Nhà máy sản xuất FeroMangan lớn nhất Đông Nam Á – “ngủ đông”... đến bao giờ (!?)

“Việc xây dựng thành công Nhà máy sản xuất FeroMangan đã đưa Hà Giang trở thành một trong mười địa phương có công nghiệp luyện kim, chế biến sâu khoáng sản đứng đầu Việt Nam” - Lời khẳng định hùng hồn của Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Mangan Việt Bắc khiến nhiều người bái phục! Từ nhiều tháng nay, doanh nghiệp này nổi như cồn vì liên tục... thất hứa.

Hứa... cho vui!

Tại buổi làm việc với Chủ tịch UBND tỉnh và các ngành chức năng mới đây, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Mangan Việt Bắc, Phạm Văn Hoan lại đưa ra lời hứa: “Đến tháng 10 tới, Nhà máy sản xuất FeroMangan và SilicoMangan tại KCN Bình Vàng sẽ chính thức hoạt động”. Mạnh miệng hứa, nhưng ông Hoan cũng đưa ra một thực tế không dễ giải quyết trong “một sớm một chiều” đó là khi nhà máy đi vào hoạt động, nhu cầu nguyên liệu đầu vào rất lớn, nhưng đến nay doanh nghiệp vẫn chưa được cấp mỏ và thu xếp vùng nguyên liệu. Điều này gây khó khăn, trở ngại rất lớn cho công tác vận hành sản xuất của Nhà máy FeroMangan và SilicoMangan cũng như hiệu quả toàn dự án...

Nhà máy sản xuất Fromangan và SilicoMangan Việt Bắc bao giờ trở thành niềm tự hào của công nghiệp Hà Giang.

Mặc dù đích thân Tổng Giám đốc Phạm Văn Hoan báo cáo trước người đứng đầu chính quyền tỉnh, nhưng nhiều lãnh đạo các ngành dự buổi làm việc lắc đầu ngao ngán, họ không tin vào lời hứa của doanh nghiệp. Vì sao lại như vậy, điều này có nguyên do từ khi hoàn thành đầu tư giai đoạn I (năm 2013), UBND tỉnh nhiều lần làm việc, yêu cầu chủ đầu tư sớm đưa nhà máy vào hoạt động. Và doanh nghiệp cũng mạnh miệng hứa để đoàn công tác... vui nhưng rồi nó nhanh chóng bị lãng quên.

Gần đây nhất, đầu năm 2014, UBND tỉnh tiếp tục yêu cầu chủ đầu tư đưa nhà máy vào hoạt động, lãnh đạo doanh nghiệp hứa sẽ thực hiện nghiêm. Nhưng sau đó, ông Hoan lại ký văn bản gửi cơ quan chức năng với nội dung: Tháng 10.2013, toàn bộ hệ thống thiết bị, máy móc thuộc dây chuyền lò cao 118m được lắp đặt hoàn chỉnh, hoàn thành chạy thử, sẵn sàng đi vào sản xuất. Tuy nhiên, nhu cầu nguyên liệu đầu vào khoảng 250 nghìn tấn/năm, nhưng doanh nghiệp vẫn chưa được cấp vùng nguyên liệu, việc thăm dò khai thác Mangan tại Đồng Tâm tiến độ rất chậm. Ngoài ra, do ảnh hưởng của suy thoái kinh tế, giá thành sản phẩm giảm 30% so với thời điểm lập dự án, xuống còn 8,5 triệu đồng/tấn. Trong khi đó, giá thu mua nguyên liệu chính tăng từ 1,1 lên 1,3 triệu đồng/tấn, nếu đưa nhà máy vào hoạt động doanh nghiệp lỗ từ 950 nghìn đồng - 1,25 triệu đồng/tấn sản phẩm.

Nhắc đến chủ đầu tư Nhà máy sản xuất Feromangan Việt Bắc, nhiều người thực sự ngán ngẩm. Giai đoạn I của dự án đã hoàn thành từ nhiều tháng nay, nhưng chưa có động thái tích cực nào chứng tỏ sắp đi vào hoạt động, chưa mang lại đồng nào cho ngân sách địa phương. Mặc dù doanh nghiệp không thực hiện đúng thời gian cam kết đưa nhà máy vào sản xuất, hoạt động thu mua nguyên liệu rất nhỏ giọt... nhưng khi các đơn vị khai khoáng bán sản phẩm ra ngoài tỉnh, Công ty Cổ phần Mangan Việt Bắc luôn kêu sẽ hết nguyên liệu đầu vào. Nhiều doanh nghiệp khai khoáng thẳng thắn nêu vấn đề, nếu Công ty Cổ phần Mangan Việt Bắc thu mua hết nguyên liệu thì họ không tội gì phải bán sản phẩm ra ngoài. Hơn nữa, doanh nghiệp cũng phải nhìn lại chính mình, vì sao đến nay vẫn chưa được cấp phép vùng nguyên liệu? Thay vì chỉ hứa cho qua chuyện, Công ty Cổ phần Mangan Việt Bắc hãy hành động tích cực để lấy lại niềm tin với tỉnh và các nhà cung cấp nguyên liệu.

Sao cho đáng mặt anh lớn

Đặt chân đến Hà Giang năm 2010, Công ty Cổ phần Mangan Việt Bắc được tỉnh đồng ý cho xây dựng cụm đồng bộ, liên hoàn các nhà máy luyện kim, chế biến quặng Sắt, Mangan và FeroMangan để sản xuất gang, các sản phẩm FeroMangan, SilicoMangan, Mangan kim loại điện giải, xỉ giầu Mangan tại KCN Bình Vàng. Cụm đồng bộ và liên hoàn các nhà máy luyện kim bao gồm hệ thống lò quay thiêu kết quặng 300 nghìn tấn/năm, lò cao sản xuất gang và xỉ giầu công suất 120 nghìn tấn/năm, lò điện hồ quang sản xuất FeroMangan và SilicoMangan 40 nghìn tấn/năm; dây chuyền sản xuất Mangan kim loại điện giải20 nghìn tấn/năm... tổng mức đầu tư 1.800 tỷ đồng.

Tổng Giám đốc Phạm Văn Hoan cho biết: Các sản phẩm do dây chuyền luyện kim hiện đại, chế biến sâu khoáng sản gang, FeroMangan, SilicoMangan, Mangan kim loại có chất lượng cao, hiện trong nước chưa sản xuất được, hoàn toàn phải nhập khẩu. Khi đi vào hoạt động, cụm công nghiệp, các dây chuyền thuộc dự án có nhu cầu sử dụng quặng Sắt và Mangan với số lượng rất lớn. Sau một thời gian tích cực triển khai, các nhà thầu thi công đã san gạt, bóc gần 1 triệu m3 đất đá, xây trên 20 nghìn m2 kè đá, đổ 35 nghìn m3 bê - tông sân bãi, hơn 80 hạng mục công nghiệp và dân dụng, lắp đặt hơn 3.500 tấn sắt thép, 1.500 đơn vị máy móc, thiết bị được lắp đặt, hiệu chỉnh...

Việc xây dựng thành công Nhà máy sản xuất FeroMangan và SilicoMangan đã đưa Hà Giang trở thành một trong mười địa phương có nền công nghiệp luyện kim, chế biến sâu khoáng sản đứng hàng đầu Việt Nam với nhà máy sản xuất gang và xỉ giầu Mangan lớn nhất Đông Nam Á. Khi đi vào sản xuất, cụm công nghiệp sẽ có doanh thu 3 nghìn tỷ đồng, tạo công ăn việc làm cho 2 nghìn lao động, hàng năm đóng góp trên 300 tỷ đồng vào ngân sách địa phương... Nhà máy này đã “ngủ đông” nhiều tháng nay, bất chấp sự sốt ruột của lãnh đạo tỉnh, nhưng gần đây chủ đầu tư của nó lại tiếp tục vẽ ra một loạt các dự án trong KCN Bình Vàng với viễn cảnh rất tơi sáng như: Nhà máy cốc hóa Tây Giang công suất 600 nghìn tấn/năm, tổng mức đầu tư trên 1,3 nghìn tỷ đồng, doanh thu trên 4,8 nghìn tỷ đồng; Nhà máy chì kim loại công suất 10 nghìn tấn/năm, tổng mức đầu tư trên 427 tỷ đồng, doanh thu 500 tỷ đồng và Nhà máy quặng vê viên Ngân Trường với công suất 300 nghìn tấn/năm, tổng mức đầu tư trên 686 tỷ đồng, doanh thu hàng năm trên 588 tỷ đồng...

Tại cuộc họp mới đây, Chủ tịch UBND tỉnh Đàm Văn Bông một lần nữa yêu cầu chủ đầu tư sớm có giải pháp đưa Nhà máy sản xuất FeroMangan và SilicoMangan vào hoạt động. Dù nhà máy có lớn nhất Đông Nam Á, nhưng cứ nằm im mãi thế cũng chẳng có ý nghĩa gì với tỉnh. Mong rằng, Công ty Cổ phần Mangan Việt Bắc hãy nói và hành động sao cho đáng mặt anh lớn!