Dồn lực đưa những vùng đất khó vươn mình

Nghị quyết Đại hội đại biểu Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 xác định: Phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số (DTTS) và miền núi là nhiệm vụ trọng tâm, xuyên suốt. Với tinh thần “không để ai bị bỏ lại phía sau”, Tuyên Quang đang dồn lực đưa những vùng đất khó vươn mình, tạo tiền đề vững chắc để đồng bào các dân tộc cùng nhịp bước vào kỷ nguyên mới.

“Cú hích” từ chính sách

Tuyên Quang là tỉnh miền núi, biên giới phía Bắc với 72% đồng bào dân tộc thiểu số sinh sống. Toàn tỉnh có 123/124 xã, phường thuộc vùng dân tộc thiểu số và miền núi; 17 xã biên giới; 3.802 thôn, tổ dân phố. Nhận thức rõ đặc thù này, Đảng bộ tỉnh luôn đặt công tác dân tộc ở vị trí chiến lược, xem đây là “chìa khóa” để thực hiện mục tiêu phát triển bền vững.

Cán bộ xã Thắng Mố hỗ trợ người dân xóa nhà tạm, nhà dột nát.

Giai đoạn 2021- 2025 vùng đồng bào dân tộc thiểu số đã được bố trí gần 3.000 tỷ đồng để đầu tư xây dựng 1.583 công trình hạ tầng các loại và gần 2.000 tỷ đồng để hỗ trợ phát triển sản xuất nông, lâm nghiệp. Tỉnh đã ban hành kịp thời các cơ chế, chính sách để triển khai cơ cấu lại ngành nông nghiệp gắn với xây dựng nông thôn mới vùng dân tộc thiểu số và miền núi theo hướng chuyển dịch tích cực, nông sản hàng hóa chủ lực, đặc sản được sản xuất theo tiêu chuẩn, quy chuẩn và gắn với thị trường.

Đầu năm 2026, gia đình bà Trần Thị Hiên, thôn Khuân Nhất, xã Hòa An là một trong 22 hộ dân được thụ hưởng dự án liên kết chăn nuôi ngựa sinh sản thuộc Chương trình mục tiêu quốc gia giảm nghèo bền vững. Dự án có tổng kinh phí trên 2,5 tỷ đồng, trong đó ngân sách Nhà nước hỗ trợ gần 1,9 tỷ đồng để cung ứng con giống và kỹ thuật.

Bà Hiên phấn khởi chia sẻ: “Trước đây gia đình khó khăn, muốn nuôi con gì lớn cũng không có vốn. Nay được Nhà nước hỗ trợ 3 con ngựa giống, lại được cán bộ hướng dẫn kỹ thuật chăm sóc bài bản, tôi và gia đình sẽ cố gắng chăm sóc đàn ngựa, phát triển kinh tế để sớm thoát nghèo”.

Sự thay đổi ở vùng cao Tuyên Quang không chỉ đến từ những chính sách đầu tư mà còn từ việc khơi dậy sức mạnh nội sinh. Dẫn chúng tôi đi trên con đường bê tông giữa những đồi chè đặc sản, ông Phạm Văn Minh, Tổ hợp tác Chè Thôn Cảy ở xã Minh Thanh cho biết: “Trước đây, bà con chỉ biết trồng ngô, trồng sắn, cái nghèo cứ bám riết, nhưng từ khi có Nghị quyết của tỉnh về cơ cấu lại ngành nông nghiệp, hỗ trợ cây giống và kỹ thuật nên bây giờ cuộc sống đã khác. Chè Thanh Trà đặc sản đã thành hàng hóa, khách du lịch nườm nượp kéo đến. Đời sống bà con khá lên rõ rệt”.

Xã Hòa An trao tặng ngựa giống cho hộ nghèo.

Hiệu quả của các chính sách đã hiện hữu bằng kết quả thực tế. Đến nay, 100% số xã có đường ô tô đến trung tâm; toàn tỉnh có 45 xã ra khỏi địa bàn đặc biệt khó khăn (gồm 27 xã khu vực III và 18 xã khu vực II). Cuối năm 2025, tỷ lệ hộ nghèo trong đồng bào DTTS giảm bình quân từ 4% trở lên. Đặc biệt, việc bảo tồn 22 di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đã trở thành động lực tăng trưởng kinh tế thông qua du lịch cộng đồng.

Chị Triệu Thị Lam Hạnh, Chủ nhiệm Câu lạc bộ hát Then, đàn Tính xã Tân Trào chia sẻ: “Chúng tôi tham gia câu lạc bộ không chỉ vì đam mê mà còn để giữ lại cái chữ, cái tiếng của dân tộc mình cho con cháu. Bây giờ các thôn đã có nhà văn hóa cộng đồng, chúng tôi có chỗ để sinh hoạt, tập luyện thường xuyên. Văn hóa chính là cái gốc để phát triển du lịch cộng đồng, giúp bà con có thêm thu nhập”.

Thu hẹp khoảng cách giữa các vùng  

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I nhấn mạnh việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức là người DTTS.  Tại các xã vùng khó, thành công của các chính sách ghi dấu ấn đậm nét của đội ngũ cán bộ, đảng viên là người DTTS (chiếm 58,26% tổng số đảng viên toàn tỉnh). Họ chính là những người “truyền lửa”, gương mẫu đi đầu trong các phong trào thi đua.

Tại xã Việt Lâm, anh Hà Ngọc Châm một đảng viên trẻ, vừa là cán bộ xã vừa là gương điển hình sản xuất giỏi. Mỗi năm từ sản xuất chè đặc sản, gia đình anh thu nhập hàng trăm triệu đồng, tạo việc làm ổn định và thời vụ cho 8 - 10 lao động tại địa phương. Anh Châm cho biết: “Muốn dân tin, mình phải làm trước. Mình áp dụng khoa học kỹ thuật vào chăn nuôi, trồng rừng thấy hiệu quả thì bà con mới làm theo. Đảng viên ở vùng cao phải là người thắp lửa cho các phong trào thi đua yêu nước”.

Người dân xã Tân Trào gìn giữ văn hóa truyền thống phát triển du lịch cộng đồng.

Dù diện mạo vùng cao đã có nhiều khởi sắc, song chặng đường phía trước vẫn còn nhiều thách thức. Tỷ lệ hộ nghèo vùng DTTS dù giảm nhưng vẫn còn cao so với mặt bằng chung cả nước. Kết cấu hạ tầng tại một số xã khu vực III vẫn cần được tiếp tục đầu tư mạnh mẽ hơn.

Bước vào nhiệm kỳ 2025-2030, Đảng bộ tỉnh Tuyên Quang xác định 3 trụ cột chiến lược cho vùng sâu, vùng xa đó là: Ưu tiên nguồn vốn cho đường giao thông liên xã, điện lưới và hạ tầng viễn thông, xóa bỏ các “điểm trắng” về sóng và điện. Chuyển mạnh kinh tế nông nghiệp truyền thống sang kinh tế lâm nghiệp bền vững và du lịch sinh thái, lịch sử; lấy doanh nghiệp và hợp tác xã làm đầu tàu để liên kết tiêu thụ sản phẩm cho bà con. Đẩy mạnh giáo dục, đào tạo nghề và chăm sóc sức khỏe cho đồng bào.

Theo lãnh đạo Sở Dân tộc và Tôn giáo nhận định: “Mục tiêu của tỉnh trong nhiệm kỳ mới không chỉ là giảm nghèo đơn thuần mà phải là giảm nghèo bền vững và làm giàu từ chính tiềm năng thế mạnh của địa phương. Mỗi dự án, mỗi chính sách đưa ra phải xuất phát từ nhu cầu thực tế của đồng bào, để mỗi người dân đều cảm nhận được thành quả của sự phát triển, từ đó từng bước thu hẹp khoảng cách giữa các vùng miền”.

Với sự đồng lòng của hệ thống chính trị và ý chí vươn lên mạnh mẽ của đồng bào, Tuyên Quang đang nỗ lực hoàn thành các mục tiêu đề ra. Những cung đường mới, những ngôi trường khang trang cùng nụ cười ấm no của người dân vùng cao chính là minh chứng cho một Tuyên Quang đang vững bước tiến vào kỷ nguyên phát triển và hội nhập.

Lý Thu