Cán Tỷ vượt khó xây dựng nông thôn mới

Là xã biên giới vùng đặc biệt khó khăn của tỉnh, Cán Tỷ đang từng bước chuyển mình trong xây dựng nông thôn mới (NTM), bắt đầu từ xây dựng nhà ở, chỉnh trang khu dân cư gắn với phát triển kinh tế. Những kết quả đạt được thể hiện sự đồng thuận của người dân và sự vào cuộc của cả hệ thống chính trị.

Những ngôi nhà mới khang trang ở xã Cán Tỷ được xây dựng từ nguồn hỗ trợ của Chương trình Mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững.

Động lực phát triển

Xã Cán Tỷ được hình thành trên cơ sở sáp nhập hai xã Cán Tỷ và Bát Đại Sơn, có diện tích tự nhiên hơn 85 km2, với đường biên dài 5,7 km. Toàn xã có 17 thôn, hơn 1.886 hộ với 9.824 nhân khẩu; trong đó có tới 1.213 hộ nghèo, chiếm 64,43%. Trước điều kiện kinh tế - xã hội còn nhiều khó khăn, cấp ủy, chính quyền xã xác định xây dựng NTM là nhiệm vụ trọng tâm, gắn với mục tiêu nâng cao đời sống Nhân dân.

Quá trình triển khai được thực hiện ưu tiên các tiêu chí sát với thực tế địa phương, trọng tâm là đầu tư, cải thiện hạ tầng giao thông nông thôn, chỉnh trang cảnh quan, xây dựng nhà văn hóa và khu dân cư kiểu mẫu. Qua đó, từng bước nâng cao ý thức người dân trong giữ gìn vệ sinh môi trường, cải tạo chuồng trại, xây dựng nếp sống văn minh.

Du khách quốc tế tham quan, trải nghiệm tại khu dân cư kiểu mẫu xã Cán Tỷ, điểm nhấn trong phát triển du lịch cộng đồng.

Nhờ tập trung nguồn lực đầu tư hạ tầng, đến nay 100% thôn trên địa bàn xã được sử dụng điện lưới quốc gia; 67% thôn có đường giao thông đạt chuẩn, nhiều tuyến đường liên thôn được bê tông hóa, tạo điều kiện thuận lợi cho việc đi lại, giao thương nông sản, nhất là trong mùa mưa. Việc đầu tư, nâng cấp hạ tầng không chỉ góp phần hoàn thiện các tiêu chí NTM mà còn tạo nền tảng cho phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập cho người dân.

Cùng với đó, các Chương trình mục tiêu quốc gia và chính sách an sinh xã hội được triển khai đồng bộ, kịp thời, góp phần cải thiện rõ nét đời sống Nhân dân. Năm 2025, toàn xã giảm 67 hộ nghèo và cận nghèo; tỷ lệ hộ nghèo đa chiều giảm 5% so với năm trước; 100% người dân tham gia bảo hiểm y tế.

Phó Chủ tịch UBND xã Cán Tỷ, đồng chí Viên Quang Chương cho biết: Thực hiện các tiêu chí NTM, xã tập trung phát huy nội lực người dân, gắn xây dựng hạ tầng với phát triển sản xuất, nâng cao thu nhập. Năm 2025, xã triển khai mô hình trồng thử nghiệm 4 ha cây na, bước đầu mang lại hiệu quả, góp phần phát triển kinh tế nông nghiệp và giảm nghèo bền vững.

Cùng với các mô hình sản xuất, 6 sản phẩm của Hợp tác xã Dệt lanh Cán Tỷ đã được công nhận OCOP 3 sao và 4 sao, xã tiếp tục khuyến khích, hỗ trợ các tổ hợp tác, hợp tác xã tìm kiếm đối tác, mở rộng thị trường; từng bước ứng dụng công nghệ thông tin và thương mại điện tử nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất, kinh doanh.

Điểm sáng nông thôn

Song song với phát triển sinh kế, việc ổn định nhà ở cho người dân được xem là nền tảng quan trọng trong xây dựng NTM. Năm 2025, tiếp tục thực hiện Chương trình Mục tiêu quốc gia về giảm nghèo bền vững, UBND xã đã hỗ trợ xây dựng, sửa chữa nhà ở cho 29 hộ dân tại các thôn: Đầu Cầu 2, Xín Suối Hồ, Sủa Cán Tỷ, hoàn thành 100% kế hoạch. Từ nguồn lực này, xóm Phố Lồ Phìn, thôn Đầu Cầu II, tiếp tục được chú trọng xây dựng thành khu dân cư kiểu mẫu, nâng cao chất lượng đời sống người dân.

Những nếp nhà mới đang tiếp tục được xây dựng khang trang, liền kề, góp phần làm khởi sắc diện mạo khu dân cư.

Trong những mái nhà mới ấy, gia đình ông Mua Vản Pao, sinh năm 1962 là hộ cận nghèo được hỗ trợ 60 triệu đồng từ nguồn lực của chương trình. Nhờ nguồn hỗ trợ này, căn nhà rộng 120 m2 được xây dựng kiên cố, khang trang, không chỉ giúp gia đình có chỗ ở ổn định, tránh được cái rét khắc nghiệt của vùng cao mà còn mang lại sự yên tâm để lao động, từng bước vươn lên phát triển kinh tế.

Từ những mái nhà mới được dựng lên, các hộ dân trong xóm chủ động chỉnh trang khuôn viên, cải tạo vườn tạp, lắp đặt điện chiếu sáng và hiến đất mở rộng đường ngõ xóm. Anh Hạng Mí Chính, người dân tộc Mông chia sẻ: “Gia đình tôi là một trong những hộ thực hiện đầu tiên. Từ trồng hàng rào xanh, cải tạo vườn tạp, chuồng trại, tôi chủ động làm mẫu để nhiều người học theo. Khi nhà cửa sạch sẽ, sân rộng rãi, con cháu cũng có không gian chơi đùa”.

Anh Sùng Mí Thắng, trưởng xóm Phố Lồ Phìn cho biết: “Hiện xóm có hơn 90 hộ, trong đó nhiều hộ được hỗ trợ nhà ở và phát triển kinh tế đã thoát nghèo bền vững. Đạt được những kết quả tốt, chúng tôi càng cố gắng tuyên truyền, khích lệ bà con giữ gìn vệ sinh môi trường, xây dựng cảnh quan sáng - xanh - sạch - đẹp; tập trung phát triển chăn nuôi, làm nương rẫy, từng bước nâng cao thu nhập”.

Không dừng lại ở việc nâng cao đời sống dân cư, những khu dân cư kiểu mẫu, nhà cửa sạch đẹp còn trở thành điểm nhấn thu hút du khách, góp phần phát triển du lịch cộng đồng, từng bước hình thành bức tranh du lịch xanh, bền vững nơi vùng cao.

Xây dựng NTM ở Cán Tỷ là quá trình lâu dài, đòi hỏi sự kiên trì, linh hoạt và cách làm phù hợp với điều kiện của một xã biên giới đặc biệt khó khăn. Từ những ngôi nhà kiên cố, những con đường sạch đẹp cùng sự đồng lòng của Nhân dân, Cán Tỷ đang từng bước hoàn thiện các tiêu chí NTM, nâng cao đời sống người dân nơi miền biên viễn.

Bài, ảnh: Như Quỳnh