“Quả ngọt” từ quyết định chuyển đổi của lão nông U70

Giữa những triền đồi bạt ngàn của thôn 20, xã Thái Hòa, ông Tạ Quang Thái, người nông dân U70, vẫn miệt mài bên vườn cam V2 đang bước vào vụ thu hoạch đầu. Thành quả hôm nay là kết quả của một quá trình tìm tòi, chuyển đổi bền bỉ, là minh chứng cho tinh thần dám nghĩ, dám làm của người nông dân trong thời kỳ đổi mới.

Ông Tạ Quang Thái, thôn 20, xã Thái Hòa kiểm tra chất lượng cam V2 trong vườn cây đang vào độ thu hoạch.

Quyết định chuyển đổi

Sinh ra và lớn lên ở vùng nông thôn, ông Thái sớm quen với ruộng vườn. Những năm tháng tham gia quân đội (1980 - 1985) đã rèn cho ông tác phong kỷ luật, sự bền bỉ của người lính. Sau khi xuất ngũ, trở về công tác tại Công ty Lâm nghiệp Tân Phong, hơn 34 năm gắn bó với nghề lâm sinh tiếp tục giúp ông tích lũy vốn hiểu biết sâu về sinh lý cây trồng, thổ nhưỡng và kỹ thuật chăm sóc.

Năm 2015, khi nghỉ công tác, ông trở về với hơn 2 ha đất đồi của gia đình, tiếp tục trồng nhiều loại cây ăn quả khác nhau, trong đó có bưởi Diễn, cam Vinh là những loại cây ít rủi ro. Thế nhưng, càng gắn bó với vườn cây, ông càng nhận thấy hiệu quả kinh tế không còn ổn định, đầu ra bấp bênh, trong khi thị trường ngày càng đòi hỏi cao hơn về chất lượng và an toàn thực phẩm.

Năm 2022, thay vì chặt bỏ toàn bộ vườn cây cũ để trồng mới, ông Thái quyết định lựa chọn phương án ghép cải tạo, ghép giống cam V2 trên gốc bưởi Diễn. Toàn bộ quá trình từ khâu chọn mắt ghép đến chăm sóc, ông đều tự tay thực hiện. Theo ông, ghép bưởi Diễn sang cam V2 giúp cây sinh trưởng khỏe, bộ rễ phù hợp với thổ nhưỡng địa phương, đồng thời cho quả có kích cỡ đồng đều, mẫu mã đẹp, nhanh được thu hoạch hơn so với trồng mới hoàn toàn.

Song song với việc chuyển đổi giống, ông chủ động thay đổi phương thức canh tác. Thay vì chạy theo sản lượng, ông lựa chọn hướng chăm sóc hữu cơ, hạn chế tối đa phân bón hóa học. Gia đình sử dụng phân hữu cơ, phân nước sinh học, kết hợp với phân chuồng qua xử lý, vừa bảo đảm dinh dưỡng cho cây, vừa giữ độ bền cho đất.

Vượt qua rào cản công nghệ

Một trong những khó khăn lớn nhất với ông Thái là việc tiếp cận khoa học, công nghệ mới. Việc làm sao áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào sản xuất để nâng cao hiệu quả luôn là điều ông trăn trở. Ở độ tuổi này, việc tìm hiểu tài liệu trên mạng, học cách vận hành hệ thống tưới tự động là điều không hề dễ dàng.

Theo tính toán, chi phí phân bón cho toàn bộ 2 ha cam mỗi năm khoảng 50 triệu đồng. Công việc chăm sóc không quá vất vả, song vào những thời điểm bón phân, tỉa cành, gia đình thuê thêm lao động để bảo đảm đúng kỹ thuật và tiến độ, qua đó, tạo thêm việc làm, tăng thu nhập cho người dân trong thôn.

Sau gần ba năm kiên trì, vườn cam V2 của gia đình ông Thái bắt đầu cho thu hoạch. Những trái cam vàng đều, mẫu mã đẹp được thương lái vào tận vườn thu mua với giá khoảng 20.000 đồng/kg.

So với 1 ha cam Vinh, mô hình cam V2 cho thấy ưu thế rõ rệt về năng suất, chất lượng quả và tín hiệu thị trường. Năm 2025, thu nhập từ vườn cam của gia đình ông đạt hơn 500 triệu đồng/năm, nhất là trong bối cảnh người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến các sản phẩm sạch, an toàn.

Không giữ kinh nghiệm cho riêng mình, ông Thái sẵn sàng chia sẻ kỹ thuật ghép cải tạo và chăm sóc cam V2 theo hướng hữu cơ cho bà con trong thôn. Anh Nguyễn Văn Hùng, một hộ dân cùng thôn, cho biết sau khi được ông Thái hướng dẫn, gia đình anh đã mạnh dạn chuyển đổi hơn 0,5 ha vườn cam, bước đầu cho kết quả khả quan, thu nhập ổn định hơn trước.

Nhận xét về mô hình này, ông Nguyễn Văn Thọ, Chi hội trưởng Chi hội Nông dân thôn 20 chia sẻ: “Mô hình trồng cam V2 của ông Tạ Quang Thái là điển hình tiêu biểu trong phong trào nông dân làm kinh tế giỏi của thôn. Dù mới cho thu hoạch, nhưng quả đều, mẫu mã đẹp, đầu ra thuận lợi. Đây là cách làm để bà con trong thôn tham khảo, học theo”.

Theo đồng chí Ma Phúc Dự, Bí thư Đảng ủy xã Thái Hòa, cam hiện là cây trồng thế mạnh của xã với diện tích gần 40 ha. Việc người dân chủ động cải tạo vườn cây, chuyển đổi cơ câu cây trồng theo hướng hữu cơ, nâng cao chất lượng như mô hình của ông Thái là hướng đi phù hợp, góp phần phát triển nông nghiệp theo hướng bền vững.

Ở tuổi U70, mô hình kinh tế của ông Tạ Quang Thái từng bước khẳng định hiệu quả không chỉ bằng giá trị kinh tế mang lại, mà còn ở việc vườn cây sinh trưởng khỏe mạnh, sản phẩm được thị trường đón nhận. Từ một quyết định không dễ dàng, ông đã mở ra hướng phát triển mới cho nông nghiệp xã Thái Hòa theo hướng an toàn, hiệu quả và thân thiện với môi trường.

Bài, ảnh: như quỳnh