Cần có biện pháp bảo vệ rừng khi phát triển cây thảo quả

HGĐT- Thảo quả là cây dược liệu dễ trồng, ít sâu bệnh, dễ chăm sóc, thu hái và chế biến, nhưng lại cho giá trị kinh tế cao. Trên địa bàn tỉnh ta giá thảo quả khô bình quân từ 80.000đ - 100.000đ/kg, có lúc lên tới 130.000đ - 150.000đ/kg.

Vì vậy nhiều hộ gia đình đã có thu nhập cao từ trồng và thu hái thảo quả. Do đó, có thể coi thảo quả là cây trồng quan trọng trong xoá đói, giảm nghèo của đồng bào các dân tộc vùng cao. Ngoài ra, cũng nhờ có trồng thảo quả trong rừng cho nên nó gắn trách nhiệm của người dân với công tác bảo vệ rừng, từ đó làm cho rừng được bảo vệ tốt hơn...

Chính vì thảo quả có giá trị kinh tế cao như vậy cho nên diện tích của loài cây này không ngừng được mở rộng theo chủ trương của tỉnh và tự phát của người dân. Nhưng khi phát triển và mở rộng diện tích thảo quả lại có những mặt trái bất lợi cho những khu rừng tự nhiên, nếu chúng ta không có những biện pháp cấp bách và kịp thời để bảo vệ thì những cánh rừng này sẽ nhanh chóng bị suy thoái do mục tiêu phát triển cây thảo quả. Do thảo quả là cây ưa bóng dâm, chỉ sống được dưới những tán rừng có độ ẩm cao, độ mùn lớn nhưng lại dễ thoát nước... Vì vậy khi gieo trồng thảo quả người dân phải phát quang , dọn lối đi lại để trông coi, chăm sóc, thu hái... Việc làm này vô hình chung đã làm suy thoái thảm thực vật rừng, làm tăng mức độ rửa trôi, bào mòn tầng đất mặt của những cánh rừng khi gặp trời mưa, từ đó làm giảm sự phong phú của thảm thực vật rừng. Hơn nữa, thảo quả là cây ưa bóng dâm (ánh sáng tán xạ) , cho nên ở những nơi trồng mới thảo quả, người dân phải phát quang những cây dây leo, những cây bụi trong rừng chỉ để lại những cây thân gỗ cao che bóng... Việc làm này của người dân đã làm suy thoái nhanh chóng sự phong phú của hệ sinh thái rừng. Vì những cây bụi, những cây dây leo ngoài tác dụng giữ ẩm, chống rửa trôi cho đất rừng chúng còn là mối quan hệ cộng sinh trong quá trình sống, sinh trưởng, phát triển của các loài cây thân gỗ khác. Ngoài ra, những cây bụi này còn là nguồn thức ăn phong phú của các loài động vật hoang dã trong tự nhiên. Do đó, khi những cây bụi và dây leo bị chặt phá cũng là báo trước nguy cơ diệt vong của các loài động, thực vật khác sống trong rừng. Hơn nữa, xác của những cây bụi và dây leo để lại trong rừng, khi gặp thời tiết hanh khô đó chính là hiểm hoạ gây nên những vụ cháy rừng có tính chất huỷ diệt môi sinh. Ngoài ra, để sấy khô 100kg quả tươi phải cần tới 3-4 khối củi, lượng chất đốt này lại do người dân chặt phá từ rừng, và rừng lại tiếp tục bị tàn phá, suy kiệt để phục vụ cho thảo quả. Đó cũng chính là hệ lụy của những trận lũ ống, lũ quét, sạt lở đất xảy ra ở các vùng núi cao. Khi thảo quả bước vào thời gian chín và thu hoạch (từ tháng 10 - tháng12), người dân thường làm lán trại trong rừng để trông coi, bảo vệ; Những sinh hoạt của người dân như đun nấu, hút thuốc... trong rừng lại gặp thời tiết hanh khô sẽ là nguy cơ tiềm ẩn gây nên các vụ cháy rừng....

Qua những thực tế đó, ở những vùng trồng thảo quả trong tỉnh, khi chúng ta muốn phát triển và mở rộng diện tích thảo quả thì cũng cần có định hướng qui hoạch vùng trồng có sự giám sát của các cơ quan chức năng ở địa phương (như phòng nông nghiệp, hạt kiểm lâm..). Ngoài ra, cũng cần thực hiện các biện pháp cấp bách để nâng cao ý thức và trách nhiệm trong công tác bảo vệ rừng của người dân khi trồng và phát triển cây thảo quả. Chỉ có như vậy chúng ta mới thực hiện thành công chủ trương của tỉnh về phát triển cây thảo quả gắn liền với công tác bảo vệ và phát triển tài nguyên rừng, góp phần làm đa dạng sinh học của các vùng rừng Hà Giang.