Thắng Mố xây dựng vùng mật ong bạc hà

Từ nguồn vốn các Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế – xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi, giảm nghèo bền vững, xã Thắng Mố hỗ trợ người dân phát triển nghề nuôi ong lấy mật bạc hà. Đến nay, toàn xã có 415 hộ ở 15 thôn tham gia nuôi, với tổng đàn 1.834 tổ ong, góp phần giúp nhiều gia đình thoát nghèo, từng bước hình thành vùng sản xuất hàng hóa.

Đánh thức lợi thế

Thắng Mố là xã vùng biên còn nhiều khó khăn, đất canh tác ít, chủ yếu là núi đá vôi. Thế nhưng, mỗi năm, từ tháng 10 đến tháng 1 năm sau, hoa bạc hà dại nở rộ trên các triền núi đá, cho nguồn mật tự nhiên sánh đặc, màu vàng chanh ánh xanh, hương thơm thanh mát.

Nắm bắt lợi thế này, cấp ủy, chính quyền xã lồng ghép nguồn vốn từ các chương trình mục tiêu quốc gia để hỗ trợ người dân chuyển đổi sinh kế, nhân rộng mô hình nuôi ong lấy mật. Nhiều hộ nghèo được hỗ trợ ong giống, tập huấn kỹ thuật và dần có thu nhập ổn định từ nghề mới.

Người dân thôn Hồng Ngài kiểm tra, chăm sóc đàn ong lấy mật trong vụ hoa bạc hà.

Tại thôn Hồng Ngài từng là một trong những thôn khó khăn nhất xã. Nói đến chuyện vươn lên thoát nghèo ở đây, người dân thường nhắc đến gia đình bà Sính Thị Giàng.

Năm 2023, gia đình bà Giàng được hỗ trợ 20 tổ ong giống từ nguồn vốn Chương trình mục tiêu quốc gia. Được cán bộ kỹ thuật của xã hướng dẫn cách kiểm tra chúa, tách đàn, phòng bệnh thối ấu trùng vào mùa lạnh, bà nhanh chóng nắm vững kỹ thuật nuôi.

Nhờ chịu khó chăm sóc, đến nay gia đình bà Giàng đã nhân đàn lên khoảng 80 tổ, gấp 4 lần so với ban đầu. Mỗi vụ hoa bạc hà, đàn ong cho thu hoạch lượng mật khá, mang lại nguồn thu hàng chục triệu đồng mỗi năm.

Nghề nuôi ong lấy mật mở ra hướng sinh kế hiệu quả, giúp nhiều hộ dân Thắng Mố nâng cao thu nhập và vươn lên thoát nghèo bền vững.

Bà Giàng chia sẻ: “Trước đây gia đình tôi chỉ biết làm nương ngô, thu nhập chẳng được bao nhiêu. Từ ngày được xã hỗ trợ ong giống, cán bộ hướng dẫn cách chăm sóc, phòng bệnh cho ong, mỗi vụ hoa bạc hà nhà tôi có thêm khoản thu đều đặn để lo cho các con ăn học. Thời gian tới, tôi sẽ tiếp tục giữ đàn ong khỏe, quay mật đúng độ chín, không pha tạp để bà con và khách hàng tin dùng mật bạc hà của Thắng Mố”.

Cách nhà bà Giàng không xa, gia đình anh Mua Mí Chá hiện duy trì 30 đàn ong khỏe. Anh Chá cho biết, trước đây gia đình chỉ trông vào ngô trồng trên nương đá, năm nào hạn hán là thiếu ăn giáp hạt. Từ khi được vận động nuôi ong lấy mật bạc hà theo định hướng của xã, anh nhận thấy loài hoa dại mọc đầy trên đá mang lại giá trị kinh tế đáng kể. Nuôi ong không tốn nhiều diện tích đất, vốn đầu tư ít nhưng hiệu quả cao hơn nhiều lần so với trồng ngô, lúa nương.

Anh Mua Mí Chá (bên phải) kiểm tra đàn ong của gia đình.

Chuẩn hóa quy trình, giữ uy tín sản phẩm

Toàn xã Thắng Mố hiện có 415 hộ ở 15 thôn tham gia nuôi, với tổng đàn 1.834 tổ ong. Theo lãnh đạo xã Thắng Mố, mở rộng tổng đàn mới là bước đầu, yếu tố quyết định để mật ong bạc hà Thắng Mố đứng vững trên thị trường là chất lượng và thương hiệu. Để thay đổi tập quán nuôi ong thả nổi, khai thác tự nhiên, thời gian qua, cán bộ chuyên môn về kinh tế của xã đã tổ chức các đoàn công tác đến từng thôn, bản hướng dẫn kỹ thuật cho hộ nuôi.

Tại các hộ gia đình, cán bộ chuyên trách trực tiếp hướng dẫn cách vệ sinh cầu ong, thùng ong, tiêu độc khử trùng khu vực đặt tổ theo quy trình an toàn sinh học. Các hộ được khuyến khích theo dõi sát sức khỏe đàn ong và đàn gia súc, gia cầm để phát hiện sớm dịch bệnh. Đoàn công tác đồng thời phổ biến các quy định của pháp luật về chăn nuôi, thú y và an toàn vệ sinh thực phẩm.

Cán bộ xã Thắng Mố hướng dẫn người dân kỹ thuật tách đàn, giữ ấm và phòng chống dịch bệnh cho ong trong mùa đông.

Nội dung được chú trọng là hướng dẫn người dân sử dụng đúng Chỉ dẫn địa lý Mèo Vạc, góp phần phòng chống hàng giả, hàng kém chất lượng. Chính quyền xã phối hợp kiểm tra điều kiện môi trường xung quanh các điểm nuôi; nghiêm cấm sử dụng thuốc kháng sinh, cho ong ăn đường hoặc thức ăn bổ sung trong thời gian hoa nở rộ; giám sát các khâu quay mật, lọc thô, sơ chế, đóng chai và bảo quản.

Nhờ làm tốt công tác tuyên truyền, người dân hiểu rằng chỉ một hộ pha tạp mật hoặc khai thác mật non chưa đủ độ chín cũng ảnh hưởng đến uy tín chung của cả vùng nuôi ong. Giữ chất lượng mật nguyên chất dần trở thành ý thức tự giác của từng hộ.

Trong thời gian tới, xã Thắng Mố tiếp tục đẩy mạnh liên kết sản xuất, mở rộng quy mô gắn liền với chuỗi giá trị và xúc tiến thương mại. Việc tuân thủ nghiêm ngặt quy trình an toàn sinh học không chỉ giữ trọn hương vị tinh túy của nguồn mật hoa quý nơi cao nguyên đá, mà còn thắp sáng khát vọng vươn lên thoát nghèo, nâng tầm vị thế cho thương hiệu mật ong bạc hà địa phương. Khi nguồn mật tự nhiên được bảo vệ bền vững cùng trợ lực kịp thời từ các chương trình mục tiêu quốc gia, mô hình nuôi ong quy mô nông hộ ở Thắng Mố sẽ bứt phá thành vùng sản xuất hàng hóa tập trung, mang lại ấm no cho đồng bào vùng biên.

Bài, ảnh: Lý Thu