Phát huy nội lực xây dựng nông thôn mới

Những tuyến đường được hoàn thiện, khu dân cư thêm khang trang, giá trị nông sản từng bước được nâng lên là những chuyển biến gắn với sự chung sức của người dân và nỗ lực của chính quyền cơ sở. Để duy trì và phát huy kết quả đó, các địa phương chú trọng khơi dậy nội lực, khai thác lợi thế sẵn có, từng bước nâng cao chất lượng xây dựng nông thôn mới (NTM).

Phát huy nội lực cộng đồng

Tại xã Đồng Tâm, phương châm “Dân biết, Dân bàn, Dân làm, Dân kiểm tra, Dân giám sát, Dân thụ hưởng” đang được cụ thể hóa bằng những phần việc gắn với đời sống hằng ngày. Sau sáp nhập, xã có 2.170 hộ với gần 10.000 nhân khẩu, tỷ lệ hộ nghèo và cận nghèo còn gần 18%. Trước những khó khăn đó, địa phương chú trọng tuyên truyền, vận động người dân phát huy tinh thần tự lực, tự cường, chủ động tham gia các phần việc xây dựng NTM.

Hội viên Chi hội Phụ nữ thôn Tân Quang, xã Thái Bình quét dọn đường ngõ, thực hiện mô hình “3 sạch” tại khu dân cư.

Đồng chí Giàng Văn Cao, Bí thư Chi bộ thôn Nhạ cho biết: “Chi bộ và ban quản lý thôn thường xuyên tuyên truyền, vận động các hộ chỉnh trang nhà cửa, giữ gìn môi trường sống, làm đường bê tông vào tận gia đình và trồng hàng rào cây xanh. Qua vận động, người dân từng bước nâng cao ý thức, chủ động tham gia những việc thiết thực tại khu dân cư”.

Đồng chí Giàng Seo Chiu, Phó Bí thư Thường trực Đảng ủy xã Đồng Tâm cho rằng, các mục tiêu xây dựng NTM cần được cụ thể hóa thành những phần việc phù hợp với điều kiện từng thôn, từng hộ. Khi người dân hiểu rõ lợi ích, được tham gia bàn bạc và trực tiếp thực hiện, sự đồng thuận sẽ được củng cố, góp phần huy động nguồn lực trong cộng đồng.

Nâng chất từ lợi thế địa phương

Nếu trước đây, xây dựng NTM tập trung vào hoàn thành các tiêu chí về hạ tầng, sản xuất, văn hóa, xã hội, môi trường…, thì giai đoạn 2026 - 2030 đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng và tính bền vững. Bộ tiêu chí quốc gia về xã NTM được tinh gọn từ 19 tiêu chí xuống còn 10 tiêu chí với 47 chỉ tiêu, chú trọng hơn đến khoa học, công nghệ, chuyển đổi số, môi trường, chất lượng hành chính công và đào tạo nguồn nhân lực. Điều này đòi hỏi các địa phương chuyển từ tư duy hoàn thành tiêu chí sang chú trọng hiệu quả thực chất, gắn kết quả xây dựng NTM với sự phát triển kinh tế và đời sống của người dân.

Cùng với đổi mới bộ tiêu chí, các xã được phân thành 3 nhóm theo điều kiện và trình độ phát triển để xác định yêu cầu, lộ trình phù hợp. Toàn tỉnh có 3 xã thuộc nhóm 1, 13 xã nhóm 2 và 101 xã nhóm 3. Việc phân nhóm tạo cơ sở để các địa phương lựa chọn nhiệm vụ, phát huy lợi thế sẵn có và khả năng huy động nguồn lực tại chỗ.

Với những địa phương đã đạt chuẩn NTM, nhiệm vụ đặt ra là tiếp tục nâng cao chất lượng các tiêu chí, gắn xây dựng NTM với phát triển kinh tế và cải thiện đời sống người dân. Xã Xuân Vân đạt chuẩn NTM năm 2024, hiện thuộc nhóm 2 trong phân nhóm xây dựng NTM giai đoạn 2026 - 2030 của tỉnh. Địa phương có lợi thế về sản xuất cây ăn quả, với các sản phẩm đặc trưng như Bưởi đường Xuân Vân đạt OCOP 4 sao, Hồng ngâm Xuân Vân đạt OCOP 3 sao. Đây là lợi thế để địa phương phát triển sản xuất, nâng cao giá trị nông sản và thu nhập cho người dân.

Xây dựng NTM không chỉ dừng ở việc hoàn thành các tiêu chí mà còn hướng tới nâng cao chất lượng đời sống người dân. Với sự chung sức của người dân và khai thác tốt lợi thế của địa phương, những kết quả đạt được sẽ có điều kiện duy trì lâu dài, tạo nền tảng cho phát triển nông thôn bền vững.

Bài, ảnh: Như Quỳnh