Chiều 12/11, tại Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (Hà Nội), Viện Nghiên cứu đổi mới và phát triển (IID) tổ chức IID Impact Day 2026.
Tại sự kiện, IID đã công bố Báo cáo quốc gia về đại học khởi nghiệp, đồng thời tổng kết hành trình năm 2026 với 19 doanh nghiệp được ươm tạo và tăng tốc, hơn 200 lượt đăng ký thi viết tình huống nghiên cứu về doanh nghiệp bền vững (CASELAB), 23 học viên dự án du lịch do người Điếc dẫn dắt (DeafGo) được trao chứng nhận và 20 cộng tác viên đổi mới sáng tạo (Innovation Fellows) tham gia các dự án thực tế.
Đông đảo doanh nghiệp tạo tác động, thanh niên, nhà nghiên cứu, chuyên gia, nhà đầu tư và đối tác phát triển, với khu trưng bày triển lãm tác động (Impact Expo) tại tầng 6 và các phiên thuyết trình, đối thoại tại hai phòng hội thảo tầng 6 và tầng 8 của Trung tâm Đổi mới sáng tạo Quốc gia (NIC).
 |
| PGS,TS Trương Thị Nam Thắng, Nghiên cứu trưởng Viện IID. (Ảnh: HNV) |
Dịp này, Ban tổ chức đã công bố Báo cáo quốc gia về Đại học khởi nghiệp. Báo cáo giúp các Trường đại học tự đánh giá môi trường khởi nghiệp. Trao đổi với phóng viên Báo Nhân Dân về báo cáo này, PGS,TS Nam Thắng chia sẻ, ấn phẩm này thông tin khái quát thực trạng khởi nghiệp của các trường đại học Việt Nam với gần 2.000 mẫu khảo sát, nghiên cứu trong đó đặt ra câu hỏi làm thế nào đo lường và so sánh năng lực khởi nghiệp giữa các trường một cách có hệ thống, khách quan và có thể hành động được, khi mức độ sẵn sàng của các trường còn rất không đồng đều.
EVI Hub là một mô hình được phát triển từ chương trình Forest Ecopreneur của Liên hợp quốc (UNEP) và được tài trợ bởi Bộ Nông nghiệp Hàn Quốc. Mô hình này được xây dựng dựa trên ba trụ cột chính: tăng cường năng lực, cung cấp thông tin, thị trường và cập nhật chính sách, cũng như kết nối tài nguyên, bao gồm cả việc truy cập thị trường, tài chính và nhân tài.
Kết quả nghiên cứu khảo sát cũng cho thấy, có nhiều điểm chạm nhưng lại thiếu hỗ trợ thực chất trong chương trình khởi nghiệp đại học. Điều này cần có sự thay đổi theo hướng gia tăng kết hợp lý thuyết khởi nghiệp và mô hình cùng cơ hội thực hành, cọ xát thực tiễn khởi nghiệp.
Trong khi đó, tại chương trình, DeafGo đã được ghi nhận với phát biểu của đại diện DeafNuri cùng lễ trao chứng nhận cho 23 học viên (9 người Điếc và 14 người Nghe). Trước đó, ngày 8/11, tại Hà Nội, tour thử nghiệm đầu tiên do một hướng dẫn viên người Điếc Việt Nam tự lên kế hoạch và dẫn dắt đã đón 10 người tham gia.
 |
| Bà Seohee Lim, nhà sáng lập kiêm Giám đốc DeafNuri (Hàn Quốc) chia sẻ tại chương trình. (Ảnh: HNV) |
Đề cập tour thử nghiệm DeafGo đầu tiên tại Hà Nội, bà Seohee Lim, nhà sáng lập kiêm Giám đốc DeafNuri (Hàn Quốc) thông tin, nhân vật chính của du lịch có thể không phải là một chuyên gia nào đó mà là những người hiểu rõ vùng đất đó nhất.
Liên quan ươm tạo, tăng tốc và đo lường tác động, theo IID, trong năm 2026, 14 doanh nghiệp ươm tạo và 5 doanh nghiệp tăng tốc hoàn thành chương trình “Tăng trưởng doanh nghiệp sinh thái rừng” (Forest Ecopreneur) của EVI Hub. Sau khi trực tiếp thuyết trình, Ban giám khảo lựa chọn Top 3 doanh nghiệp ươm tạo nhận giải thưởng tiền mặt với tổng giá trị lên đến 30 triệu đồng và các đơn vị nhận chứng nhận, khung phân loại và đo lường mức độ tác động xã hội do IID phát triển.
 |
| Đại diện cà-phê Arabica Sơn La tại gian hàng trong khuôn khổ chương trình. (Ảnh: HNV) |
Khu trưng bày Impact Expo được tổ chức theo mạch People (Con người và cộng đồng), Planet (thiên nhiên và tri thức cho phát triển bền vững) cùng Profit (mô hình kinh doanh và nền tảng kết nối thị trường). Đây cũng là không gian giải lao, nơi khách trao đổi trực tiếp với các nhóm sáng kiến và doanh nghiệp.
Thông tin tại chương trình, PGS,TS Trương Thị Nam Thắng, Nghiên cứu trưởng Viện IID, chia sẻ: Năm 2026, IID bắt đầu tổ chức lại hoạt động theo bốn chương trình (Hub) chuyên biệt. Đây không chỉ là thay đổi về cơ cấu tổ chức mà là thay đổi trong tư duy: từ các dự án có thời hạn sang những nền tảng có khả năng tích lũy tri thức, duy trì mạng lưới, kết nối nguồn lực và hỗ trợ các sáng kiến lâu dài.
 |
| IID Impact Day 2026 được kỳ vọng tạo nền tảng để các chương trình, doanh nghiệp và thế hệ trẻ tiếp tục kết nối, mở rộng hợp tác và nhân rộng tác động trong thời gian tới. (Ảnh: HNV) |
Đáng chú ý, IID đã tập hợp sáu bài nghiên cứu xuất sắc của Young Scholar Lab 2026 từ tháng 6 đến 11/2026. Đây là chương trình do IID khởi xướng, có 40 sinh viên và học viên cao học trong và ngoài nước tham gia cộng đồng coach, mentor và đồng nghiệp; mỗi bài được một mentor và một coach đánh giá độc lập.
Ngoài ra, các phiên đối thoại trong khuôn khổ chương trình cũng đã cung cấp những thông tin giúp một sáng kiến không chỉ có khởi đầu tốt mà còn có thể phát triển lâu dài, trong đó, nội dung xoay quanh việc xác định đúng vấn đề, đồng kiến tạo với cộng đồng, vượt qua những thách thức khi triển khai và tiếp cận nguồn lực hỗ trợ cũng như ghi nhận hành trình và sản phẩm tri thức.
Năm 2026 ghi nhận lần đầu tiên có một chương trình được tổ chức dưới sáng kiến IID Mind Lab, trong đó gồm 5 nhóm sáng kiến sức khỏe tinh thần liên thế hệ bước vào vòng thuyết trình.
 |
| Đại diện doanh nghiệp Top 5 doanh nghiệp ươm tạo tham gia gian hàng. (Ảnh: HNV) |
Trong khi đó, cũng lần đầu tiên cuộc thi viết nghiên cứu điển hình về kinh doanh bền vững (CASELAB 2026) do IID tổ chức đã thu hút hơn 200 lượt đăng ký và 160 bài dự thi. Chương trình khai thác các tình huống quản trị thực tiễn từ doanh nghiệp Việt Nam để phát triển học liệu theo phương pháp tình huống học tập (Learning Case), hướng tới xuất bản Tuyển tập tình huống kinh doanh bền vững CASELAB 2026.
Đồng hành với đó là chương trình phát triển năng lực lãnh đạo xã hội cho thanh niên do IID triển khai, kết nối người trẻ với các dự án và tổ chức thực tế để rèn kỹ năng làm việc nhóm, điều phối, nghiên cứu, truyền thông và triển khai hoạt động cộng đồng.
Top 5 doanh nghiệp ươm tạo 2026: Công ty trách nhiệm hữu hạn một thành viên Xuất nhập khẩu tiêu Tùng Linh tập trung giải quyết rủi ro sinh kế của người trồng hồ tiêu; Hợp tác xã nông nghiệp du lịch văn hóa Cơ Tu Trường Sơn; Hợp tác xã du lịch sinh thái cộng đồng A Nôr tạo sinh kế cho người Pa Cô; Công ty trách nhiệm hữu hạn Vy Art; Hợp tác xã nông lâm nghiệp và dịch vụ thương mại tổng hợp Po Mỷ.
IID cũng triển khai sáng kiến nhằm trao quyền cho thế hệ học giả trẻ trong lĩnh vực đổi mới sáng tạo xã hội, doanh nghiệp xã hội và phát triển bền vững. Năm 2026, chương trình đồng hành cùng 40 học viên trong và ngoài nước rèn luyện tư duy nghiên cứu và kỹ năng viết tổng quan tài liệu, mỗi bài viết được một mentor (đồng hành) và một coach (hướng dẫn) đánh giá độc lập.
“Chúng ta không ngại ngần trao cơ hội cho người trẻ kể cả khi họ chưa thành công. Đây là một động lực giúp người trẻ vươn lên trong hành trình khởi nghiệp vì đổi mới sáng tạo và phát triển bền vững của xã hội”, PGS,TS Nam Thắng bày tỏ.
Chia sẻ về dự định cho năm 2027 tới đây, PGS,TS Nam Thắng cho hay, IID tiếp tục tập trung vào củng cố chương trình “Tăng trưởng doanh nghiệp sinh thái rừng” (Forest Ecopreneur). Được triển khai tại Việt Nam với sự tài trợ của Cơ quan lâm nghiệp Hàn Quốc (KFS) và sự điều phối của Chương trình Môi trường Liên hợp quốc (UNEP), sau 3 năm (2023 đến nay), chương trình đã xây dựng mạng lưới hàng trăm doanh nghiệp và cố vấn, và được IID phát triển thành EVI Hub, nền tảng ươm tạo và tăng tốc chuyên biệt cho doanh nghiệp sinh thái rừng tại Việt Nam. Năm 2026, 14 doanh nghiệp ươm tạo và 5 doanh nghiệp tăng tốc tham gia và hoàn thành chương trình.
Song song là chương trình “Tăng tốc doanh nghiệp nông nghiệp thuận tự nhiên” (NbSAP). Được triển khai tại 4 tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long, đây là một bộ phận thuộc Dự án VN-ADAPT được triển khai bởi Tổ chức Phát triển Hà Lan (SNV). Chương trình hỗ trợ 30 doanh nghiệp, hợp tác xã tại An Giang, Cà Mau, Đồng Tháp và Vĩnh Long mở rộng ứng dụng giải pháp dựa vào thiên nhiên thích ứng với biến đổi khí hậu và nâng cao khả năng tiếp cận nguồn vốn đầu tư.
Top 5 doanh nghiệp tăng tốc 2026: Hợp tác xã Toong Xăng Xanh, vùng lõi Tu Mơ Rông; Hợp tác xã Mộc Sa Farm sản xuất cà-phê Arabica tại Sơn La; Công ty cổ phần ViGinseng ứng dụng công nghệ sinh học xanh; Công ty trách nhiệm hữu hạn Mộc Truly Hue's, sản phẩm bản địa đặc sản văn hóa Huế; Công ty trách nhiệm hữu hạn Công nghiệp và Thương mại ALUFA, mô hình sinh kế dưới tán rừng với nghề nuôi ong sinh thái tại A Lưới (thành phố Huế).
Trong khuôn khổ chương trình, Ban tổ chức giới thiệu iMap - nền tảng số do IID xây dựng để kết nối doanh nghiệp tạo tác động xã hội với nhà đầu tư, tổ chức hỗ trợ và cộng đồng kinh tế tác động tại Việt Nam. Bên cạnh đó còn giới thiệu nền tảng V.Innovate (https://vinnovate.vn).
Ý kiến bạn đọc