Phát triển hợp tác xã đa ngành, đa dịch vụ

Không bó hẹp trong một lĩnh vực, nhiều hợp tác xã (HTX) trên địa bàn tỉnh đang chủ động mở rộng ngành nghề, phát triển thêm dịch vụ, liên kết với doanh nghiệp để tạo việc làm, tăng thu nhập cho thành viên. Thực tế cho thấy, đa ngành, đa dịch vụ đang mở thêm hướng đi để kinh tế tập thể thích ứng với thị trường, nâng cao hiệu quả hoạt động.  

Liên kết để đa dạng

Ở HTX Nông lâm nghiệp Tam Đa, xã Phú Lương, câu chuyện đa ngành, đa dịch vụ được thể hiện rõ. Từ sản xuất nông nghiệp, HTX đã mở rộng sang gia công linh kiện điện tử, tạo thêm việc làm cho lao động địa phương.

Giám đốc HTX Trần Thanh Hải cho biết, HTX hiện vừa làm dịch vụ 60 ha mía liên kết với Công ty cổ phần Mía đường Sơn Dương, vừa gia công linh kiện điện tử. Theo ông Hải, phát triển đa dạng các mảng dịch vụ là vấn đề sống còn. “Nếu không tiếp cận với việc mới thì HTX sẽ không thể phát triển được”, ông Hải chia sẻ.

Năm 2022, các thành viên HTX góp trên 2 tỷ đồng xây dựng nhà xưởng, làm vốn quay vòng sản xuất. Có thời điểm, hoạt động của HTX tạo việc làm cho khoảng 400 lao công linh kiện điện tử tạo việc làm cho khoảng 300 lao động. HTX tiếp tục đầu tư nhà xưởng, máy móc để liên kết với doanh nghiệp lắp ráp đồ chơi bằng nhựa xuất khẩu.

Dây chuyền sản xuất tương ớt của HTX Thảo mộc Việt, xã Hàm Yên

Năm 2019, HTX Thảo mộc Việt chuyển hướng sang trồng, chế biến sâu các loại trà thảo dược có thế mạnh tại địa phương như đinh lăng, cà gai leo, giảo cổ lam, xạ đen, cỏ ngọt... HTX đầu tư dây chuyền chế biến, xây dựng vùng nguyên liệu 5 ha, bao tiêu sản phẩm cho xã viên và người dân. Hoạt động sản xuất tạo việc làm cho 5 lao động cùng hàng chục hộ liên kết; 3 sản phẩm được chứng nhận OCOP 3 sao.

Không dừng ở trà thảo mộc, HTX từng bước đa dạng hoạt động, mở rộng liên kết với nông dân. Năm 2024, HTX liên kết trồng, bao tiêu ớt. Khi Giám đốc HTX Lương Văn Tuyên lựa chọn chế biến sâu thay vì bán nguyên liệu thô. Cùng đối tác, anh thành lập Công ty TNHH Thảo mộc xanh Tuyên Quang, sản xuất tương ớt lên men, tương cà, tương ớt truyền thống. Sản phẩm đang cung cấp cho thị trường Thành phố Hồ Chí Minh, Hà Nội, Đà Nẵng và hướng đến xuất khẩu.

Mở rộng để tăng sức cạnh tranh

Khu vực kinh tế tập thể trên địa bàn tỉnh tiếp tục duy trì đà phát triển. Toàn tỉnh hiện có 1.684 HTX với 37.713 thành viên, tổng vốn điều lệ đăng ký gần 4.698 tỷ đồng; tạo việc làm thường xuyên cho 8.050 lao động, thu nhập bình quân khoảng 71 triệu đồng/người/ năm. Doanh thu bình quân ước đạt 2,171 tỷ đồng/HTX/năm.

Nông nghiệp vẫn là lĩnh vực nòng cốt với 849 HTX. Trong đó, 70 HTX ứng dụng công nghệ cao; 139 HTX có sản phẩm OCOP với 219 sản phẩm đạt từ 3 sao trở lên; 57 HTX áp dụng tiêu chuẩn VietGAP, hữu cơ. Cùng với tổ chức sản xuất, nhiều HTX đã mở rộng sang cung ứng dịch vụ đầu vào, chế biến, tiêu thụ, xúc tiến thương mại và liên kết với doanh nghiệp. Theo khảo sát của Liên minh HTX tỉnh, khoảng 30% HTX hoạt động khá, tốt, là những đơn vị năng động, chủ động tìm kiếm ngành nghề mới và thích ứng với thị trường.

Phó Chủ tịch Liên minh HTX tỉnh Lê Văn Công cho rằng, Luật HTX năm 2023 cùng các chính sách hỗ trợ đã tạo điều kiện để HTX ứng dụng khoa học - công nghệ, nâng cao năng lực quản trị và phát triển sản xuất, qua đó mở rộng theo hướng đa nghề, đa lĩnh vực. Theo ông Công, đa ngành, đa dịch vụ là hướng đi phù hợp, nhưng HTX phải căn cứ lợi thế, năng lực và nhu cầu thị trường, tránh đầu tư dàn trải.

Từ đầu năm đến nay, tỉnh đã hỗ trợ thành lập mới 28 HTX; hỗ trợ 36 HTX xúc tiến thương mại với tổng kinh phí trên 2,5 tỷ đồng. Đến ngày 30- 6-2026, dư nợ cho vay khu vực kinh tế tập thể đạt 215 tỷ đồng với 100 HTX.

“Phát triển đa ngành, đa dịch vụ không phải là làm nhiều nghề, mà là lựa chọn thêm những hướng đi phù hợp để khai thác tốt nguồn lực, tạo việc làm, tăng thu nhập và nâng sức cạnh tranh”, ông Nguyễn Văn Công nhấn mạnh.

Bài, ảnh: TRANG TÂM