Giữ nghề làm bún tươi truyền thống của người Dao Tiền

Nghề làm bún tươi của đồng bào người Dao Tiền xã Kiên Đài, tỉnh Tuyên Quang trở thành nét văn hóa ẩm thực độc đáo, kết tinh từ sự khéo léo và truyền thống lâu đời. Bún ở đây nổi tiếng bởi sự kỳ công trong từng công đoạn. Người Dao Tiền vẫn giữ phương pháp làm bún truyền thống, không sử dụng chất bảo quản hay hóa chất làm trắng. Trong các dịp lễ Tết, bát bún tươi ăn kèm với thịt vịt hoặc nước dùng xương là món ăn đãi khách quý.

Người Dao Tiền xã Kiên Đài hay trồng loại lúa Khang Dân để lấy gạo làm món bún tươi truyền thống, bởi gạo có đặc tính khô, nở xốp, có độ kết dính cao, sợi bún dai tự nhiên.

Gạo được người dân ngâm nước 3 ngày với bún bình thường hoặc 7 ngày nếu làm món bún thối. Sau đó mang đi nghiền thành bột, trộn với nước, cho vào nồi luộc 20 phút rồi vớt ra.

Bột luộc lại được tiếp tục giã thật nhuyễn.

Bột hoàn chỉnh khi đạt đến độ cực nhuyễn và dính.

Bột được vo thành thỏi tròn cho lên khuôn ép.

Người ta ép với lực lớn để bột chui qua những lỗ nhỏ dưới bàn ép xuống dưới nồi nước đang sôi.

Bột khi ép xuống gặp nước nóng sẽ trở thành sợi bún trong và dai.

Sau khi sợi bún được đun sôi sẽ dùng rổ rửa và vớt bún ra.

Bún vớt ra phải để ráo, khô nước.

Bún tươi đã hoàn chỉnh, chỉ việc chế biến thành món ăn. Có thể làm búm chấm hay nấu bún với thịt, cho thêm gia vị rau thơm, gừng.

Người Dao thường ăn bún tươi với thịt vịt và thêm gia vị là ngon nhất.

Người Dao Tiền xã Kiên Đài thường làm bún tươi dâng lên tổ tiên vào ngày rằm, mùng một, các ngày lễ, Tết trong năm.

Phóng sự ảnh: Quang Hoà