt Trung tâm quốc gia hỗ trợ sản xuất thử chip bán dẫn, cũng như là địa bàn triển khai nhiều chương trình thúc đẩy trí tuệ nhân tạo (AI), công nghiệp bán dẫn, nghiên cứu và phát triển (R&D). Cùng với đó, Luật Thủ đô năm 2026 và các cơ chế phân cấp, phân quyền mới tạo điều kiện để Hà Nội chủ động hơn trong phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Khu Công nghệ cao Hòa Lạc cũng tiếp tục được đầu tư để trở thành trung tâm nghiên cứu, đổi mới sáng tạo và thu hút các doanh nghiệp công nghệ cao, tạo điều kiện thuận lợi cho ngành công nghiệp bán dẫn phát triển.

PGS.TS Nguyễn Trần Thuật (Đại học Quốc gia Hà Nội) nhận định, Hà Nội là nơi tập trung nhiều trường đại học, viện nghiên cứu hàng đầu cả nước, cùng đội ngũ nhân lực chất lượng cao, vì vậy có nhiều điều kiện thuận lợi để trở thành trung tâm đào tạo nhân lực bán dẫn.

Còn theo TS Phạm Xuân Khánh, Hiệu trưởng Trường Cao đẳng Công nghệ cao Hà Nội, để thực hiện nhiệm vụ xây dựng Trung tâm đào tạo kỹ thuật viên bán dẫn, nhà trường đang mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận công nghệ và chương trình đào tạo tiên tiến; đồng thời phối hợp với Amkor, Samsung và nhiều doanh nghiệp công nghệ khác xây dựng chương trình đào tạo gắn với nhu cầu thực tiễn. Sự tham gia của các chuyên gia quốc tế sẽ góp phần chuyển giao tri thức, nâng cao năng lực giảng dạy và từng bước tiếp cận các tiêu chuẩn đào tạo quốc tế.

Với việc từng bước hoàn thiện các mắt xích quan trọng của ngành công nghiệp bán dẫn, Hà Nội đã và đang nắm bắt, phát huy hiệu quả động lực tăng trưởng mới cho Thủ đô, góp phần nâng cao năng lực công nghệ quốc gia, tạo tiền đề để Việt Nam tham gia sâu hơn chuỗi giá trị bán dẫn toàn cầu.