Mèo Vạc, những cây trồng giúp mùa đông bớt đói

HGĐT- Với nhiều người, khi nhắc đến huyện Mèo Vạc, đều nghĩ tới: đói và nghèo. Cụm từ này không chỉ chính quyền, bà con các dân tộc đang sinh sống nơi đây muốn xóa bỏ mà ngay cả các cấp chính quyền từ T.Ư tới tỉnh cũng đã, đang trăn trở từng giây, từng phút để sao cho vùng đất biên cương xóa được nghèo, giảm được đói bền vững, là "phên dậu" vững chắc nơi địa đầu Tổ quốc.

Nhờ sự quan tâm sát sao của lãnh đạo, chính quyền địa phương mà người dân Mèo Vạc đã thực sự tạo được nguồn thu nhập ổn định từ khai thác thế mạnh cây trồng sẵn có của địa phương.

Hiện nay, việc áp dụng các tiến bộ KHKT vào sản xuất đã, đang trở nên phổ biến trên khắp mọi miền đất nước. Trong xu thế đó, các cấp lãnh đạo huyện Mèo Vạc cũng luôn chăn trở, tìm và bàn đưa ra nhiều giải pháp hữu ích để có một xã hội phát triển toàn diện. Dù trong thời gian qua, sự phát triển đó vẫn còn chậm hơn so với nhiều địa phương nhưng đó là những bước chậm chắc. Những mô hình đưa vào áp dụng trong sản xuất đã thực sự trở thành cứu cánh cho người nông dân. Trong lĩnh vực nông nghiệp nói chung và nghề trồng rau nói riêng, việc áp dụng KHKT làm tăng năng suất, chất lượng sản phẩm mang lại lợi nhuận cao cho nhà nông. Chính nhờ việc luôn tìm tòi, khám phá những cái mới, sự đột phá trong sản xuất, kinh doanh nên đến nay, người nông dân Mèo Vạc đã có hướng đi mới trong lao động, sản xuất bằng chính nguồn lợi thế đặc trưng của vùng. Mô hình “Áp dụng KHKT vào sản xuất rau an toàn theo hướng VietGap” tại thị trấn Mèo Vạc, huyện Mèo Vạc, là một trong nhiều mô hình, chương trình thực sự mang lại hiệu quả to lớn không chỉ về kinh tế, còn tạo được sự chuyển biến trong nhận thức cho bà con về cách làm mới trong những ngày đông giá rét mà như nhiều năm trước đây, theo lối canh tác cũ thì cả năm chỉ gieo trồng một vụ, thời gian còn lại gần như đất sản xuất bị... bỏ quên.

Để tăng năng suất, chất lượng rau, đáp ứng nhu cầu thị trường, yêu cầu đặt ra là sử dụng nước tiết kiệm; trong năm 2011, huyện đã tiến hành xây dựng Đề án trồng rau thâm canh công nghệ cao tại thị trấn Mèo Vạc. Anh Hứa Đình Tuấn, Phó Trưởng phòng NN&PTNT huyện, cho biết: “Hiện nay, nhu cầu của người tiêu dùng là được sử dụng những sản phẩm chất lượng, an toàn đối với sức khỏe. Trong đó, rau an toàn là một nhu cầu thiết yếu hàng ngày. Vì vậy, vấn đề của huyện đặt ra là làm sao sản xuất được rau an toàn đáp ứng nhu cầu thị trường, đem lại lợi nhuận cao cho người sản xuất. Trong khi đó, nhân dân huyện Mèo Vạc đã có kinh nghiệm trồng rau lâu đời nhưng sản xuất chỉ mang tính chất tự cung, tự cấp, chủ yếu phụ thuộc vào “nước trời” nên năng suất, chất lượng chưa đáp ứng nhu cầu thị trường. Còn trong sản xuất rau an toàn, sử dụng kỹ thuật tưới phun mưa sẽ làm tăng năng suất, chất lượng các loại rau trồng, đáp ứng được nhu cầu thị trường, mang lại thu nhập cao cho người sản xuất, trong khi chi phí cho xây dựng kỹ thuật tưới không cao. Do đó, sau các đợt tuyên truyền, vận động cũng như tập huấn kỹ thuật tiên tiến, bà con nông dân rất nhiệt tình hưởng ứng làm theo, sau một thời gian, có thể khẳng định mô hình đã, đang phát huy được hiệu quả, mang lại nguồn lợi thiết thực cho người lao động; đáp ứng được nhu cầu rau an toàn của người tiêu dùng trên địa bàn thị trấn...”.

Niềm vui được mùa của người dân xã Lũng Pù (Mèo Vạc).

Qua tìm hiểu thực tế khu vực thực hiện mô hình tại xóm Sảng Pả A, thị trấn Mèo Vạc, với quy mô 0,5 ha, trong đó 0,1 ha lắp thêm hệ thống nhà lưới, cho thấy: Công tác chuyển giao tiến bộ KHKT mới phù hợp với điều kiện sản xuất ở địa phương; năng suất, chất lượng rau trồng tăng từ 50 - 60% so với thực tế canh tác đại trà; tăng số lứa rau từ 4 lứa/năm (đại trà) lên 7 lứa/năm (mô hình) và tăng sản lượng thu hoạch/ha/năm từ hơn 21 tấn/0,5ha/năm (đại trà), lên gần 60 tấn/0,5 ha/năm. Anh Lò Mí Sinh, một trong những hộ thực hiện mô hình từ tháng 7.2011 tới nay, cho biết: “Sau các buổi tập huấn, các hộ khác và nhà mình trồng rau áp dụng 3 thời vụ chính là hè-thu, thu-đông và xuân-hè. Cơ cấu giống rau, gồm các loại: Vụ hè-thu: Rau muống, mồng tơi, rau đay, bí đỏ, rau gia vị; vụ đông-xuân: Cải bắp, su hào, Suplơ, cải xanh; vụ xuân-hè: Cà chua, dưa chuột, mướp, đậu đũa, bí xanh... Các anh thấy đấy, trước đây nhà mình và bà con trong xóm trồng rau không theo quy trình nào nên dù sản xuất được nhiều thu nhập cũng chẳng được bao nhiêu. Từ khi thực hiện mô hình, từ trồng rau nhà mình có nguồn thu nhập rất khá bởi giá rau bán ra luôn ổn định và thu hoạch được bao nhiêu đều bán hết bấy nhiêu... Thích lắm, không chỉ nhà mình mà rất nhiều nhà trong xóm muốn học tập và làm theo...”. Sau bước đầu thành công của mô hình, Phòng NN&PTNT huyện dự kiến sản lượng đạt được sau 12 tháng thực hiện mô hình khoảng gần 60 tấn rau thành phẩm, theo giá thị trường từ 5.000đ/kg rau, người nông dân sẽ có nguồn thu nhập gần 300 triệu đồng; lãi suất không tính công lao động/0,5ha đạt trên 200 triệu đồng và thu nhập/ngày công lao động được gần 300 ngàn đồng/ngày/lao động... Không chỉ vậy, trong mùa đông này, huyện Mèo Vạc còn chỉ đạo nhân dân triển khai rất nhiều giống cây mới vào sản xuất. Đến nay, bà con đang thu hoạch 350ha cây ngô vụ đông-xuân, năng suất ước đạt trên 23 tạ/ha. Ngoài ra, người dân còn đang chăm sóc gần 70ha cây khoai lang lấy củ; 12ha cây khoai tây và hơn 700ha cây rau, đậu các loại...; nhìn chung cây sinh trưởng tốt, ít sâu bệnh. Qua đây, có thể khẳng định mô hình và các chương trình được triển khai đã, đang góp phần giải tỏa tâm lý người tiêu dùng, không còn e ngại khi mua những sản phẩm rau không an toàn, không rõ nguồn gốc; từng bước thay đổi tập quán canh tác lạc hậu bằng cách áp dụng tiến bộ KHKT, góp phần tăng năng suất và giá trị thu nhập từ cây trồng trên cùng đơn vị diện tích canh tác theo hướng sản xuất hàng hóa, tập trung chuyên canh. Sự thành công của mô hình đáp ứng được mục tiêu đặt ra sẽ tạo tiền đề cho sự phát triển sản phẩm rau Mèo Vạc trở thành hàng hóa, có giá trị kinh tế cao, góp phần xóa đói giảm nghèo, xây dựng Nông thôn mới, đáp ứng kịp thời và đúng đắn đòi hỏi của thực tiễn sản xuất rau trên địa bàn huyện hiện nay.

Từ mô hình điểm làm cơ sở, rút kinh nghiệm để triển khai mở rộng trong những năm tiếp; làm điểm tham quan học tập cho người nông dân tiếp cận, ứng dụng được các tiến bộ khoa học và công nghệ vào sản xuất, nâng cao hiệu quả sản xuất rau phục vụ nhu cầu đời sống nhân dân trên địa bàn và các vùng lân cận; tạo công ăn việc làm ổn định cho người dân, tăng hệ số sử dụng đất, từ đó tăng thu nhập trên một đơn vị diện tích và một điều quan trọng nhất sự nghiệp phát triển nông nghiệp trên Cao nguyên đá Mèo Vạc, đó chính là giúp người dân nghèo nơi đây bớt đói trong mùa đông giá lạnh.