Thu hút đầu tư vào cụm công nghiệp

Tuyên Quang đang quy hoạch 40 cụm công nghiệp (CCN) với tổng diện tích 1.565 ha. Đến nay, đã thành lập 17 CCN, tổng diện tích trên 810 ha, thu hút được 43 dự án đăng ký đầu tư vào 9 CCN, tổng số vốn đăng ký đầu tư gần 8.200 tỷ đồng. Với tỷ lệ lấp đầy bình quân hiện đạt trên 52%, trong đó 6 CCN đang trong giai đoạn đầu tư. Dư địa thu hút đầu tư vào các CCN trên địa bàn tỉnh rất lớn nhưng còn nhiều “điểm nghẽn” cần các giải pháp căn cơ, lâu dài.

Tiềm năng lớn từ không gian phát triển mới

Theo số liệu của ngành Công thương, giai đoạn 2021 - 2025, tốc độ tăng trưởng bình quân giá trị tăng thêm của ngành công nghiệp tỉnh đạt gần 107%/năm. Năm 2025, giá trị sản xuất công nghiệp toàn tỉnh ước đạt hơn 33 nghìn tỷ đồng, tăng trên 16% so với năm trước, đóng góp quan trọng vào tăng trưởng GRDP và nguồn thu ngân sách địa phương.

Nghị quyết Đại hội Đảng bộ tỉnh lần thứ I, nhiệm kỳ 2025 - 2030 đặt mục tiêu tốc độ tăng tổng sản phẩm trên địa bàn bình quân giai đoạn 2026 - 2030 đạt 10,5%/năm. Theo đồng chí Phó Bí thư Tỉnh ủy, Chủ tịch UBND tỉnh Phan Huy Ngọc, phát triển công nghiệp, thu hút các doanh nghiệp vào đầu tư trên địa bàn tỉnh, nhất là tại các khu, CCN là động lực chính thúc đẩy tăng trưởng của tỉnh. Vì vậy, tỉnh đang tập trung nguồn lực đầu tư đồng bộ hạ tầng kỹ thuật, hạ tầng số và cải cách thủ tục hành chính để nâng cao sức cạnh tranh, tạo niềm tin cho doanh nghiệp khi đầu tư vào các CCN trên địa bàn.

Cụm công nghiệp Phúc Ứng có tỷ lệ lấp đầy doanh nghiệp đăng ký đầu tư gần 98%.

Thực tế cho thấy, sau sáp nhập địa giới hành chính, không gian phát triển công nghiệp của tỉnh được mở rộng, tạo điều kiện khai thác hiệu quả tiềm năng về đất đai, tài nguyên và lao động. Trong số 17 CCN đã thành lập, nhiều CCN thu hút doanh nghiệp trong các lĩnh vực chế biến nông, lâm sản; vật liệu xây dựng; dệt may; cơ khí và công nghiệp hỗ trợ. Một số CCN đạt tỷ lệ lấp đầy cao như Phúc Ứng (gần 97%), Thắng Quân (gần 88%), Minh Sơn 2 (100%).

Xác định những “điểm nghẽn”

Dù có sự tăng trưởng đều qua từng năm, dư địa phát triển các CCN và thu hút doanh nghiệp vào đầu tư lớn nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, vướng mắc trong phát triển các CCN trên địa bàn tỉnh.

Một trong những vấn đề lớn nhất hiện nay là hạ tầng kỹ thuật tại nhiều CCN chưa được đầu tư đồng bộ. Không ít CCN mới chỉ hoàn thiện một phần giao thông nội bộ, san nền, trong khi các hạng mục quan trọng như hệ thống xử lý nước thải tập trung, cấp thoát nước, phòng cháy, chữa cháy chưa được đầu tư hoặc còn thiếu. Đa số CCN đang hoạt động chưa có trạm xử lý nước thải tập trung, các doanh nghiệp phải tự đầu tư xử lý, tiềm ẩn nguy cơ về môi trường, làm giảm sức hấp dẫn đối với nhà đầu tư quy mô lớn và có yêu cầu cao.

Điển hình như CCN Km 38 thôn Tấn Xà Phìn, xã Nậm Dịch và CCN Tân Thành, xã Tân Thành. Các CCN này được thành lập lần lượt năm 2015 và 2017. Tuy nhiên đến nay, hạ tầng kỹ thuật vẫn chưa được đầu tư hạng mục nào và chưa có dự án thứ cấp đăng ký đầu tư. Hay ở CCN Phúc Ứng, xã Sơn Dương dù đã thu hút được 13 dự án, đạt tỷ lệ lấp đầy đất công gần 97%, nhưng hiện tại vẫn chưa xây dựng hệ thống xử lý nước thải tập trung; các dự án khi đầu tư vào cụm công nghiệp tự thực hiện thu gom, xử lý chất thải đảm bảo tiêu chuẩn, quy chuẩn về môi trường trước khi thải ra môi trường.

Ngoài ra, “điểm nghẽn” giải phóng mặt bằng vẫn kéo dài. Nguồn lực ngân sách địa phương hạn chế, trong khi cơ chế, chính sách khuyến khích đầu tư hạ tầng CCN chưa đủ mạnh để tạo sức hút lớn. Một số CCN chưa thuận lợi về giao thông, logistics, dẫn đến hiệu quả khai thác chưa cao. Vì vậy, trong số 17 CCN đã thành lập, phần lớn có tỷ lệ lấp đầy dưới 50%, thậm chí chưa thu hút được dự án thứ cấp đăng ký đầu tư.

Tháo gỡ nút thắt, tăng sức hút nhà đầu tư

Để khắc phục những hạn chế, tỉnh đã xác định tiếp tục ưu tiên nguồn lực đầu tư hoàn thiện hạ tầng CCN, nhất là giao thông nội bộ, cấp điện, cấp thoát nước, xử lý nước thải tập trung và các hạng mục bảo vệ môi trường. Đồng thời, đẩy mạnh cải cách hành chính, rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục, tạo môi trường đầu tư thông thoáng, minh bạch.

Định hướng của tỉnh cũng xác định kiên trì phát triển công nghiệp theo hướng xanh, bền vững, ưu tiên các dự án có công nghệ hiện đại, thân thiện với môi trường, sử dụng hiệu quả tài nguyên. Đây được xem là tiêu chí quan trọng khi lựa chọn dự án đầu tư vào các CCN trên địa bàn tỉnh trong thời gian tới.

Theo ông Saito Yasushi, Tổng Giám đốc Công ty TNHH EREX Việt Nam - doanh nghiệp đầu tư Nhà máy sinh khối tại Khu công nghiệp Long Bình An và Dự án điện sinh khối tại CCN Xuân Vân, việc tỉnh đồng hành cùng doanh nghiệp trong giải quyết thủ tục hành chính, tháo gỡ khó khăn, nhất là giải phóng mặt bằng đã tạo điều kiện thuận lợi để doanh nghiệp vào đầu tư. Điều này khẳng định sự quan tâm sâu sắc của tỉnh trong phát triển công nghiệp.

Tầm nhìn dài hạn, Tuyên Quang định hướng phát triển các CCN theo mô hình liên kết vùng, gắn với khu công nghiệp, khu đô thị và dịch vụ, hình thành các trung tâm sản xuất tập trung, từng bước nâng cao vị thế của ngành công nghiệp trong cơ cấu kinh tế.

Trong bối cảnh dư địa phát triển khu công nghiệp tập trung không còn nhiều, việc phát huy hiệu quả các CCN có ý nghĩa quyết định đối với mục tiêu tăng trưởng của tỉnh. Hoàn thiện hạ tầng, tháo gỡ các điểm nghẽn, lựa chọn các dự án có chất lượng sẽ đưa các CCN ở Tuyên Quang thực sự thu hút doanh nghiệp vào đầu tư, góp phần từng bước xây dựng tỉnh thành trung tâm chế biến lâm sản, nông sản của vùng trung du và miền núi Bắc Bộ.

          Bài, ảnh: Lương Hà