Cơ hội phát triển kinh tế số

Từ những chiếc đèn được làm bằng khung tre, giấy màu và đôi bàn tay khéo léo của người dân cách đây hơn 20 năm, Lễ hội Thành Tuyên đã trở thành một thương hiệu văn hóa đặc sắc. Cùng với thời gian, giá trị của lễ hội không chỉ nằm trên những tuyến phố, khi những mô hình đèn, những đoàn rước và câu chuyện văn hóa được đưa lên TikTok, Facebook, YouTube... Lễ hội đang bước vào một không gian mới - không gian số, nơi mỗi hình ảnh, mỗi câu chuyện có thể trở thành một “đại sứ” quảng bá du lịch, sản phẩm và con người Tuyên Quang, mở thêm những dòng chảy mới cho kinh tế địa phương.

Khi lễ hội có một đời sống mới

Điều làm nên sức hấp dẫn của Lễ hội Thành Tuyên không chỉ là quy mô của những mô hình đèn Trung thu. Đó còn là cách cộng đồng cùng tham gia tạo nên lễ hội.

Nếu trước đây sức lan tỏa của lễ hội phụ thuộc nhiều vào báo chí, truyền hình và lượng khách trực tiếp, thì ngày nay mỗi người tham dự đều có thể trở thành một “kênh truyền thông”. Chỉ cần một chiếc điện thoại thông minh đã đưa hình ảnh Thành Tuyên đến những người chưa từng đặt chân đến Tuyên Quang.

Màn rước diễu các mô hình đã thu hút đông đảo người làm nội dung trên các nền tảng mạng xã hội trong và ngoài tỉnh đến thực hiện và chia sẻ. Ảnh: Quốc Việt

Chị Đặng Thị Thu Hường, chủ xưởng Hường Sang cho biết: Khi Lễ hội Thành Tuyên dần được nâng cấp, mỗi công đoạn sáng tạo mô hình đều được những người thợ khéo tay trong xưởng quay video, chia sẻ lên các nền tảng mạng xã hội. Từ chính những video này, phong trào “chơi” mô hình mùa lễ hội lan rộng, không chỉ ở Tuyên Quang, mà đến nhiều tỉnh thành phố khác trong cả nước. Thông qua mạng xã hội, mỗi năm chị đều bán và cho thuê được cả trăm mô hình.

Anna Luyến - một trong những nhà sáng tạo nội dung số đầu tiên của tỉnh đã có hàng trăm video, bài viết giới thiệu về Lễ hội Thành Tuyên trên các tài khoản cá nhân của mình. Từ những thông tin chị chia sẻ, khách du lịch không chỉ có thêm một kênh để hiểu thêm về ý nghĩa, giá trị của lễ hội, mà còn thông qua đó được chị hướng dẫn cách đặt phòng nghỉ, chỗ ăn và giới thiệu thêm nhiều điểm đến hấp dẫn của Tuyên Quang.

Lễ hội Thành Tuyên không chỉ là một sự kiện văn hóa diễn ra tại một địa phương mà còn trở thành một nguồn tài nguyên nội dung trên không gian mạng. Các sản phẩm du lịch, lễ hội vì thế có thêm một đời sống mới.

Người dân trở thành nhà sáng tạo nội dung số

Không chỉ Lễ hội Thành Tuyên, các hoạt động lễ hội, các điểm du lịch ở Tuyên Quang đang dần trở nên phổ biến hơn với khách thập phương nhờ sức mạnh của công nghệ số.

Tại Làng sáng tạo nội dung số Lâm Bình, nơi có hơn 50 nhà sáng tạo nội dung “bản địa” đang kể câu chuyện về nhịp sống thường nhật mỗi ngày, những địa danh du lịch địa phương trở nên gần gũi hơn, phổ biến hơn. Chị Lý Thị Ca, một người sáng tạo nội dung số ở thôn Khau Cau, xã Lâm Bình chính là một trong những người khởi đầu phong trào sáng tạo nội dung số ở đây. Từ Lễ hội Lồng tông, chợ phiên, đến các điểm đến hấp dẫn như Khuổi Nhi, Làng văn hóa du lịch Nà Tông… mỗi video chị up lên Youtube lại nhận được hàng ngàn tương tác, chia sẻ.

Việc kiếm tiền từ những nội dung này cũng khá dễ dàng với Lý Thị Ca nói riêng và người dân ở Khau Cau nói chung. Theo thống kê của xã, năm 2024, tổng doanh thu từ các kênh nội dung số đạt khoảng 41,5 tỷ đồng, nộp ngân sách gần 966 triệu đồng; năm 2025 đạt khoảng 40,7 tỷ đồng với gần 897 triệu đồng tiền thuế. Dự báo năm 2026, doanh thu từ các nền tảng số sẽ tăng lên gấp 1,5 lần.

Đêm phố cổ Đồng Văn cũng là sản phẩm du lịch độc đáo phát triển nhờ sức nóng của mạng xã hội, thông qua các video của Sùng Mạnh Hùng - một người làm du lịch tự phát tại địa phương. Các kênh mạng xã hội của Sùng Mạnh Hùng cũng thu hút hàng trăm nghìn lượt theo dõi, thành “cầu nối” truyền tải hình ảnh du lịch vùng cao với du khách. Nhiều khách du lịch chọn đến Đồng Văn, nhờ biết trước các video của Sùng Mạnh Hùng trên các kênh mạng xã hội.

Tuyên Quang sở hữu một kho tàng đồ sộ về di sản, lễ hội và các điểm đến sau sáp nhập. Cùng với sự phát triển của công nghệ số, kho tàng này đang đến gần với du khách thập phương nhanh, dễ dàng và thuận lợi hơn bao giờ hết. Từ một chiếc đèn Trung thu, mở ra câu chuyện về một điểm đến. Từ một video về lễ hội, du khách có thể tìm kiếm thông tin về nơi lưu trú. Từ một bài đăng về món ăn địa phương, người xem có thể tìm đến nền ẩm thực của cả một vùng. Và từ những trải nghiệm được chia sẻ trên mạng, một người chưa từng biết đến Tuyên Quang có thể hình thành mong muốn “phải trải nghiệm ít nhất một lần trong đời”.

Thực hiện Đề án Phát triển du lịch Việt Nam thành ngành kinh tế mũi nhọn trong kỷ nguyên mới, trong đó chuyển đổi số được xác định là một trong những động lực đột phá để đổi mới phương thức quản trị và đưa du lịch tăng trưởng nhanh, hiệu quả, bền vững, Tuyên Quang cũng đang đồng bộ các giải pháp đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn của địa phương. Theo Sở Văn hóa, Thể thao và Du lịch, giai đoạn 2026-2030, tầm nhìn đến 2050, tỉnh tập trung đẩy mạnh chuyển đổi số toàn diện, tăng cường nghiên cứu, ứng dụng khoa học - công nghệ và đổi mới sáng tạo trong hoạt động phát triển du lịch.

Xây dựng và vận hành nền tảng quản trị điểm đến du lịch thông minh; đồng bộ hóa cơ sở dữ liệu du lịch, kết nối với hệ thống cơ sở dữ liệu quốc gia; tăng cường ứng dụng công nghệ số trong quản lý khách du lịch, cơ sở lưu trú, giá dịch vụ, thống kê du lịch, cấp phép và thanh tra, kiểm tra, từ đó, kịp thời trong công tác dự báo thị trường và điều hành hoạt động du lịch. Nâng cấp và vận hành Cổng thông tin du lịch tỉnh theo hướng đa ngôn ngữ, Xây dựng hệ sinh thái du lịch thông minh, bản đồ du lịch số, lịch lễ hội số hóa, các tour trải nghiệm thực tế ảo.

Đồng thời, nghiên cứu triển khai thí điểm thuyết minh tự động bằng trí tuệ nhân tạo tại một số bảo tàng, di tích và điểm tham quan có điều kiện phù hợp, bảo đảm hiệu quả và tiết kiệm chi phí. Mở rộng ứng dụng hệ thống đặt dịch vụ và thanh toán điện tử; triển khai các ứng dụng hỗ trợ du khách tại những khu, điểm du lịch trọng điểm. Ứng dụng công nghệ thực tế ảo, số hóa tư liệu và di sản nhằm nâng cao chất lượng trải nghiệm, giáo dục truyền thống và quảng bá hình ảnh.

Các ngành, địa phương cũng sẽ hỗ trợ cộng đồng, hợp tác xã và doanh nghiệp nhỏ trong chuyển đổi số, quảng bá trực tuyến và quản trị hoạt động kinh doanh; từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch thông minh toàn diện, kết nối đồng bộ dữ liệu từ điểm đến, cơ sở lưu trú, dịch vụ đến hạ tầng giao thông gắn với phát triển kinh tế số, nâng cao chất lượng dịch vụ và năng lực cạnh tranh của du lịch tỉnh.

Công nghệ đang biến mọi tiềm năng, thế mạnh trở thành cơ hội trên nền tảng số. Khi mỗi người dân trở thành một “đại sứ” kể chuyện quê hương, mỗi sản phẩm văn hóa trở thành một nội dung số, di sản không chỉ được gìn giữ mà còn tạo thêm giá trị kinh tế. Đây cũng là hướng đi để Tuyên Quang phát huy tài nguyên bản địa, thúc đẩy chuyển đổi số, đưa du lịch trở thành ngành kinh tế mũi nhọn trong giai đoạn mới n