Hoàn thiện cơ chế triển khai học bổng cho người học ngành công nghệ chiến lược

Sinh viên thực hành tại phòng thí nghiệm Trường Đại học Khoa học tự nhiên (Đại học Quốc gia Hà Nội). Ảnh: Giang Huy

Dự thảo được xây dựng nhằm cụ thể hóa các nội dung Chính phủ giao Bộ Giáo dục và Đào tạo hướng dẫn tại Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, tạo cơ sở triển khai hiệu quả chính sách học bổng trên phạm vi toàn quốc, góp phần thu hút, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo.

Một trong những nội dung quan trọng của dự thảo là hướng dẫn thực hiện chính sách học bổng theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP thống nhất trên phạm vi cả nước đối với đối tượng nhận học bổng. Bên cạnh các thí sinh đạt giải học sinh giỏi quốc gia, quốc tế được xét tuyển thẳng, cơ hội đến với tất cả các thí sinh nằm trong tốp 30% thí sinh xuất sắc theo từng nhóm ngành đào tạo trên phạm vi toàn quốc có cơ hội nhận học bổng Chính phủ trước khi nhập học. Việc xét duyệt, chi trả, theo dõi và quản lý học bổng sẽ được thực hiện thông qua Nền tảng quản trị đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chiến lược quốc gia, bảo đảm kết nối, chia sẻ và đối soát dữ liệu giữa các cơ sở đào tạo và cơ quan quản lý.

Theo dự thảo, các cơ sở đào tạo khai thác dữ liệu tuyển sinh, đào tạo và dữ liệu đã được kết nối, chia sẻ; người học không phải nộp lại hồ sơ hoặc cung cấp lại những thông tin đã có trong hệ thống, trừ trường hợp cần xác minh dữ liệu chưa đầy đủ hoặc có sai lệch.

Việc xét duyệt học bổng được thực hiện theo quy trình nội bộ của cơ sở đào tạo, không làm phát sinh thủ tục hành chính đối với người học. Việc tổ chức xét duyệt, thời hạn hoàn thành việc xét hưởng học bổng, quy trình chi trả, theo dõi và cập nhật kết quả chi trả trên hệ thống thông tin. Đây là bước quan trọng đẩy mạnh ứng dụng công nghệ và chuyển đổi số trong hoạt động tuyển sinh, tổ chức đào tạo của giáo dục đại học.

Dự thảo đồng thời hướng dẫn thống nhất việc quản lý dữ liệu, xét duyệt và chi trả học bổng; lập dự toán kinh phí, chế độ báo cáo; trình tự hoàn trả học bổng và trách nhiệm của các bộ, ngành, địa phương, cơ sở đào tạo trong quá trình tổ chức thực hiện, bảo đảm việc triển khai chính sách công khai, minh bạch, đúng đối tượng và thống nhất trên phạm vi toàn quốc.

Bên cạnh việc quy định nguyên tắc triển khai chính sách, dự thảo Thông tư cũng ban hành danh mục các ngành khoa học cơ bản được áp dụng mức học bổng và xác định các ngành thuộc lĩnh vực kỹ thuật then chốt, công nghệ chiến lược để áp dụng mức học bổng tương ứng. Danh mục này bao gồm nhiều lĩnh vực đang được ưu tiên phát triển như: Trí tuệ nhân tạo (AI), vi mạch bán dẫn, khoa học dữ liệu, an toàn thông tin, công nghệ sinh học, khoa học máy tính, công nghệ thông tin, vật liệu, toán học, vật lý, hóa học…

Đây là căn cứ quan trọng để các cơ sở đào tạo triển khai thống nhất chính sách học bổng theo Nghị định số 179/2026/NĐ-CP, góp phần phát hiện, thu hút, đào tạo và phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao trong các ngành khoa học cơ bản, kỹ thuật then chốt và công nghệ chiến lược; đáp ứng yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số quốc gia trong giai đoạn mới.