Hướng tới Trung tâm chế biến lâm sản

Khi những cánh rừng Tuyên Quang bước vào mùa xuân, sắc xanh non trải dài trên khắp sườn đồi như đánh thức sức sống mới, cũng là lúc ngành lâm nghiệp của tỉnh khởi đầu một chu kỳ phát triển đầy kỳ vọng. Giữa nhịp chuyển mình ấy, Tuyên Quang - vùng đất giàu truyền thống trồng, chăm sóc và bảo vệ rừng - đang vươn lên mạnh mẽ, tận dụng lợi thế tài nguyên xanh để trở thành trung tâm chế biến lâm sản hàng đầu của cả nước. Những thành tựu nổi bật trong nhiệm kỳ 2020 - 2025 đã tạo nền tảng quan trọng, mở ra hướng đi bền vững cho kinh tế xanh và khẳng định vị thế “thủ phủ gỗ” mới của miền núi phía Bắc.

Tài nguyên xanh

Tuyên Quang đã ban hành nhiều nghị quyết, đề án nhằm phát huy tiềm năng rừng, từ đó kinh tế lâm nghiệp duy trì tăng trưởng ổn định. Tỷ lệ che phủ rừng đạt 62,2% (xếp thứ 3 cả nước). Mỗi năm toàn tỉnh trồng mới trên 15.000 ha, khai thác hơn 1,3 triệu m³ gỗ; giá trị sản xuất lâm ngahiệp tăng bình quân trên 9%/năm. Lâm nghiệp không chỉ bảo vệ môi trường mà còn tạo nguồn thu hiệu quả cho người dân, là nền tảng để phát triển công nghiệp chế biến gỗ.

Để nâng cao chất lượng gỗ rừng trồng, tỉnh tập trung cải thiện giống, đưa vào trồng thâm canh các loài gỗ có giá trị. Tại Công ty TNHH Lâm nghiệp Sơn Dương, hơn 2.000 ha rừng được luân canh giống phù hợp đất đai sau nhiều năm canh tác. Tại một số xã phía nam huyện Sơn Dương, việc chuyển đổi từ keo sang bạch đàn cho hiệu quả rõ rệt: sau 4,5 năm có thể khai thác 80 - 100 m3/ha, thị trường tiêu thụ tốt, giá trị kinh tế cao hơn.

Sản phẩm gỗ của Công ty CP Woodsland Tuyên Quang được công nhận Thương hiệu Quốc gia.

Tỉnh đẩy mạnh phát triển rừng gỗ lớn, hỗ trợ chuyển hóa rừng gỗ nhỏ sang gỗ lớn; đầu tư hệ thống vườn ươm công nghệ cao, chủ động nguồn giống. Hiện toàn tỉnh đã có 81.000 ha rừng gỗ lớn, bảo đảm nguồn nguyên liệu cho các cơ sở chế biến.
Cùng với nâng chất lượng rừng, Tuyên Quang thúc đẩy quản lý rừng theo tiêu chuẩn quốc tế. Đến năm 2025, tỉnh đã có hơn 89.094 lượt ha rừng được cấp chứng chỉ quản lý rừng bền vững, trong đó 84.654 ha đạt chứng chỉ FSC/PEFC - thuộc nhóm lớn nhất cả nước.

Phấn đấu thành Trung tâm chế biến gỗ của cả nước

Là “thủ phủ” rừng, Tuyên Quang thu hút nhiều doanh nghiệp chế biến gỗ quy mô lớn. Toàn tỉnh có hơn 500 cơ sở chế biến, trong đó 8 doanh nghiệp công suất 20.000 - 130.000 m3/năm. Sản phẩm gỗ như nội thất, ván ép, viên nén… đã xuất khẩu sang Mỹ, Nhật Bản, EU. Diện tích 89.000 ha FSC trở thành “hộ chiếu xanh” giúp gỗ Tuyên Quang thâm nhập thị trường quốc tế và tham gia thị trường tín chỉ carbon.

Ván sàn và đồ gỗ nội - ngoại thất của Công ty CP Woodsland Tuyên Quang được công nhận Thương hiệu Quốc gia. Tổng Giám đốc Vũ Hải Bằng cho biết Woodsland luôn gắn sản xuất với phát triển bền vững, sử dụng nguồn gỗ FSC, đầu tư công nghệ hiện đại, giảm phát thải, tái sử dụng nguyên liệu, sử dụng điện mặt trời, chuyển đổi xe nâng sang xe điện.

Những cánh rừng ở xã Hùng Đức.

Những giải pháp này không chỉ nâng chất lượng sản phẩm mà còn khẳng định giá trị bền vững của thương hiệu. Năm 2025, Công ty Woodsland tại Cụm công nghiệp Yên Sơn chế biến hơn 41.000 m3 gỗ, tạo việc làm cho khoảng 2.500 lao động, doanh thu đạt 2.000 tỷ đồng.

Công ty CP Giấy An Hòa vận hành nhà máy bột giấy và giấy lớn nhất Việt Nam. Từ năm 2019, sản phẩm giấy in viết cao cấp (độ trắng 76% ISO, định lượng 58 -70 gsm) được sản xuất nhờ hợp tác nghiên cứu giữa chuyên gia nước ngoài và đội ngũ kỹ thuật của Nhà máy, đáp ứng tiêu chuẩn thị trường châu Á và châu Âu. Công ty đang chuẩn bị ra mắt giấy phôi làm giấy nhớ, ống hút giấy an toàn thực phẩm.

Theo ông Hoàng Minh Sơn, Giám đốc sản xuất Công ty, mỗi năm đơn vị cần hơn 650.000 tấn dăm và gỗ, phần lớn thu mua trong tỉnh. Vì thế, vùng nguyên liệu ổn định, sản xuất theo chuỗi và trồng rừng bền vững là yếu tố quyết định giúp nhà máy duy trì công suất, giảm rủi ro thiếu nguyên liệu và chi phí vận chuyển xa.

Từ năm 2026, Tuyên Quang đặt mục tiêu duy trì tỷ lệ che phủ rừng 62,2%; trồng mới 50.000 ha; nâng diện tích rừng FSC lên 100.000 ha; tăng năng suất rừng trồng lên 22 m3/ha/năm; giá trị gỗ đạt 174 triệu đồng/ha (chu kỳ 7 năm) và 317 triệu đồng/ha (chu kỳ 10 năm). Tỉnh hướng tới xây dựng khu lâm nghiệp ứng dụng công nghệ cao, trở thành trung tâm chế biến gỗ lớn của cả nước, xứng đáng “thủ phủ gỗ FSC”.

Để đạt mục tiêu, tỉnh tăng cường cơ giới hóa trồng, chăm sóc, khai thác; ứng dụng công nghệ sinh học sản xuất giống keo lai mô, nâng năng suất 20 - 30%; nghiên cứu tham gia thị trường carbon để biến rừng thành “tài sản xanh”. Đồng thời, đào tạo nguồn nhân lực lâm nghiệp đáp ứng yêu cầu hiện đại, gắn phát triển rừng với chuyển đổi số, quản lý truy xuất nguồn gốc. Quan trọng hơn, doanh nghiệp tiếp tục đồng hành cùng người dân thông qua bao tiêu sản phẩm, hỗ trợ vốn, giống, kỹ thuật. Mối liên kết chặt chẽ giúp người dân yên tâm gắn bó với rừng, hình thành chuỗi giá trị lâm nghiệp bền vững.

Với tiềm năng, quyết tâm và hướng đi đúng đắn, lâm nghiệp Tuyên Quang đang đứng trước cơ hội bứt phá mạnh mẽ. Ngành không chỉ góp phần bảo vệ môi trường, phát triển kinh tế xanh mà còn tạo sinh kế ổn định cho hàng vạn hộ dân, giúp nhiều gia đình thoát nghèo, vươn lên khá giả, đưa Tuyên Quang trở thành điểm sáng của cả nước trong phát triển lâm nghiệp hiện đại.

Bài, ảnh: Trang Tâm