Phát triển kinh tế số ở Lâm Bình

Dưới những tán rừng già ở Lâm Bình, người nông dân vốn quen với nương rẫy nay trở thành các nhà sáng tạo nội dung số, sở hữu những kênh youtube, tiktok thu hút hàng triệu lượt theo dõi. Kinh tế số đang được định hướng, khuyến khích phát triển trở thành ngành nghề thực thụ, đem lại thu nhập khá và ổn định cho người dân.

Một góc “làng youtube” Khau Cau với những ngôi nhà mới khang trang.

Từ phát triển nóng, tự phát

Kinh tế số bắt đầu xuất hiện ở Lâm Bình từ năm 2018, 2019, phát triển mạnh giai đoạn dịch Covid-19 khi nhiều lao động trẻ trở về địa phương và chuyển hướng làm youtube. Từ 2021 đến nay, đây được xem là nghề “hot”, mang lại thu nhập từ vài chục đến hàng trăm triệu đồng/tháng cho nhiều hộ dân. Nhiều “làng youtuber” hình thành ở Khau Cau, Phiêng Mơ, Lũng Giềng…

Thôn Khau Cau là làng youtube nổi tiếng nhất trên địa bàn, xã Lâm Bình. Thôn hiện có 129 hộ, nhưng có thời điểm gần 50% số hộ dân coi làm youtube như một nghề mang lại thu nhập khá, giúp thay đổi cuộc sống. Một số kênh youtube thu hút cả triệu lượt view và thu nhập hàng trăm triệu đồng mỗi tháng như kênh của chị Lý Thị Ca.

Trưởng thôn Khau Ca, Đặng Tòn Sểnh chia sẻ: Năm 2020, trong thôn có khoảng 50 hộ làm youtube. Từ khi người dân làm youtube và có thu nhập khá, bộ mặt khu dân cư trong thôn cũng thay đổi nhiều với 6 hộ đã xây dựng được nhà mới khang trang, 6 hộ mua được xe ô tô cá nhân, 100% các hộ mua sắm trang thiết bị nội thất thiếu yếu cho gia đình như máy giặt, tủ lạnh, ti vi. Tuy nhiên, nhiều kênh phát triển tự phát, nội dung trùng lặp, thiếu chiến lược, dẫn tới sụt giảm lượng người xem. Vì vậy, số hộ còn duy trì kênh hiện chỉ khoảng 15 hộ.

Toàn xã Lâm Bình (sau sáp nhập) từng có trên 300 kênh youtube, tiktok. Hiện chỉ còn 65 kênh duy trì hoạt động, giảm khoảng 70%. Sự sàng lọc này phản ánh đúng quy luật thị trường và yêu cầu chuyên nghiệp hóa nội dung số.

Các kênh youtube ở Lâm Bình đang sản xuất các nội dung về đời sống, bản sắc văn hóa của người dân.

Xây dựng cơ chế quản lý, định hướng phát triển

Nội dung của các kênh youtube ở Lâm Bình chủ yếu xoay quanh đời sống thường ngày như: dựng nhà, nấu ăn, chăn nuôi, kỹ năng sinh tồn… Khi có quá nhiều kênh khai thác chung một mô-típ, người xem giảm hứng thú, đồng thời dễ tạo cảm giác cuộc sống người dân miền núi luôn thiếu thốn, không phản ánh đầy đủ sự đổi thay của địa phương.

Trước thực trạng một số kênh đăng tải nội dung chưa phản ánh đúng chính sách và đời sống người dân vùng cao, xã Lâm Bình đang song song khuyến khích phát triển và tăng cường quản lý theo quy định pháp luật. Đồng thời vận động thành lập Hội sáng tạo nội dung số để hỗ trợ nhau xây dựng kênh, định hướng nội dung phù hợp, tránh trùng lặp, lệch chuẩn; đồng thời phát huy vai trò lan tỏa giá trị văn hóa tốt đẹp.

Ngoài ra, xã đang nghiên cứu các cơ chế hỗ trợ phát triển kinh tế số; khuyến khích chủ kênh livestream, sản xuất video quảng bá cảnh quan, bản sắc văn hóa, đặc sản địa phương nhằm kích cầu du lịch, kết nối tiêu thụ sản phẩm và thu hút đầu tư. Tập trung triển khai phong trào “Bình dân học vụ số” với mục tiêu nâng cao kỹ năng sử dụng công nghệ thông tin cho người dân, đặc biệt là đồng bào dân tộc thiểu số; giúp người dân biết khai thác các ứng dụng số trong đời sống, sản xuất và thực hiện các thủ tục hành chính trên Cổng Dịch vụ công quốc gia.

Chủ tịch UBND xã Lâm Bình, Trương Văn Quang cho biết, cấp ủy, chính quyền coi phát triển kinh tế số là hướng đi quan trọng nhằm nâng cao hiệu quả quản lý, quảng bá hình ảnh và tăng thu nhập cho người dân. Xã khuyến khích ứng dụng công nghệ thông tin trong sản xuất, tiêu thụ nông sản, phát triển du lịch. Định hướng đoàn viên, hội viên và nhân dân phát triển các kênh Youtube, trở thành những nhà sáng tạo nội dung và thành lập các nhóm, hội để chia sẻ, hỗ trợ nhau trong quá trình xây dựng kênh, sản xuất nội dung phù hợp xu thế và đúng quy định pháp luật. Qua đó tạo thêm việc làm, tăng thu nhập ổn định cho nhân dân, đồng thời quảng bá văn hóa, ẩm thực, cảnh quan và sản phẩm địa phương.

Thống kê năm 2025 cho thấy kinh tế số đem lại doanh thu hơn khoảng 50 tỷ đồng, đóng góp trên 1,2 tỷ đồng vào ngân sách xã, chiếm hơn 30% tổng thu. Các youtuber, tiktoker còn tích cực tham gia hoạt động xã hội hóa: xây dựng hạ tầng nông thôn, hỗ trợ học sinh, hộ nghèo và các chương trình an sinh xã hội trên địa bàn.

Sự phát triển của kinh tế số ở Lâm Bình đang chuyển từ tự phát sang bài bản, bền vững. Khi chính quyền định hướng đúng và cộng đồng sáng tạo nội dung ngày càng chuyên nghiệp, kinh tế số trở thành một hướng đi phù hợp, mở ra cơ hội nâng cao thu nhập và quảng bá hình ảnh địa phương. Đây là động lực mới để Lâm Bình tiếp tục phát triển trong thời kỳ chuyển đổi số.

 Bài, ảnh: Duy Tuấn