Luật mới mở đường để doanh nghiệp nhỏ và vừa lớn mạnh

18:39, 21/11/2026

Được Quốc hội thông qua ngày 20-11, Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa được kỳ vọng tạo thêm động lực cho khu vực doanh nghiệp chiếm tỷ trọng lớn trong nền kinh tế. Những điểm mới của Luật sẽ mở ra cơ hội tăng trưởng ra sao, tháo gỡ nút thắt nào và cần những giải pháp gì để chính sách thực sự đi vào cuộc sống?

Xung quanh vấn đề này, phóng viên Báo Hànộimới đã có cuộc trao đổi với TS Mạc Quốc Anh, Phó Chủ tịch kiêm Tổng Thư ký Hiệp hội Doanh nghiệp nhỏ và vừa thành phố Hà Nội (HANOISME).

Sản xuất linh kiện máy tự động tại Công ty cổ phần Công nghệ thiết bị Tân Phát (phường Thanh Liệt). Ảnh: Đỗ Tâm

- Ông đánh giá thế nào về ý nghĩa của việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa? Đâu là điểm mới có tính đột phá, thể hiện sự thay đổi trong tư duy xây dựng chính sách phát triển doanh nghiệp?

- Việc Quốc hội thông qua Luật Phát triển doanh nghiệp nhỏ và vừa là bước tiến quan trọng, tạo điều kiện để doanh nghiệp tích lũy nguồn lực và lớn mạnh. Với doanh nghiệp Hà Nội, yêu cầu đặt ra rất cụ thể: Có vốn để thực hiện đơn hàng, có mặt bằng ổn định, có công nghệ phù hợp và có cơ hội tham gia thị trường.

Điểm mới là lấy sự trưởng thành của doanh nghiệp làm mục tiêu, hỗ trợ theo từng giai đoạn, từ cơ sở kinh doanh chuyển thành doanh nghiệp đến doanh nghiệp siêu nhỏ, nhỏ vươn lên quy mô cao hơn và tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị.

Các điểm nghẽn của doanh nghiệp thường liên quan với nhau. Thiếu vốn khiến doanh nghiệp chậm đổi mới máy móc; năng suất thấp làm giảm khả năng cạnh tranh; đơn hàng thiếu ổn định lại khiến ngân hàng khó đánh giá khả năng trả nợ. Bởi vậy, chính sách vốn phải kết nối với công nghệ, quản trị, mặt bằng và đầu ra. Khi những điều kiện này cùng được cải thiện, doanh nghiệp mới có cơ sở đầu tư dài hạn.

Hoạt động sản xuất tại Cụm công nghiệp Dương Liễu (Hà Nội). Ảnh: MT

- So với chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa trước đây, Luật lần này có những đổi mới gì trong phương thức hỗ trợ và phân bổ nguồn lực? Những thay đổi đó mang lại cơ hội gì cho doanh nghiệp?

- Luật mới kế thừa nền tảng của Luật Hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa năm 2017, đồng thời đa dạng hóa công cụ. Đáng chú ý là phiếu hỗ trợ (voucher), giúp doanh nghiệp đủ điều kiện chọn hàng hóa, dịch vụ, giải pháp trong phạm vi, thời hạn và mức hỗ trợ; thanh toán gắn với kết quả. Ngân sách còn hỗ trợ qua đặt hàng, giao nhiệm vụ, triển khai trực tiếp hoặc đấu thầu.

Theo tôi, ngân sách nên dẫn dắt, kết nối với vốn doanh nghiệp, ngân hàng, quỹ đầu tư và tổ chức cung cấp dịch vụ. Cần quan tâm doanh nghiệp siêu nhỏ; công khai điều kiện chọn nhà cung cấp, kiểm soát giá và nghiệm thu thực chất.

Về tín dụng, doanh nghiệp nhỏ thường hạn chế tài sản bảo đảm nhưng có thể có đơn hàng tốt, dòng tiền ổn định. Luật khuyến khích tổ chức tín dụng xem xét phương án kinh doanh, doanh thu, dòng tiền, dữ liệu giao dịch; đồng thời đa dạng hóa tài sản bảo đảm như động sản, khoản phải thu, hàng tồn kho và quyền sở hữu trí tuệ. Với nhà cung ứng linh kiện, ngân hàng có thể xem xét hợp đồng đầu ra, lịch sử giao hàng, uy tín bên mua và lịch thanh toán để thiết kế khoản tài trợ phù hợp chu kỳ sản xuất, thu tiền.

Tuy nhiên, đây là căn cứ mở rộng thẩm định, không phải cam kết cấp vốn. Ngân hàng cần đánh giá dòng tiền, rủi ro; dữ liệu phải được xác thực, bảo mật; doanh nghiệp phải minh bạch sổ sách, tách bạch tài chính cá nhân với doanh nghiệp và chứng minh khả năng thu hồi công nợ. Cho vay vẫn phải bảo đảm an toàn tín dụng.

- Chính sách thuế, kế toán và chuyển đổi số có thể giúp doanh nghiệp nâng chất lượng tăng trưởng như thế nào?

- Với doanh nghiệp siêu nhỏ, mới thành lập, giảm chi phí đúng lúc có thể giúp duy trì nhân sự, mua nguyên liệu, hoàn thiện sản phẩm. Luật quy định nguyên tắc hỗ trợ thuế và dẫn chiếu pháp luật thuế; điều kiện, mức, thời gian hưởng ưu đãi thực hiện theo quy định tương ứng.

Doanh nghiệp cần được hướng dẫn rõ quyền lợi, điều kiện; có biểu mẫu, phần mềm kế toán phù hợp, giảm kê khai lặp lại. Doanh nghiệp chưa có thu nhập chịu thuế chưa cải thiện dòng tiền ngay từ ưu đãi thuế thu nhập doanh nghiệp; do đó cần kết hợp giảm chi phí tuân thủ, đào tạo, công nghệ và vốn.

Về chuyển đổi số, doanh nghiệp nên bắt đầu từ khâu đo được hiệu quả như quản lý đơn hàng, tồn kho, chất lượng, khách hàng, công nợ; sau đó chuẩn hóa dữ liệu, tự động hóa và ứng dụng trí tuệ nhân tạo phù hợp. Hỗ trợ công nghệ phải đi cùng đào tạo.

- Luật có những chính sách mới về hỗ trợ tiếp cận mặt bằng và mở rộng cơ hội tham gia mua sắm công. Đặc biệt, các gói thầu xây lắp, mua sắm hàng hóa và gói thầu hỗn hợp sử dụng ngân sách có giá không quá 20 tỷ đồng được dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia. Theo ông, những chính sách này mở ra cơ hội gì cho doanh nghiệp sản xuất, công nghiệp hỗ trợ và làng nghề tại Hà Nội?

- Tôi thấy ba cơ hội: Ổn định điều kiện sản xuất, nâng chất lượng và mở rộng đầu ra. Doanh nghiệp nhỏ và vừa được hỗ trợ giảm tối thiểu 30% tiền thuê lại đất trong 5 năm đầu kể từ ngày ký hợp đồng với chủ đầu tư kinh doanh hạ tầng khu công nghiệp, cụm công nghiệp, cơ sở ươm tạo thuộc diện hỗ trợ; đồng thời được ưu tiên tiếp cận thuê nhà, đất là tài sản công chưa sử dụng hoặc không sử dụng tại địa phương. Cần công khai quỹ đất, mặt bằng, giá thuê; khấu trừ khoản hỗ trợ vào tiền doanh nghiệp phải trả.

Về thị trường, Luật dành tối thiểu 20% tổng giá trị các gói thầu mua sắm từ ngân sách nhà nước trong kế hoạch lựa chọn nhà thầu hằng năm cho doanh nghiệp nhỏ và vừa tham gia, trừ gói thầu đấu thầu quốc tế. Cơ hội chỉ thành hợp đồng khi doanh nghiệp đáp ứng chất lượng, năng lực và tiến độ.

Doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ cần cải tiến quy trình, đo kiểm, tiêu chuẩn chất lượng và liên kết nhà cung ứng. Cơ sở làng nghề cần kết hợp kỹ năng truyền thống với thiết kế, quản trị, truy xuất nguồn gốc, bảo vệ thương hiệu. Hà Nội cần công khai kế hoạch mua sắm, nghiệm thu và thanh toán đúng hạn.

- Theo ông, đâu là những điều kiện quan trọng nhất để các chính sách của Luật sớm đi vào thực tiễn và HANOISME sẽ hỗ trợ hội viên ra sao?

- Doanh nghiệp cần biết chính sách, hiểu điều kiện, chuẩn bị hồ sơ, nhận và sử dụng hỗ trợ. Luật có hiệu lực từ ngày 1-7-2027, vì vậy cần sớm hoàn thiện hướng dẫn, bố trí nguồn lực, tập huấn đội ngũ.

Chính sách phải công khai đối tượng, hồ sơ, mức hỗ trợ, nơi tiếp nhận, thời hạn xử lý; khai thác dữ liệu sẵn có, giảm chứng minh lặp lại và có đầu mối theo dõi.

Khi doanh nghiệp chưa đủ điều kiện, cần giải thích và hướng dẫn cụ thể. Hiệu quả đánh giá qua thời gian giải quyết, tỷ lệ hồ sơ được hỗ trợ, chi phí giảm, kết quả kinh doanh. Cần kiểm soát việc chia tách doanh nghiệp để hưởng ưu đãi, kê khống chi phí, liên kết nâng giá dịch vụ.

HANOISME ưu tiên bốn việc: Phổ biến chính sách bằng tài liệu hỏi đáp; tư vấn hồ sơ, quản trị; kết nối doanh nghiệp với ngân hàng, chuyên gia, nhà cung cấp công nghệ và đối tác; tiếp nhận phản ánh để kiến nghị cơ quan chức năng.

Trong 3-5 năm tới, tôi kỳ vọng Luật tạo niềm tin để doanh nghiệp mạnh dạn đầu tư, mở rộng sản xuất, nâng năng suất và chất lượng việc làm; hình thành cộng đồng doanh nghiệp nhỏ và vừa minh bạch hơn, có năng lực cạnh tranh và vị trí vững hơn trong chuỗi cung ứng. Mục tiêu là giúp doanh nghiệp lớn lên bằng năng suất, chất lượng và chữ tín.

- Trân trọng cảm ơn ông!

Theo Báo Hà Nội Mới Xem link nguồn

Ý kiến bạn đọc


Cùng chuyên mục
Trang trại bò sữa công nghệ cao Hà Giang tiếp nhận 200 con bò sữa đầu tiên
Ngày 20-11, Công ty TNHH Trang trại bò sữa công nghệ cao Hà Giang tổ chức tiếp nhận 200 con bò sữa đầu tiên tại trang trại thuộc Tổ dân phố 1 - Phong Quang, phường Hà Giang 2.
20/11/2026
Bảng giá tính thuế tài nguyên mới
UBND tỉnh Tuyên Quang vừa ban hành Quyết định quy định Bảng giá tính thuế tài nguyên trên địa bàn tỉnh, thay thế các quy định trước đó.
20/11/2026
Giá vàng thế giới giảm gần 100 USD/ounce
Sáng 20-11, giá vàng trong nước tiếp tục giảm so với phiên giao dịch trước, trong khi giá vàng thế giới giảm gần 100 USD/ounce.
20/11/2026
Hóa đơn, thuế và vấn đề doanh nghiệp cần lưu ý
Thực tế cho thấy, không ít doanh nghiệp còn lúng túng trước những giao dịch có nhiều bên tham gia, quy trình đối soát phức tạp, tiềm ẩn nguy cơ sai sót trong thực hiện nghĩa vụ thuế.
20/11/2026